Łąkotka to poprawna nazwa anatomiczna półksiężycowatej chrząstki w stawie kolanowym. W kolanie znajduje się zarówno łąkotka wewnętrzna (meniscus medialis), jak i łąkotka zewnętrzna (meniscus lateralis). Te chrząstki włókniste są łącznie nazywane łąkotkami.
Menisk boczny, przypominający sierp, składa się z trzech części:
- róg przedni (Cornu anterius),
- część środkowa (Pars media)
- tylnego rogu (Cornu posterius)
Róg przedni łączy łąkotkę zewnętrzną z górną i przednią częścią kości piszczelowej, natomiast róg tylny jest połączony z tylną częścią kości piszczelowej. Łąkotkę wewnętrzną również można podzielić na róg przedni, część środkową i róg tylny.
Chrząstka wewnętrzna jest zrośnięta z wewnętrznym więzadłem pobocznym torebki stawowej, przez co nie jest tak ruchoma jak łąkotka zewnętrzna.
Łąkotki pełnią kilka zadań jednocześnie. Gładka powierzchnia chrzęstna tych struktur zmniejsza tarcie powstające podczas ruchów w stawie kolanowym między głową kości udowej a panewką stawową. Jednocześnie łąkotki pełnią rolę amortyzatorów i łagodzą ruchy w obrębie stawu kolanowego. Ta funkcja ma szczególne znaczenie przy dużym obciążeniu kolana, na przykład podczas uprawiania sportu.
Ponadto łąkotka wewnętrzna i zewnętrzna zapewniają dokładne dopasowanie powierzchni stawowych kości udowej i piszczelowej. Dzięki temu ciężar i nacisk na staw kolanowy są lepiej rozłożone. Dzięki optymalnemu rozkładowi mazi stawowej na chrząstkach stawowych łąkotki zapewniają ponadto dobre odżywienie tkanki chrzęstnej.
Urazy łąkotki dotykają w większości sportowców. Do sportów wysokiego ryzyka należą, oprócz narciarstwa i snowboardu, między innymi tenis, piłka ręczna i karate. Również osoby, które ze względu na charakter pracy często nadmiernie obciążają kolana, częściej cierpią na urazy łąkotki. Stłuczenia i pęknięcia łąkotki należą do najczęstszych uszkodzeń łąkotki, przy czym łąkotka wewnętrzna pęka znacznie szybciej niż łąkotka zewnętrzna.
Podobnie jak wszystkie chrzęstne powierzchnie stawowe, również łąkotki mogą ulegać zużyciu. Tkanka łąkotki ulega wtedy degeneracji, staje się coraz cieńsza i ostatecznie pęka. Takie schorzenia łąkotek występują zwłaszcza w przebiegu artrozy, czyli zużycia stawów.
W przeciwieństwie do tych nabytych uszkodzeń, tzw. łukowaty menisk jest wrodzoną wadą rozwojową. Ta anatomiczna odmiana menisków, występująca częściowo obustronnie, powoduje ból i zjawisko trzaskania w stawie kolanowym.
W przypadku podejrzenia urazu łąkotki dostępne są różne testy. Należą do nich na przykład testy Apleya, McMurraya i Payra, podczas których lekarz porusza podudziem i udem w różnych wariantach. W zależności od tego, czy ból pojawia się przy obciążeniu łąkotki wewnętrznej czy zewnętrznej, lekarz może wnioskować o uszkodzeniu odpowiedniej struktury.
Podczas badania fizykalnego lekarz sprawdza również, czy występuje wysięk w stawie. Jeśli podejrzenie choroby łąkotki się potwierdzi, do dalszej diagnostyki można wykorzystać rezonans magnetyczny (MRI). Za pomocą rezonansu magnetycznego można uzyskać przekrojowy obraz więzadeł, łąkotek i mięśni kolana. Podczas gdy jaśniejsze plamy wskazują na zużycie chrząstki, jasny pasek sugeruje jej pęknięcie.
Do dokładniejszego zbadania stawu kolanowego, a tym samym również łąkotek, nadaje się również artroskopia. W tym przypadku lekarz wprowadza małą kamerę do stawu kolanowego poprzez nacięcie skóry. Badania rentgenowskie i ultrasonograficzne mogą być również przydatne w diagnostyce chorób łąkotek.
W leczeniu operacyjnym uszkodzeń łąkotki stosuje się operację łąkotki. W przypadku większych lub nieodwracalnych uszkodzeń istnieje również możliwość wszczepienia implantu łąkotki (sztucznej łąkotki). Specjalistami w leczeniu uszkodzeń łąkotki są lekarze ortopedzi i chirurdzy urazowi, w szczególności ci, którzy odbyli szkolenia i specjalizację w zakresie chirurgii kolana.
Łąkotka, zwana również „meniskiem”, jest strukturą w kształcie półksiężyca, pełniącą ważną funkcję amortyzatora w stawie kolanowym. Łąkotka wewnętrzna i zewnętrzna są ściśle zrośnięte z torebką stawową i składają się ze stabilnych włókien kolagenowych, które umożliwiają równomierny rozkład nacisku na płaszczyznę piszczeli i piszczelową. W przypadku urazów łąkotki, takich jak jej pęknięcie lub rozdarcie, często dochodzi do uszkodzenia łąkotki i zużycia chrząstki.
Urazy łąkotki występują szczególnie często podczas uprawiania sportu i często dotyczą tylnej lub wewnętrznej części tej struktury. Dokładny rodzaj i lokalizacja urazu są określane na podstawie badania klinicznego i rezonansu magnetycznego. Ważną rolę odgrywa tu ukrwienie, ponieważ tylko obszary w strefie dobrze ukrwionej mogą się dobrze zagoić.
W leczeniu stara się zachować łąkotkę, na przykład poprzez zszycie łąkotki lub towarzyszącą fizjoterapię. W cięższych przypadkach wykonuje się operację łąkotki, taką jak resekcja lub wycięcie łąkotki. Łąkotka jest ściśle powiązana z chrząstką stawową, mazi stawowej i błoną maziową i ma zasadniczy wpływ na funkcjonowanie kolana.
Bez leczenia w dłuższej perspektywie może dojść do zużycia zwyrodnieniowego i artrozy. Ogólnie rzecz biorąc, menisk odgrywa kluczową rolę w stabilności i wytrzymałości stawu kolanowego.
Czym jest łąkotka i jaką pełni funkcję?
Łąkotka to struktura chrzęstna w kształcie półksiężyca w stawie kolanowym. Działa jak amortyzator, stabilizuje staw i poprawia rozkład nacisku między kością udową a piszczelową.
Jak dochodzi do zerwania łąkotki?
Zerwanie łąkotki często wynika z nagłych ruchów obrotowych w kolanie lub zużycia. Szczególnie urazy sportowe często prowadzą do zerwania łąkotki.
Jakie objawy występują w przypadku urazu łąkotki?
Typowe objawy to ból, obrzęk i ograniczona ruchomość kolana. Dolegliwości pacjenta mogą nasilać się podczas kucania lub skręcania.
Jak diagnozuje się zerwanie łąkotki?
Diagnoza opiera się na badaniu klinicznym i technikach obrazowania, takich jak rezonans magnetyczny (MRI). W niektórych przypadkach wykonuje się artroskopię.
Jak leczy się uraz łąkotki?
Leczenie może być zachowawcze z fizjoterapią albo operacyjne, na przykład poprzez zszycie łąkotki lub jej resekcję. Celem jest zachowanie łąkotki w miarę możliwości.
