Psychiatria to dziedzina medycyny zajmująca się diagnozowaniem i leczeniem chorób psychicznych (psychicznych). Specjalista w dziedzinie psychiatrii rozumie pod pojęciem zaburzeń psychicznych patologiczne zaburzenia zachowania, percepcji, myślenia i/lub odczuwania.
W przypadku chorób psychicznych mogą również występować następujące zaburzenia:
- przetwarzanie przeżyć lub
- relacje z osobami z otoczenia (relacje społeczne)
Specjaliści w dziedzinie psychiatrii ukończyli szkolenie w zakresie psychiatrii i psychoterapii i nazywają się psychiatrami.
Kilka lat temu lekarze mieli jeszcze możliwość uzyskania tytułu specjalisty neurologii (neurolog). Od 2003 r. w regulaminie kształcenia ustawicznego Federalnej Izby Lekarskiej występuje już tylko tytuł specjalisty psychiatrii i psychoterapii.
Kształcenie specjalistyczne w zakresie psychiatrii i psychoterapii trwa pięć lat. Z tego okresu przyszły psychiatra spędza 24 miesiące na opiece szpitalnej, psychiatrycznej i psychoterapeutycznej nad pacjentami (klinika psychiatrii i psychoterapii). Kolejne 12 miesięcy spędza na oddziale neurologicznym.
W zależności od specjalizacji przyszły specjalista w dziedzinie psychiatrii może zdobyć dodatkowe doświadczenie w następujących obszarach:
- w opiece ambulatoryjnej
- w psychiatrii dziecięcej i młodzieżowej
- w psychosomatyce
- w psychiatrii sądowej
Lekarze, którzy specjalizują się w leczeniu dzieci, uzyskują tytuł specjalisty w dziedzinie psychiatrii i psychoterapii dziecięcej i młodzieżowej.
Psychiatra lub specjalista w dziedzinie psychiatrii i psychoterapii bierze pod uwagę następujące aspekty podczas diagnozowania i leczenia zaburzeń psychicznych:
- Aspekty somatyczne
- Aspekty psychosomatyczne
- Aspekty społeczne
Specjaliści w dziedzinie psychiatrii (i medycyny psychoterapeutycznej) zajmują się lękami, depresjami, wypaleniem zawodowym, dolegliwościami psychosomatycznymi, zaburzeniami obsesyjno-kompulsyjnymi i wieloma innymi problemami. @ okrasiuk /AdobeStock
Lista chorób psychicznych, które leczy specjalista w dziedzinie psychiatrii i psychoterapii, jest długa.
Obejmuje ona na przykład następujące zaburzenia i choroby:
- Uzależnienie od alkoholu (choroba alkoholowa) i inne szkodliwe zachowania uzależniające
- Zaburzenia lękowe: ogólne stany lękowe lub strach przed określonymi przedmiotami lub sytuacjami
- Zaburzenie osobowości typu borderline (Borderline Personality Disorder, BPS) charakteryzuje się impulsywnością i niestabilnością w relacjach międzyludzkich oraz w postrzeganiu siebie
- Zaburzenia odżywiania: bulimia (zaburzenie polegające na napadowym objadaniu się i wymiotowaniu), anoreksja, zaburzenie napadowego objadania się (napady objadania się) oraz uzależnienie od jedzenia
- Zespół wypalenia zawodowego: stan emocjonalnego wyczerpania
- Przewlekłe bóle głowy
- Depresja objawia się negatywnym nastrojem oraz utratą radości, motywacji itp.
- Psychotraumatologia zajmuje się psychicznymi skutkami traumy, takimi jak zespół stresu pourazowego, któremu poprzedzają poważne, stresujące wydarzenia
- Psychoza to poważne zaburzenie polegające na utracie kontaktu z rzeczywistością. Należy do niej schizofrenia, która może objawiać się zaburzeniami w zakresie percepcji i myślenia (takimi jak urojenia)
- Zaburzenia somatyczne to zaburzenia, których nie da się wyjaśnić przyczyną organiczną, jak na przykład somatyczne zaburzenie bólowe
- Choroby związane ze stresem
- Zachowania samobójcze
- W przypadku zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (wcześniej nazywanych chorobą obsesyjno-kompulsywną, nerwicą obsesyjno-kompulsywną, nerwicą anankastyczną) pacjent odczuwa silną potrzebę wykonania określonej czynności lub myślenia o czymś
Psychiatria zajmuje się medycznym leczeniem uzależnienia od alkoholu @ Pormezz /AdobeStock
Leczenie zaburzeń psychicznych odbywa się u prywatnego specjalisty w dziedzinie psychiatrii i psychoterapii. Lub w klinice psychiatrii i psychoterapii.
Nie ma jednej uniwersalnej terapii w leczeniu chorób psychicznych. Istnieją co prawda naukowe zalecenia dotyczące określonych kierunków terapeutycznych.
Decyzja o tym, która terapia najlepiej pasuje do danego pacjenta, zależy od sytuacji.
Oprócz terapii farmakologicznej stosuje się następujące techniki:
Istotnym elementem terapii rozmową, zwanej również psychoterapią rozmową, psychoterapią skoncentrowaną na kliencie lub psychoterapią skoncentrowaną na osobie, jest rozmowa. Terapia rozmową jest stosowana w przypadku wielu zaburzeń psychicznych, samodzielnie lub w połączeniu z innymi metodami.
W terapii rozmową pacjent ma rozpoznać i rozwiązać sytuacje oraz okoliczności, które blokują jego samorealizację.
Może on przepracować traumatyczne doświadczenia i w ten sposób zyskać nowe spostrzeżenia. W ten sposób może na nowo ocenić to, czego doświadczył.
Terapia behawioralna opiera się na odkryciach naukowych, przy czym szczególne znaczenie ma teoria uczenia się. Terapia behawioralna próbuje wpływać na zaburzenia zachowania i zaburzenia psychiczne za pomocą określonych technik. Techniki te nazywane są przeciwwarunkowaniem/konfrontacją, warunkowaniem operacyjnym oraz podejściem poznawczym.
W ramach arteterapii pacjenci uczą się wyrażać swój stan wewnętrzny za pomocą obrazów, fotografii lub rzeźb. Uczą się również postrzegać swoje otoczenie i uczucia za pomocą zmysłów.
Terapia sztuką należy do form terapii psychodynamicznej @ nagaets /AdobeStock
Terapia sportowa ma na celu poprawę postrzegania własnego ciała i przezwyciężenie zaburzeń psychicznych.
W ramach terapii światłem pacjenci są poddawani działaniu sztucznego światła o określonych porach. W psychiatrii stosuje się ją przede wszystkim w leczeniu depresji.
