Psychoterapia – Eksperci medyczni

Medycyna psychosomatyczna zajmuje się zaburzeniami psychicznymi. Preferowaną metodą leczenia jest psychoterapia.

Psychoterapia to proces między terapeutą a pacjentem, mający na celu leczenie zaburzeń zachowania, stanów cierpienia i chorób psychicznych.

Odbywa się to poprzez:

• komunikacji werbalnej (terapii rozmową)
• Komunikacji niewerbalnej (terapia sztuką, terapia ruchowa lub muzyczna)
• wyznaczenie celu (zmniejszenie objawów lub zmiana zachowania)
• Stosowanie określonych technik

Istnieją różne nurty psychoterapii. Eksperci nazywają je również podstawowymi orientacjami. Każdy nurt psychoterapii opiera się na innych założeniach i stosuje inne podejścia terapeutyczne:

Kierunki psychoterapii to:

• Model behawiorystyczny
• Model psychoanalityczny
• Psychologia humanistyczna

W praktyce psychoterapeutycznej przekłada się to na różne metody terapeutyczne, które są zasadniczo ustandaryzowane.

Są to:

• Terapia behawioralna
• Psychoterapia psychoanalityczna
• Psychoterapia rozmowowa

W zależności od metody możliwe są różne warunki ramowe:

• Terapia indywidualna
• Terapia grupowa
• Terapia par i rodzin
• Terapia stacjonarna, ambulatoryjna lub częściowo stacjonarna

W przypadku psychoterapii ambulatoryjnej specjaliści, psychoterapeuci lub naturoterapeuci oferują swoje usługi we własnych gabinetach @ Meow Creations /AdobeStock

Psychoterapia stacjonarna to samodzielna forma terapii, w której pacjent, placówka i płatnik wspólnie planują przyjęcie i leczenie. Psychoterapia stacjonarna odbywa się w specjalistycznej klinice.

Wykorzystuje się w niej różne, wzajemnie skoordynowane metody terapeutyczne. Celem jest poprawa stanu zdrowia i wyleczenie pacjenta cierpiącego na chorobę psychosomatyczną lub psychoneurotyczną.

W psychoterapii stacjonarnej szpital jest miejscem, w którym pacjent i terapeuta zajmują się następującymi tematami i je leczą:

• Konflikty
• Deficyty w strukturze osobowości
• Zaburzenia relacji
• Terapia multimodalna i wielodyscyplinarna

Psychoterapia stacjonarna obejmuje różne rodzaje terapii, w ramach których współpracują eksperci z różnych dziedzin.

Kluczową rolę w pomyślnym wyleczeniu pacjenta odgrywa przede wszystkim zespół. Terapeuci współpracują nie tylko z pacjentem, ale także z jego bliskimi, lekarzami i personelem pielęgniarskim.

Współpraca ekspertów obejmuje:

• Codzienne rozmowy między terapeutą, lekarzem i personelem pielęgniarskim
• Spotkania ze wszystkimi zaangażowanymi pracownikami
• Współpracę z doświadczonymi specjalistami w dziedzinie psychosomatyki
• W razie potrzeby rozmowy z bliskimi

Personel specjalistyczny stosuje przy tym różne metody:

• Terapie indywidualne
• Terapie grupowe
• Terapie twórcze
• Terapie ruchowe i ciała
• Terapie muzyczne
• Kursy grupowe przekazujące wiedzę teoretyczną na temat choroby
• Psychoterapie zorientowane na traumę
• Grupy terapii behawioralnej
• Techniki relaksacyjne
• Farmakoterapia i psychofarmakoterapia

Z reguły psychoterapia szpitalna obejmuje terapie krótkoterminowe i grupowe. Specjalistycznymi oddziałami są oddział medycyny wewnętrznej i neurologii.

W leczeniu ambulatoryjnym stosowanie terapii regulują wytyczne dotyczące psychoterapii. W przypadku psychoterapii stacjonarnej warunki ramowe są inne. Niemniej jednak zasadniczo opiera się ona na metodach poszczególnych nurtów terapeutycznych.

Psychoterapia stacjonarna odbywa się w klinikach lub szpitalach @ rh2010 /AdobeStock

Podstawowe kierunki w psychoterapii stacjonarnej

Podobnie jak w przypadku opieki ambulatoryjnej, w psychoterapii stacjonarnej kluczową rolę odgrywają następujące rodzaje terapii:

• Psychoterapia psychoanalityczna
• Terapia behawioralna
• Psychoterapia rozmowowa

Głównymi elementami podstawowego podejścia psychoanalitycznego są:

• Analiza przeniesienia i przeciwprzeniesienia
• Budowanie pomocnej relacji terapeutycznej
• Nawiązanie sojuszu terapeutycznego
• Uwzględnienie relacji społecznych i rzeczywistych
• Analiza oporów 
• Odkrywanie nieświadomych konfliktów psychicznych

Radzenie sobie z przeszłością odgrywa mniejszą rolę w psychoterapii stacjonarnej. 

Psychoterapia psychoanalityczna charakteryzuje się dwoma zasadniczymi postawami:

1. Neutralność: psychoterapeuta nie powinien oceniać tego, co mówi pacjent, ani zajmować własnego stanowiska.
2. Abstynencja: psychoterapeuci nie mogą wykorzystywać relacji zaufania z pacjentem do zaspokajania własnych potrzeb.

Psychoterapia psychodynamiczna odbywa się zazwyczaj w ustawieniu dwuosobowym lub w ramach psychoterapii grupowej. Możliwe są jednak również techniki niewerbalne, takie jak arteterapia i muzykoterapia.

Metody poznawczo-behawioralne koncentrują się na następujących procesach:

• przetwarzanie informacji
• Postrzeganie i uwaga
• Reprezentacja wiedzy i pamięć
• Rozwiązywanie problemów i myślenie logiczne 
• Język i rozumienie języka

Zazwyczaj metody poznawczo-behawioralne stosuje się podczas rozmów indywidualnych lub grupowych. Przykłady to: grupy szkoleniowe dotyczące umiejętności i kompetencji, grupy zajmujące się rozwiązywaniem problemów.

Kolejnym podstawowym podejściem jest psychoterapia rozmowowa, która rzadko występuje w psychoterapii stacjonarnej.

Centralnym elementem psychoterapii rozmowowej jest tendencja do aktualizacji. Oznacza to, że każdy człowiek dąży do rozwoju i pełnego wykorzystania własnych indywidualnych możliwości rozwojowych.

Niepowodzenie tendencji do aktualizacji jest tutaj uważane za podstawę zaburzenia (neurotycznego).

Relacja terapeutyczna opiera się na zasadach empatii, ciepła i autentyczności. W ten sposób terapeuta może pomóc pacjentowi. Psychoterapia rozmowowa odbywa się zarówno w ramach terapii indywidualnej, jak i grupowej.