Frankfurcki psychiatra Heinrich Hoffmann napisał w 1844 roku książkę „Struwwelpeter”. Traktował ją jako poradnik wychowawczy dla dzieci. Jeden z rozdziałów poświęcił postaci Suppenkaspera. Opowiada w nim historię chłopca, który nie chce już jeść i gwałtownie traci na wadze. W końcu umiera.
Zjawisko anoreksji nie jest więc schorzeniem, które pojawiło się dopiero we współczesnym świecie. Niemniej jednak naukowcy przypuszczają, że wraz z ideałem piękna współczesności rośnie liczba zachorowań.
W ciągu roku na anoreksję zapada około 0,5 do 1 procenta populacji. Najczęściej anoreksja dotyka młode kobiety w wieku od 15 do 25 lat. W tej grupie występuje od 50 do 75 przypadków choroby na 100 000 kobiet.
Anoreksja: diagnostyka
Anoreksja to choroba psychiczna zaliczana do zaburzeń odżywiania. W klasyfikacji diagnostycznej Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) ma ona kod F50.0 Anorexia Nervosa.
Wiarygodną diagnozę stawia zazwyczaj:
- specjalista medycyny psychosomatycznej
- neurolog/psychiatra lub
- licencjonowany psychoterapeuta
Konieczne są następujące badania:
- szczegółowa rozmowa (wywiad)
- określenie wskaźnika masy ciała (BMI)
- pomiar ciśnienia krwi, tętna i temperatury
- kontrola obrzęków
- morfologia krwi
- Badanie czynności serca, wątroby i nerek
Objawy anoreksji
Głównym objawem anoreksji jest ściśle kontrolowane i ograniczone spożycie pokarmów. Jednocześnie osoby dotknięte tą chorobą starają się spalać jak najwięcej kalorii – najczęściej poprzez nadmierny trening.
Pacjenci maskują tę odmowę np. brakiem apetytu („Nie jestem głodny”). Albo szukają wymówek, żeby uniknąć wspólnego posiłku („Już zjadłem w domu”).
Aby stłumić tak podstawową potrzebę jak głód, osoby dotknięte tą chorobą potrzebują ogromnej dyscypliny. W miarę postępu choroby pacjenci przestają odczuwać głód.
Głód i utrata wagi prowadzą do objawów fizycznych, takich jak:
- niskie ciśnienie krwi
- zatrzymywanie wody w organizmie
- osteoporoza (zmniejszona gęstość kości)
- suchość skóry
- problemy trawienne
- zaburzenia równowagi elektrolitowej oraz
- zmiany w mózgu (odwracalna atrofia)
Przebieg przewlekły jest niebezpieczny, ponieważ wzrasta ryzyko wystąpienia stanów zagrażających życiu, na przykład z powodu niewydolności serca.
Anoreksja objawia się również objawami psychicznymi.
Często dochodzi do:
- wycofaniu społecznym
- depresyjnym nastrojom
- wewnętrznego niepokoju oraz
- kompulsje
Leczenie anoreksji
Psychoterapia jest uważana za metodę pierwszego wyboru w leczeniu anoreksji. W łagodniejszych przypadkach wystarczająca jest terapia ambulatoryjna.
Często jednak wskazany jest pobyt w szpitalu. W przypadku zagrażającej życiu niedowagi konieczna może być opieka doraźna (karmienie przymusowe).
Głównymi celami terapii są:
- normalizacja wagi
- (Ponowne) wykształcenie zdrowych nawyków żywieniowych
- rozwiązanie konfliktów oraz
- zmierzenie się z własnym obrazem ciała
Podczas sesji indywidualnych lub grupowych osoby dotknięte tym problemem poznają na przykład strategie pozwalające przełamać kompulsywne wzorce i rozwiązywać konflikty.
Porady żywieniowe, na przykład w ramach grup kulinarnych, pomagają osobom dotkniętym chorobą powrócić do normalnego stosunku do jedzenia.
Ważne jest również wyrozumiałe otoczenie, które zna specyfikę anoreksji i zapewnia niezbędne wsparcie. Komentarze typu „Dlaczego po prostu nie jesz więcej?” są nieodpowiednie i osoby dotknięte chorobą odbierają je jako krzywdzące.
Ponieważ choroba ta najczęściej pojawia się w okresie dojrzewania lub w młodym wieku dorosłym, ważną rolę odgrywa rodzina.
W tym miejscu należy pamiętać, że okres dojrzewania i dorastanie stanowią ogromne wyzwanie dla wszystkich zainteresowanych.
Rodzice i młodzi ludzie muszą poradzić sobie z procesami separacji. Trzeba znaleźć nowe formy przyszłej współpracy. Otwierają się stare rany, pojawia się niepewność, a nieporozumienia są na porządku dziennym. To trudny okres dla obu stron.
Włączenie rodziny do terapii nie jest aktem obwiniania, lecz elementem kompleksowej koncepcji leczenia.
Psychoterapia jest najodpowiedniejszą metodą leczenia anoreksji @ Pormezz /AdobeStock
Technologia cyfrowa w terapii
Organizacja non-profit Jourvie oferuje aplikacje do wczesnego wykrywania zaburzeń odżywiania, a także jako cyfrowe wsparcie terapeutyczne. Aplikacja dla osób dotkniętych chorobą nazywa się Jourvie.
Zawiera ona między innymi dziennik posiłków z funkcją archiwizacji, ćwiczenia motywacyjne i pomaga użytkownikom radzić sobie w trudnych sytuacjach. Aplikacja Elamie dostarcza bliskim ważnych informacji na temat wczesnego wykrywania.
Przedsiębiorstwo współpracuje między innymi z:
- kasą chorych AOK
- stowarzyszeniem Therapienetz Essstörungen e. V. oraz
- ANAD e. V. (Centrum Leczenia Zaburzeń Odżywiania w Monachium)
Rokowanie i przebieg
Wbrew powszechnemu przekonaniu, że anoreksja jest losem na całe życie, grupa naukowców z Bostonu przekazuje optymistyczne wieści.
Wyniki długoterminowego badania z 2016 roku pokazują, że większość osób w wieku dorosłym wyleczyła się z tej choroby.
Ta wiedza daje realistyczny powód do nadziei – zwłaszcza dla pacjentów cierpiących na przewlekłą anoreksję. Dotychczas uważano ich za nieuleczalnych.
Udostępnij artykuł