Piękno, uznanie i zainteresowanie to głęboko ludzkie potrzeby, które nie są zjawiskiem wyłącznie współczesnym. Jednak nowe media (media społecznościowe, Instagram i tym podobne) stanowią idealny podłoże dla zaburzeń odżywiania, takich jak bulimia czy anoreksja.
W komunikacie prasowym Federalne Stowarzyszenie Zaburzeń Odżywiania (Bundesfachverband Essstörung e. V.) informuje o interesującym badaniu: dwie trzecie ankietowanych pacjentek stwierdziło, że programy takie jak „Germany’s Next Topmodel” miały wpływ na rozwój choroby.
Bulimia jest poważną chorobą psychiczną, która może powodować ostry zapaść krążeniową i niebezpieczne długotrwałe uszkodzenia. Z tego powodu ważne jest wczesne rozpoznanie choroby i rozpoczęcie terapii.
Bulimia jest chorobą psychiczną i należy do grupy zaburzeń odżywiania. W języku potocznym znana jest pod nazwą „zaburzenie jedzenia i wymiotowania”. W katalogu diagnostycznym ICD-10 Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) bulimia jest oznaczona kodem F50.2.
Choroba dotyka głównie kobiety. Szacunki wskazują na 90–95 procent. Szczególnie narażone na tę chorobę są nastolatki i młode kobiety (grupa ryzyka: od 15 do 35 lat). Bulimia często wiąże się z nadmierną orientacją na osiągnięcia i brakiem pewności siebie. Osoby dotknięte tą chorobą odczuwają przez to zwiększoną presję.
W niektórych przypadkach po wyleczeniu anoreksji pojawia się bulimia. Albo pacjenci z anoreksją ciągle przechodzą fazy bulimii, bo nie są w stanie wytrzymać swojego surowego programu dietetycznego.
Podczas gdy osoby cierpiące na anoreksję dobrowolnie rezygnują z jedzenia, bulimia prowadzi do napadów objadania się. Podczas napadu objadania się osoby dotknięte tą chorobą spożywają szczególnie tłuste i słodkie pokarmy. W ten sposób osiągają one spożycie nawet do 10 000 kalorii.
Aby nie przybrać na wadze, pacjenci stosują różne strategie:
- Celowe wywoływanie wymiotów
- Przyjmowanie środków przeczyszczających lub hamujących apetyt
- Post
- Nadmierny trening
Pomiędzy napadami objadania się osoby dotknięte tą chorobą ograniczają spożycie pokarmów, co powoduje wahania wagi. W przeciwieństwie do anoreksji, pacjenci z bulimią nerwową często mają prawidłową wagę.
Podczas napadów objadania się osoby dotknięte tą chorobą odczuwają utratę kontroli. Kiedy wymiotują, odczuwają chwilową ulgę. Zasadniczo pacjenci z bulimią wstydzą się swoich zachowań żywieniowych i cierpią z powodu poczucia winy. Spada ich samoocena. Jest to błędne koło.
Do objawów psychicznych bulimii należą:
- wybuchy emocji o charakterze agresywnym lub rozpaczliwym
- Izolacja
- Depresja
- Nuda (wewnętrzna pustka)
- Duże napięcie wewnętrzne
Pacjenci z bulimią często odczuwają ciągłe poczucie wstydu lub winy. Powoduje to zaburzoną, negatywną relację z samym sobą.
Typowe dla bulimii są napady głodu, a następnie wymioty @ Monkey Business /AdobeStock
Buliimia nie rzuca się od razu w oczy, ponieważ pacjenci cierpiący na to zaburzenie mają przeważnie normalną wagę. Niemniej jednak istnieją typowe cechy wskazujące na początkową fazę bulimii nervosa:
- Zwiększone zainteresowanie odżywianiem i kalorycznością jedzenia
- Spożywanie wyłącznie „zdrowej” żywności
- Pacjenci unikają głównych posiłków
- Niezadowolenie z sylwetki i własnego wyglądu
- Nacisk na wyniki
- Zwiększenie aktywności fizycznej
- Wycofanie się z życia społecznego
- Zaburzenia miesiączkowania
Jeśli znasz kogoś, kto ma te cechy, porozmawiaj z tą osobą. Możesz też zwrócić się do swojego lekarza rodzinnego.
Jeśli nie wiesz, jak poruszyć ten temat, odwiedź stronę internetową Federalnego Centrum Edukacji Zdrowotnej. Znajdziesz tam wyczerpujące informacje.
Zazwyczaj mija dużo czasu, zanim pacjent otrzyma diagnozę bulimii nervosa. Powód: mimo że osoby dotknięte tą chorobą bardzo cierpią, unikają wizyty u lekarza, ponieważ się wstydzą.
Wiarygodną diagnozę może postawić specjalista lub psycholog. W tym celu zbiera on wcześniej szczegółowy wywiad medyczny (anamnezę).
Aby zdiagnozować bulimię, u osoby dotkniętej chorobą muszą wystąpić dwa napady objadania się tygodniowo w okresie co najmniej trzech miesięcy. Jednocześnie pacjent stosuje różne środki, aby nie przybrać na wadze.
W medycynie rozróżnia się dwa typy bulimii: z wymiotowaniem i bez wymiotowania:
- W przypadku typu z oczyszczaniem stosuje się na przykład środki hamujące apetyt, diuretyki lub regularne wymioty, aby zrównoważyć nadmierne jedzenie.
- Typ bez oczyszczania stosuje posty, diety lub intensywne treningi, aby utrzymać wagę.
Rozróżnienie (diagnoza różnicowa) od innych zaburzeń odżywiania jest częściowo trudne. Niektórzy pacjenci z anoreksją doświadczają również faz bulimii, na przykład gdy nie są w stanie wytrwać w rygorystycznym ograniczeniu jedzenia.
Specjalista musi wykluczyć inne zaburzenia psychiczne (depresja, zaburzenia lękowe, skłonności samobójcze). Ponadto lekarz bada stan fizyczny pacjenta. W tym celu zleca między innymi kompleksowe badania krwi i sprawdza pracę serca za pomocą EKG.
Przebieg terapii można monitorować za pomocą metod psychologicznych, takich jak „Strukturalny wywiad w przypadku anoreksji i bulimii nervosa”.
Bulimia nervosa pociąga za sobą poważne konsekwencje:
- Regularne wymioty powodują poparzenia błon śluzowych jamy ustnej i przełyku. Sprzyjają one również refluksowi (kwaśna zawartość żołądka cofa się do przełyku). Kwas żołądkowy uszkadza również zęby.
- Środki przeczyszczające zaburzają funkcjonowanie przewodu pokarmowego i w niektórych przypadkach prowadzą do niedoborów składników odżywczych. Szczególnie niebezpieczna jest utrata potasu. Prowokuje ona zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca. Leki moczopędne uszkadzają nerki.
- Oprócz aspektu medycznego, długotrwałe skutki (na przykład żółte lub martwe zęby) powodują dodatkowe obciążenia psychiczne i finansowe.
W wielu przypadkach wskazane jest leczenie stacjonarne w klinice psychosomatycznej. Leczenie bulimii nervosa składa się z różnych elementów (leczenie multimodalne):
- W centrum uwagi znajdują się indywidualne i grupowe rozmowy psychoterapeutyczne. Pacjenci są kompleksowo informowani o swoim obrazie klinicznym (psychoedukacja).
- Ponadto chodzi o krytyczne przeanalizowanie własnych wymagań i wartości oraz zbudowanie pozytywnego obrazu siebie. Osoby dotknięte chorobą uczą się dostrzegać swoje potrzeby i uczucia oraz odpowiednio sobie z nimi radzić.
- Ważną rolę odgrywają tu kwestie związane z odżywianiem i aktywnością fizyczną. Organizowane są na przykład grupy kulinarne, podczas których uczestnicy wspólnie spożywają posiłki. Uczestnicy wspierają się nawzajem, aby nie powrócić do starych nawyków. W tej fazie grupę towarzyszy i wspiera wykwalifikowany personel.
- W grupach sportowych fizjoterapeuci stopniowo wprowadzają pacjentów do umiarkowanego i zdrowego treningu fizycznego.
- Niektórym pacjentom pomaga udział w grupie wsparcia. Tam uczestnicy mogą wymieniać się doświadczeniami i wspierać się nawzajem. Przy wyborze grupy należy zwrócić uwagę na to, kto ją prowadzi. Kandydatami są specjaliści lub osoby, które kiedyś miały tę chorobę, a teraz są stabilne. W przeciwnym razie istnieje ryzyko, że grupa pogłębi chorobę, zamiast z nią walczyć.
Powodzenie leczenia zależy z jednej strony od stopnia zaawansowania bulimii, a z drugiej od zakresu ewentualnych chorób współistniejących. Osoby cierpiące na bulimię często borykają się również z zaburzeniami lękowymi, fobiami społecznymi, depresją lub uzależnieniami.
Ważną rolę w powrocie pacjenta do zdrowia odgrywa świadomość choroby. Osoby dotknięte tym problemem muszą rozpoznać problem i chcieć przerwać to błędne koło.
W pojedynczych przypadkach stosuje się również leki przeciwdepresyjne. Wpływają one nie tylko na nastrój, ale także łagodzą napady objadania się i wymiotów. W dłuższej perspektywie osobom dotkniętym tą chorobą udaje się prowadzić normalne życie.
Ponieważ zaburzenia odżywiania nie dają się jednoznacznie rozróżnić, pomocne mogą być również informacje na temat anoreksji i zaburzeń odżywiania.