Leading Medicine Guide Logo

Choroby związane ze stresem: specjaliści i informacje

Leading Medicine Guide Redaktion
Autor artykułu specjalistycznego
Leading Medicine Guide Redaktion

Stres jest naturalną reakcją organizmu człowieka. Zasadniczo każda sytuacja może wywołać stres. Organizm uwalnia wtedy hormony stresu, takie jak adrenalina i kortyzol, które na krótką metę pozwalają nam osiągać najwyższą wydajność fizyczną i umysłową. Jeśli jednak stres jest naszym stałym towarzyszem, może szybko stać się poważnym problemem.

Poniżej znajdą Państwo więcej informacji oraz listę wybranych specjalistów zajmujących się chorobami związanymi ze stresem.

Przegląd artykułów

Czym jest stres i wyczerpanie?

W codziennym życiu jesteśmy narażeni na wiele bodźców środowiskowych. Niektóre z nich wywołują w organizmie reakcję: stres. Do tzw. czynników stresogennych, czyli czynników wywołujących stres, można zaliczyć na przykład:

  • bodźce fizyczne, takie jak zimno, hałas i upał,
  • wpływy toksyczne, takie jak nadmiar bodźców spowodowany silnymi zapachami oraz
  • obciążenia psychiczne, takie jak lęk, wysokie oczekiwania wobec siebie lub presja czasu.

W odpowiedzi na to przeciążenie bodźcami nasz organizm uwalnia hormony stresu. Uwalniają one energię w mózgu i mięśniach. Dzięki temu organizm jest pobudzany do maksymalnej wydajności, aby wytrzymać czynniki stresogenne i lepiej znosić obciążenia.

Przyczyny stresu i wyczerpania

WHO (Światowa Organizacja Zdrowia) uznała stres i wyczerpanie za największe zagrożenie dla zdrowia w XXI wieku. W dzisiejszych czasach istnieje wiele czynników, które mają wpływ nie tylko na dorosłych, ale także na dzieci, na przykład:

  • nadmierna ilość pracy,
  • wysokie wymagania,
  • kłótnie,
  • hałas lub
  • brak uwagi ze strony innych.
Stress im Beruf
Praca jest jednym z największych czynników wywołujących stres w dzisiejszych czasach © Krakenimages.com | AdobeStock

Różne reakcje na stres

Każdy człowiek inaczej reaguje na te bodźce. Ogromne stosy dokumentów na biurku mogą u jednej osoby wywołać kołatanie serca i ataki paniki, podczas gdy inna osoba pozostaje raczej niewzruszona. Oczekiwania szkoły wywołują u jednego ucznia bóle głowy i brzucha, podczas gdy inny pozostaje raczej spokojny.

Stres motywujący i stres obciążający

Dlatego rozróżnia się dwa różne rodzaje stresu:

  • stres pozytywny (eustres): motywuje organizm w trudnych sytuacjach życiowych,
  • stres negatywny (dystres): działa obciążająco na organizm. Długotrwały dystres sprzyja powstawaniu chorób.

W dzisiejszych czasach czynniki stresu psychospołecznego stanowią największą część czynników wywołujących dystres. Należą do nich między innymi:

  • śmierć w rodzinie
  • Rozwód lub separacja
  • konflikty w związku
  • brak czasu, presja terminów
  • brak pieniędzy, ubóstwo, długi
  • Mobbing w pracy i w szkole
  • Strach przed porażką
  • Wysokie wymagania wobec siebie
  • Izolacja społeczna i zaniedbanie
  • Nadmiar bodźców

W ostatniej dekadzie liczba dni nieobecności pracowników wzrosła o prawie 80 procent. Przyczyną tego są coraz częściej występujące choroby psychiczne. Są one prawdopodobnie spowodowane gorączkową atmosferą w miejscu pracy i związanym z tym wysokim naciskiem na wydajność.

Szczególnie częstymi reakcjami na stres są depresja i syndrom wypalenia zawodowego. Wypalenie zawodowe to stan fizycznego i emocjonalnego wyczerpania.

Objawy stresu i wyczerpania

Ciągła presja na osiąganie wyników bez okresów odpoczynku oraz nieustanne nadmierne bodźce środowiskowe oznaczają dla większości ludzi stres. Przewlekły stres zawsze ma negatywny wpływ na organizm. Na początku nie zawsze jest to od razu zauważalne. Każdy człowiek może reagować na stres innymi dolegliwościami fizycznymi.

Typowe reakcje na stres u dzieci, młodzieży i dorosłych są różne:

Stres i wyczerpanie u dorosłych

Skutki psychiczne

  • Zdezorientowanie,
  • trudności z koncentracją,
  • halucynacje,
  • zapominanie,
  • depresja,
  • zmęczenie,
  • lęk,
  • bezradność,
  • nasilenie agresywnych zachowań,
  • drażliwość,
  • zaburzenia snu,
  • brak apetytu,
  • rozproszenie uwagi,
  • wycofanie społeczne

Skutki fizyczne:

Stres i wyczerpanie u dzieci i młodzieży

W wieku od 1 do 5 lat:

  • ssanie kciuka,
  • moczenie nocne,
  • strach przed ciemnością,
  • strach przed zwierzętami,
  • przywiązanie,
  • nietrzymanie moczu,
  • zaparcia,
  • Jąkanie,
  • brak apetytu.

Wiek od 5 do 11 lat:

  • przywiązanie,
  • agresywność,
  • koszmary senne,
  • strach przed ciemnością,
  • strach przed szkołą,
  • obgryzanie paznokci,
  • brak zainteresowania,
  • brak koncentracji,
  • wycofanie społeczne.

Wiek od 11 do 14 lat:

Wiek od 14 do 18 lat:

Nie należy ignorować żadnego z tych sygnałów ostrzegawczych: negatywny stres stanowi duże obciążenie dla organizmu, na które układ odpornościowy reaguje bardzo wrażliwie. Wiele osób cierpiących na długotrwały stres wielokrotnie zapada na różne infekcje. Kto więc nie przeciwdziała stresowi w odpowiednim czasie, naraża się na poważniejsze choroby.

Radzenie sobie ze stresem

Radzenie sobie ze stresem i jego unikanie ma ogromne znaczenie dla Państwa dobrego samopoczucia. Poniższe dwie wskazówki pomogą Państwu zmniejszyć poziom stresu:

Wskazówka 1: Na największe czynniki wywołujące stres – wymagania zawodowe lub szkolne – zazwyczaj nie masz bezpośredniego wpływu. Masz jednak wpływ na to, jak radzisz sobie ze swoimi zadaniami i jak na nie reagujesz. Ludzie mają tendencję do wywierania na siebie niepotrzebnej presji. Oznacza to również większy stres dla organizmu.

Jeśli złapiesz się na myślach wywołujących stres, zatrzymaj się na chwilę, weź głęboki oddech i powiedz sobie, żeby zachować spokój. Takie pozytywne i dodające sił rozmowy z samym sobą są niezwykle pomocne w radzeniu sobie ze stresem lub jego unikaniu.

Wskazówka 2: Równie ważne jest Twoje podejście do czasu, zwłaszcza do przerw, oczekiwania i opóźnień. Przerwy i czas oczekiwania to nie tylko czas bezczynności. Są one ważne dla Ciebie i Twojego dobrego samopoczucia psychicznego. Potraktuj je więc jako mile widziane okazje do naładowania baterii i krótkotrwałego relaksu.

Oprócz unikania przyczyn stresu możesz oczywiście skorzystać z różnych metod relaksacyjnych.

Bardzo skutecznymi środkami codziennej redukcji stresu są

  • regularna aktywność fizyczna i sport, ale także
  • proste ćwiczenia oddechowe lub relaksacyjne, takie jak joga i trening autogeniczny.

Wszystkie one należą do relaksacji aktywnej. Tylko ten rodzaj relaksacji nadaje się do radzenia sobie ze stresem.

Relaksacja bierna, jak np. leżenie na kanapie i oglądanie telewizji, nie sprzyja fizycznemu i psychicznemu odprężeniu. Pomoc w znalezieniu odpowiedniego dla Państwa programu relaksacyjnego można uzyskać u lekarza rodzinnego lub w kasie chorych.

Pomoc z apteki

Samego stresu nie da się zapobiec ani zmniejszyć za pomocą leków. Niektóre preparaty mogą jednak pomóc w łatwiejszym odzyskaniu wewnętrznej równowagi i relaksacji. Składają się one głównie z naturalnych składników aktywnych i dlatego są dostępne bez recepty w sklepach.

Wszystkie środki, które pomagają zrównoważyć stres i zmęczenie, są opracowane zgodnie z zasadami medycyny antropozoficznej. Ich celem jest holistyczne pobudzenie sił samoleczących organizmu. Zawarte w nich specjalnie przygotowane metale, takie jak złoto, oraz minerały (np. kwarc żelazowy) działają harmonizująco na cały organizm.

Różne składy łagodzą ponadto

  • stany lękowe i niepokój,
  • bóle głowy oraz
  • nastroje depresyjne.

Które środki są dla Ciebie odpowiednie, możesz ustalić z farmaceutą.

Ponadto naturalne rośliny lecznicze, takie jak

  • waleriana,
  • chmiel,
  • dziurawiec i
  • melisa

mają właściwości uspokajające, wspomagające sen lub poprawiające nastrój. Są one szczególnie pomocne w przypadku łagodnych depresji i zaburzeń snu. Również środki zawierające korzeń taigowy lub żeń-szeń mogą mieć działanie równoważące i harmonizujące na organizm.

Wreszcie, relaksujące mieszanki herbat i ciepłe kąpiele z dodatkiem kwiatów siana lub lawendy zapewniają wewnętrzny spokój.

Po prostu wypróbuj, które z tych roślin leczniczych mają na Ciebie pozytywny wpływ, sprzyjając relaksacji.

Równowaga w stresującej codzienności

Powinieneś zadbać o równowagę w stresującej codzienności, która przywróci równowagę Twojemu napięciu. Jeśli w ciągu dnia pracujesz sam, wieczorem poszukaj towarzystwa przyjaciół. Jeśli na co dzień jesteś przede wszystkim dla innych, nie zapominaj o sobie. Zadbaj o wystarczającą ilość tak zwanych czynników pozytywnych w życiu, takich jak

  • troska i uwaga,
  • relacje społeczne i przyjaźnie,
  • regularną aktywność fizyczną i zbilansowaną dietę,
  • wyrażanie (a nie tłumienie!) uczuć, takich jak radość, złość i smutek,
  • zdrowe środowisko życia i pracy.

Jeśli nic nie pomaga: udaj się do lekarza!

Jeśli odczuwasz ciągły stres i nie potrafisz samodzielnie znaleźć sposobu na relaks, powinieneś rozważyć wizytę u lekarza. W przeciwnym razie mogą pojawić się choroby wtórne.

Jeśli już cierpisz na choroby związane ze stresem, takie jak

  • bóle żołądka lub głowy,
  • wahania nastroju lub
  • zaburzeniami snu,

wizyta u lekarza rodzinnego jest konieczna. Pomoże on Państwu w znalezieniu odpowiedniego programu antystresowego lub psychoterapeuty.