Wiele osób dotkniętych tym problemem początkowo zauważa jedynie szorstkie lub łuszczące się miejsca na skórze. W rzeczywistości jednak jest to większy obszar skóry, w którym promieniowanie UV uszkodziło już wiele komórek. Dlatego szczególnie ważne jest wczesne badanie dermatologiczne i konsekwentne leczenie.
Termin ten odnosi się do większego obszaru skóry, w którym wiele komórek uległo już uszkodzeniu pod wpływem promieniowania UV i gdzie może rozwinąć się rak skóry. Szczególnie narażone są osoby o jasnej karnacji oraz te, które przez wiele lat były narażone na intensywne promieniowanie słoneczne – na przykład w związku z pracą lub podczas spędzania wolnego czasu.
Ponieważ kanceryzacja polowa często początkowo nie daje żadnych objawów, szczególnie ważne jest informowanie o przyczynach, objawach i możliwościach leczenia.
Co oznacza termin „kancerizacja polowa”?
Kancerizacja polowa to większy obszar skóry, w którym wiele komórek uległo zmianom genetycznym pod wpływem promieniowania UV. Zmiany te powstają zazwyczaj w wyniku wieloletniej ekspozycji na słońce.
Komórki dotknięte zmianami mogą przekształcić się w tzw. rogowacenie słoneczne. Uważa się je za stan przednowotworowy jasnego raka skóry (rak płaskonabłonkowy).
Charakterystyczne jest to, że zmiany nie dotyczą tylko pojedynczych miejsc, ale całego obszaru skóry. W obrębie tego obszaru mogą więc ciągle pojawiać się nowe zmiany skórne.
Typowe miejsca występowania zmian
- Twarz
- Skóra głowy, szczególnie w przypadku łysiny
- Uszy
- Grzbiety dłoni
- Przedramiona
- Dekolt
Przyczyny rakowatości
Najważniejszym czynnikiem wywołującym jest długotrwałe promieniowanie UV. Powoduje ono uszkodzenia DNA komórek skóry. Uszkodzenia te kumulują się przez wiele lat i mogą prowadzić do rozwoju patologicznych zmian komórkowych.
Istotne czynniki ryzyka
- Intensywna ekspozycja na słońce przez wiele lat
- Częste oparzenia słoneczne
- Bardzo jasna karnacja
- Podeszły wiek
- Osłabiony układ odpornościowy
- Praca na świeżym powietrzu, np. w budownictwie lub rolnictwie
Uszkodzenia powstają zazwyczaj na przestrzeni dziesięcioleci. Dlatego rak płaskonabłonkowy występuje szczególnie często u osób starszych.
Objawy i typowe oznaki
Rak polowy może objawiać się różnymi zmianami skórnymi. Często dotknięte obszary rzucają się w oczy raczej ze względu na swoją szorstką strukturę niż charakterystyczny wygląd.
Częste objawy
- Szorstkie, przypominające papier ścierny obszary skóry
- Czerwonawe lub brązowawe plamy
- Łuszczące się lub strupowate obszary skóry
- Małe, stwardniałe obszary skóry
- Czasami swędzenie lub pieczenie
Typową cechą jest jednoczesne występowanie kilku zmian. Wiele osób dotkniętych tą dolegliwością zauważa je początkowo dopiero po dotknięciu dłonią.
Dlaczego rakowacenie polowe jest niebezpieczne?
Płaskonabłonkowa zmiany nowotworowe są uważane za ważny czynnik ryzyka raka białego skóry. W uszkodzonych obszarach skóry z rogowacenia słonecznego mogą z czasem rozwinąć się raki płaskonabłonkowe.
Nie każda zmiana automatycznie przekształca się w raka skóry. Jednak obecność polikancerogenezy wskazuje, że wiele komórek skóry jest już trwale uszkodzonych. Zwiększa to ryzyko pojawienia się w tym obszarze nowych zmian przedrakowych lub nawet raka skóry.
Dlatego szczególnie ważne jest konsekwentne leczenie dermatologiczne. Celem jest wczesne leczenie uszkodzonych komórek skóry i zapobieganie w miarę możliwości nowym zmianom.
Decydującą rolę odgrywają tu regularne kontrole skóry u dermatologa.
Możliwości leczenia
Leczenie ma na celu usunięcie lub celowe zniszczenie uszkodzonych komórek skóry. Wybór odpowiedniej terapii zależy od stopnia zaawansowania, obszaru skóry i liczby dotkniętych zmian.
Często stosuje się połączenie kilku metod leczenia.
Terapie miejscowe
Kremy lub żele lecznicze stosuje się przez kilka tygodni. Niszczą one komórki zmienione chorobowo lub aktywują lokalną odporność skóry.
Terapia fotodynamiczna
W tej metodzie na skórę nakłada się substancję światłoczułą. Następnie obszar ten jest poddawany działaniu specjalnego światła. W ten sposób uszkodzone komórki skóry są celowo niszczone.
Metoda ta sprawdza się szczególnie dobrze w przypadku większych obszarów skóry z rakiem płaskonabłonkowym.
Krioterapia
Pojedyncze widoczne zmiany można zamrażać ciekłym azotem. Zmienione komórki obumierają, a następnie są wydalane przez organizm.
Zabiegi laserowe lub chirurgiczne
W przypadku bardziej wyraźnych zmian konieczne mogą być zabiegi laserowe lub mniejsze zabiegi chirurgiczne.
Profilaktyka: jak chronić skórę
Najważniejszą ochroną przed dalszymi uszkodzeniami spowodowanymi promieniowaniem UV jest konsekwentne stosowanie filtrów przeciwsłonecznych.
Zalecane środki
- Codzienna ochrona przeciwsłoneczna z wysokim filtrem
- Unikanie intensywnego słońca w południe
- Odzież ochronna, kapelusz przeciwsłoneczny i okulary przeciwsłoneczne
- Regularne badania skóry u dermatologa
- Samokontrola podejrzanych zmian skórnych
Szczególnie osoby z już nadwrażliwą na słońce skórą powinny regularnie chodzić na badania dermatologiczne.
Często zadawane pytania dotyczące kanceryzacji polowej
Czym jest kancerizacja polowa w prostych słowach?
Kancerizacja polowa to obszar skóry, który został uszkodzony przez wieloletnie promieniowanie UV. W tym obszarze może pojawić się kilka stanów przedrakowych.
Czy polipowłóknowanie to rak skóry?
Nie. Sam stan przedrakowy nie jest rakiem skóry. Wskazuje on jednak, że skóra jest już poważnie uszkodzona i istnieje podwyższone ryzyko wystąpienia raka podstawnokomórkowego.
Czy polipowłokowe zmiany nowotworowe mogą ustąpić samoistnie?
Z reguły nie ustępuje całkowicie bez leczenia. Terapia dermatologiczna może jednak usunąć uszkodzone komórki i znacznie zmniejszyć ryzyko dalszych zmian.
Kto jest szczególnie narażony?
Szczególnie narażone są osoby o jasnej karnacji, długotrwałej ekspozycji na słońce, częstych oparzeniach słonecznych lub osłabionym układzie odpornościowym.
Kiedy należy udać się do dermatologa?
W przypadku szorstkich, łuszczących się, stwardniałych lub trwale zaczerwienionych obszarów skóry – zwłaszcza w miejscach narażonych na działanie słońca – należy poddać się badaniu dermatologicznemu.
Udostępnij artykuł