Moczowodu (ureter) nie należy mylić z cewką moczową. Podczas gdy para moczowodów odprowadza mocz z nerek do pęcherza, cewka moczowa odprowadza mocz na zewnątrz organizmu.
Drogi moczowe. 1: Nerka. 2: Miedniczka nerkowa. 3: Moczowód. 4: Pęcherz moczowy. 5: Cewka moczowa
Kobiety są bardziej narażone na infekcje dróg moczowych niż mężczyźni. Ponieważ cewka moczowa u kobiet jest krótsza, bakterie mogą szybciej przedostać się w kierunku miedniczek nerkowych. Ponadto około jedna na trzy kobiety w ciąży przynajmniej raz cierpi na infekcję dróg moczowych.
Zapalenie moczowodu może mieć różne przyczyny.
W większości przypadków infekcja wynika z zapalenia cewki moczowej lub pęcherza moczowego, w wyniku którego bakterie przedostają się do moczowodu. Infekcja cewki moczowej jest często wywoływana przez bakterie takie jak chlamydie, gonokoki (rzeżączka) lub bakterie jelitowe. Do zakażenia chlamydiami i gonokokami dochodzi zazwyczaj podczas stosunku płciowego bez zabezpieczenia. Bakterie jelitowe mogą dostać się do moczowodu w wyniku zakażenia kontaktowego, na przykład przez nieprawidłowe wycieranie okolicy odbytu po skorzystaniu z toalety.
Inne możliwe przyczyny:
- wirusy, takie jak wirus opryszczki pospolitej, lub grzyby
- alergie na niektóre środki antykoncepcyjne i lubrykanty
- Młodsze kobiety są szczególnie podatne na zapalenie pęcherza moczowego, zwłaszcza w niższych temperaturach, z którego może rozwinąć się infekcja moczowodów.
- Osoby z kamieniami w moczowodach są bardziej narażone na zapalenie błony śluzowej moczowodów. Kamienie blokują odpływ moczu i podrażniają błonę śluzową moczowodów, co ułatwia osadzanie się bakterii.
Dolegliwości związane z zapaleniem moczowodu są bardzo podobne do tych występujących w przypadku infekcji miedniczki nerkowej. Typowe objawy to:
- Ból w okolicy nerek, który może promieniować do jamy brzusznej i pleców
- Ból podczas oddawania moczu
- częsta potrzeba oddawania moczu
- Gorączka
- dreszcze
- Nudności
- ogólne złe samopoczucie
- zaparcia
U osób starszych powyżej 65. roku życia infekcja moczowodów występuje bardzo często. Objawy są jednak mniej nasilone, przez co stan zapalny często pozostaje niezauważony i rzadko zgłasza się do lekarza.
Pierwszym krokiem w diagnozowaniu zapalenia moczowodu jest szczegółowa rozmowa z lekarzem. Lekarz pyta pacjenta o historię chorób i dolegliwości. Podczas rozmowy lekarz powinien również zapytać pacjenta o jego zachowania seksualne (częsta zmiana partnerów seksualnych, stosunki bez zabezpieczenia, stosowanie środków antykoncepcyjnych i lubrykantów).
Ponieważ zapalenie moczowodu zwykle towarzyszy infekcji cewki moczowej lub pęcherza moczowego, lekarz zbada drogi moczowe pod kątem obecności bakterii. W tym celu wykonuje się badania moczu. Za pomocą pasków testowych do moczu można wykonać szybki test na obecność drobnoustrojów, który potwierdzi podejrzenie infekcji dróg moczowych. Wymaz z cewki moczowej również dostarcza wskazówek dotyczących czynników wywołujących infekcję. W celu postawienia pewnej diagnozy i określenia rodzaju patogenu w laboratorium wykonuje się posiewy moczu i hoduje bakterie. W przypadku podejrzenia chlamydii u kobiet można dodatkowo wykonać wymaz z szyjki macicy.
Konkretne miejsce zapalenia (pęcherz moczowy, moczowód, miedniczka nerkowa) można zidentyfikować jedynie za pomocą skomplikowanych metod, takich jak ureteroskopia lub cystoskopia; zazwyczaj nie jest to jednak konieczne. Zazwyczaj dla powodzenia leczenia decydujące znaczenie ma jedynie identyfikacja patogenu.
Leczenie zapalenia moczowodu zależy od tego, jaki czynnik wywołuje chorobę, i powinno się je rozpocząć jak najwcześniej. Jeśli przyczyną infekcji są bakterie, lekarz przepisuje antybiotyki. Jeśli w infekcji dróg moczowych biorą udział grzyby lub wirusy opryszczki, stosuje się leki przeciwgrzybicze (antymykotyki) i leki przeciwwirusowe. W przypadku podejrzenia alergii na środki antykoncepcyjne należy je odstawić i poszukać alternatyw.
Oprócz leczenia farmakologicznego istnieją środki, które mogą wspomagać i przyspieszać proces gojenia. Ważne jest, aby pacjent pił dużo płynów i jak najczęściej korzystał z toalety, nawet jeśli oddawanie moczu jest bolesne. Dzięki temu patogeny są lepiej wypłukiwane. Należy dbać o ciepło w okolicy podbrzusza i stóp, ponieważ ciepło pobudza krążenie krwi i wzmacnia układ odpornościowy. Jeśli zapalenie jest przenoszone drogą płciową, podczas leczenia należy powstrzymać się od stosunków seksualnych.
Zazwyczaj rokowanie w przypadku zapalenia moczowodu jest bardzo dobre. Przy odpowiednio wczesnym leczeniu dolegliwości często ustępują najpóźniej po tygodniu. Jeśli jednak infekcja rozprzestrzeniła się już daleko w kierunku miedniczek nerkowych, leczenie trwa dłużej. W bardzo rzadkich przypadkach zapalenie moczowodu może powodować zagrażające życiu powikłania i prowadzić do ostrej infekcji z posocznicą (urosepsis). Dlatego bardzo ważne jest, aby przy pierwszych objawach infekcji dróg moczowych zgłosić się do lekarza.
Czym jest zapalenie moczowodów?
Zapalenie moczowodu to stan zapalny moczowodu w obrębie dróg moczowych. Najczęściej choroba ta jest spowodowana infekcją bakteryjną wywołaną przez patogeny takie jak Escherichia coli, chlamydie lub gonokoki. Często stan zapalny rozprzestrzenia się z pęcherza moczowego lub cewki moczowej do górnych dróg moczowych.
Jakie objawy występują w przypadku zapalenia moczowodu?
Typowe objawy zapalenia moczowodu to ból podczas oddawania moczu, pieczenie w cewce moczowej, bóle w podbrzuszu oraz dolegliwości w okolicy nerek. Niektóre bóle mogą promieniować do pleców. Dodatkowo często występują zapalenia dróg moczowych, zapalenia pęcherza moczowego lub zapalenie pęcherza moczowego.
Jak diagnozuje się zapalenie moczowodu?
Diagnoza i leczenie obejmują zazwyczaj badanie moczu oraz badanie fizykalne. Dodatkowo można wykonać wymaz lub wymazy z cewki moczowej w celu ustalenia dokładnego czynnika wywołującego zapalenie. W skomplikowanych przypadkach stosuje się ureteroskopię lub cysto-uretroskopię.
Jak leczy się zapalenie moczowodu?
Leczenie antybiotykami polega zazwyczaj na podaniu antybiotyku skutecznego przeciwko bakterii wywołującej zapalenie. Dodatkowo pomocne są domowe sposoby, takie jak kąpiele nasiadowe, kąpiele całego ciała lub wycisk z rumianku, które poprawiają krążenie krwi w podbrzuszu. Ważne jest również spożywanie wystarczającej ilości płynów, aby wypłukać zarazki z układu moczowego.
Jakie powikłania może powodować zapalenie moczowodu?
Nieleczone zapalenie moczowodów może rozprzestrzenić się na nerkę lub miedniczkę nerkową i spowodować poważne powikłania. W rzadkich przypadkach dochodzi do urosepsis lub przewlekłych chorób dróg moczowych. Ryzyko zachorowania na zapalenie moczowodów wzrasta szczególnie w przypadku kamieni w moczowodach, infekcji grzybiczej lub wirusowej, a także podczas stosunku płciowego bez zabezpieczenia.
