Dr med. Sascha Schläger jest ordynatorem i kierownikiem oddziału chorób kręgosłupa w Nardini Klinikum Landstuhl, a jako czołowy specjalista w swojej dziedzinie wyznacza standardy w opiece nad pacjentami. Dzięki wszechstronnemu wykształceniu specjalistycznemu w zakresie ortopedii, chirurgii urazowej, chirurgii ogólnej, medycyny manualnej i metod osteopatycznych, a także osteologii, łączy on dogłębną wiedzę medyczną z praktycznym doświadczeniem, aby leczyć pacjentów na najwyższym poziomie.
Jego specjalizacją jest leczenie złożonych schorzeń kręgosłupa, takich jak przepukliny dysków, zwężenia kanału kręgowego i złamania trzonów kręgowych, w tym złamania osteoporotyczne. Pacjenci korzystają z holistycznego podejścia, które łączy metody zachowawcze i operacyjne, aby zapewnić indywidualnie dostosowane rozwiązania. Na szczególną uwagę zasługuje specjalizacja w minimalnie inwazyjnych metodach operacyjnych, które umożliwiają szybki powrót do zdrowia przy maksymalnej ochronie tkanek.
Klinika Nardini w Landstuhl wyróżnia się najnowocześniejszym wyposażeniem medycznym i doskonale zorganizowanym zespołem. Pod kierownictwem dr. Schlägera przeprowadza się tu co roku imponującą liczbę około 2100 operacji, a także zapewnia opiekę tysiącom pacjentów ambulatoryjnych i szpitalnych.
Szczególnym obszarem zainteresowań dr. Schlägera i jego zespołu jest leczenie chorób osteoporotycznych. Jako doświadczony osteolog angażuje się on w wczesną diagnostykę i długotrwałą terapię utraty masy kostnej. Obejmuje to innowacyjne metody, takie jak pomiar gęstości kości i najnowocześniejsze techniki obrazowania, ale także dogłębne zrozumienie środków zapobiegawczych mających na celu długoterminowe zachowanie zdrowia kości. Pacjenci otrzymują nie tylko pierwszorzędną opiekę medyczną, ale także kompleksową opiekę pooperacyjną, obejmującą rehabilitację i długoterminową terapię.
Doskonała praca dr. Schlägera i jego zespołu jest poparta licznymi certyfikatami. Od lat oddział ortopedii i chirurgii urazowej jest uznawany za centrum endoprotezoplastyki zapewniające opiekę na najwyższym poziomie, co potwierdza wyjątkową jakość leczenia. Dr Schläger posiada certyfikat Niemieckiego Towarzystwa Kręgosłupa (DWG) w zakresie terapii operacyjnych i zachowawczych. Ponadto od lat posiada certyfikat „Osteologisches Schwerpunktzentrum DVO”, co stanowi kolejny dowód wysokich standardów doskonałości medycznej.
W kwestii osteoporozy, choroby coraz częściej występującej zwłaszcza w krajach uprzemysłowionych, redakcja Leading Medicine Guide rozmawiała z dr. Schlägerem, aby dowiedzieć się więcej o ryzyku, a przede wszystkim o możliwościach leczenia.
Osteoporoza, potocznie znana jako zanik kości, jest jedną z najczęstszych chorób metabolicznych, która występuje głównie w starszym wieku, ale coraz częściej dotyka również osoby młodsze. Prowadzi ona do stopniowej utraty masy kostnej i stabilności kości, co znacznie zwiększa ryzyko złamań. Pomimo powszechnego występowania osteoporoza często pozostaje długo niewykryta, ponieważ przez lata przebiega niemal bezobjawowo. Dopiero w przypadku złamania choroba jest często rozpoznawana – jednak zazwyczaj w stadium zaawansowanym.
„W organizmie zachodzi ciągła przebudowa tkanki kostnej: stare komórki kostne ulegają rozpadowi i są zastępowane nowymi. Jednak w przypadku osteoporozy proces rozkładu przeważa nad odbudową. W rezultacie kości tracą swoją stabilność i wytrzymałość. Utrata masy kostnej następuje stopniowo i często trwa przez lata, a osoby dotknięte chorobą nie zauważają tego. Dlatego choroba jest często diagnozowana dopiero wtedy, gdy doszło już do złamania kości. Szczególnie narażone są duże stawy, takie jak szyjka kości udowej, nadgarstki lub ramię. W zaawansowanym stadium złamania mogą wystąpić nawet przy minimalnym obciążeniu lub bez wypadku” – wyjaśnia dr Schläger na początku naszej rozmowy.
Powstawanie osteoporozy ma charakter wieloczynnikowy i sprzyjają mu czynniki genetyczne, hormonalne oraz zewnętrzne.
„Do głównych czynników ryzyka zaliczają się wiek, płeć i predyspozycje genetyczne. Kobiety są znacznie bardziej narażone na osteoporozę ze względu na spadek poziomu estrogenu po menopauzie. Hormon estrogen ma działanie ochronne na kości i wspomaga gęstość kości. W przypadku braku tego hormonu proces resorpcji kości przyspiesza. Problem ten dotyczy jednak również mężczyzn, zwłaszcza w starszym wieku, gdy spada poziom testosteronu. Kolejnym istotnym czynnikiem sprzyjającym rozwojowi osteoporozy jest styl życia. Brak ruchu powoduje, że kości nie są wystarczająco obciążane i tracą swoją gęstość. Szczególnie we współczesnym, często mało aktywnym społeczeństwie, w którym wiele osób wykonuje głównie pracę siedzącą, metabolizm kostny nie jest wystarczająco stymulowany. Również niezbilansowana dieta, zawierająca zbyt mało wapnia i witaminy D, sprzyja tej chorobie. Wapń jest niezbędny do budowy kości, a witamina D zapewnia, że organizm może skutecznie wchłaniać wapń. „Inne czynniki ryzyka to palenie tytoniu i nadmierne spożycie alkoholu, ponieważ oba mają negatywny wpływ na metabolizm kości” – mówi dr Schläger o przyczynach osteoporozy i dodaje: „Osteoporoza wtórna występuje, gdy inne choroby lub leki powodują utratę masy kostnej. Częstymi przyczynami są zaburzenia hormonalne, takie jak nadczynność tarczycy lub zaburzenia przytarczyc. Również leki, takie jak kortyzon lub inhibitory pompy protonowej, stosowane w leczeniu chorób żołądka, mogą nasilać utratę masy kostnej, jeśli są przyjmowane długotrwale”.
Osteoporoza może dotknąć również osoby młodsze, jeśli występują czynniki ryzyka. Od 30. roku życia organizm zaczyna tracić co roku niewielką część masy kostnej.
„Jest to naturalny proces starzenia się, który jednak może być nasilony przez niezdrowe nawyki życiowe, takie jak brak ruchu, nieodpowiednia dieta i nadużywanie narkotyków. Szczególnie u nastolatków i młodych dorosłych, którzy mało uprawiają sport i nie odżywiają się w sposób zbilansowany, może dojść do przedwczesnej utraty masy kostnej. W wielu przypadkach przyczyną wczesnej utraty masy kostnej jest niezdrowy tryb życia, charakteryzujący się zbyt małą aktywnością fizyczną i niewłaściwymi nawykami żywieniowymi. Budowa kości ma kluczowe znaczenie zwłaszcza w okresie młodzieńczym, ponieważ proces ten osiąga swój szczyt w organizmie około 30. roku życia. „Jeśli proces ten zostanie zakłócony przez niezdrowe czynniki, może to negatywnie wpłynąć na strukturę kości w późniejszym życiu” – stwierdza dr Schläger. Wczesna diagnoza oraz ukierunkowane działania profilaktyczne i terapeutyczne mogą jednak znacznie spowolnić postęp choroby.
Osteoporoza objawia się przede wszystkim postępującym zmniejszeniem gęstości kości, które we wczesnym stadium często przebiega bezobjawowo. Ten powolny rozwój utrudnia wczesne rozpoznanie choroby.
„Pacjenci często nie odczuwają bólu, a dopiero w miarę postępu choroby dochodzi do złamań, które często występują bez wpływu czynników zewnętrznych. Klasyczne złamania w osteoporozie to złamania szyjki kości udowej, trzonów kręgów i nadgarstka. Szczególnie dramatyczne jest to, że złamania te często mogą wystąpić już przy minimalnych uderzeniach lub bez widocznego wypadku”, wyjaśnia dr Schläger i odnosi się również do diagnostyki:
„Diagnozę stawia się zazwyczaj na podstawie pomiaru gęstości kości. Mierzy się wtedy gęstość kości, aby ustalić, ile wapnia i innych minerałów znajduje się w kościach. Badanie to często wykonuje się u kobiet powyżej 65. roku życia i u mężczyzn powyżej 70. roku życia, zwłaszcza jeśli występują czynniki ryzyka. Dodatkowo można wykorzystać zdjęcia rentgenowskie i rezonans magnetyczny, aby wykryć istniejące złamania lub zmiany w tkance kostnej. Również poziom witaminy D we krwi może dostarczyć informacji na temat ryzyka osteoporozy, ponieważ witamina D odgrywa kluczową rolę w wchłanianiu wapnia”.
Pomiar gęstości kości, znany również jako absorpcjometria rentgenowska (DXA), jest nieinwazyjną, bezbolesną metodą pomiaru gęstości kości. Polega ona na przechodzeniu przez ciało promieni rentgenowskich o różnej energii. Kości pochłaniają część tego promieniowania, a ilość pochłoniętego promieniowania zależy od gęstości kości. Wyniki podaje się w postaci wyniku T lub Z, przy czym wynik T wynoszący -2,5 lub mniej wskazuje na osteoporozę. Najczęściej gęstość kości mierzy się w odcinku lędźwiowym kręgosłupa i szyjce kości udowej po obu stronach, ponieważ obszary te są szczególnie podatne na złamania.
Leczenie osteoporozy ma na celu spowolnienie utraty masy kostnej, zmniejszenie ryzyka złamań oraz poprawę zdrowia kości.
„Na początku zazwyczaj stosuje się terapię farmakologiczną, aby zatrzymać lub spowolnić utratę masy kostnej. Można to osiągnąć za pomocą tzw. bisfosfonianów lub innych leków, takich jak denosumab, które hamują resorpcję kości. Ważne jest również zoptymalizowanie poziomu wapnia i witaminy D w organizmie. Wapń jest niezbędny do budowy kości, a witamina D zapewnia, że organizm może skutecznie wchłaniać wapń. Kolejnym ważnym elementem leczenia jest aktywność fizyczna. Ruch pomaga zachować gęstość kości i stabilizować metabolizm kostny. Szczególnie korzystne są dyscypliny sportowe, które stanowią pewne obciążenie dla kości. Należą do nich jogging, skakanie na skakance, a także celowe wchodzenie po schodach. Te dyscypliny sportowe aktywują kości i stymulują tworzenie nowej tkanki kostnej. Pływanie jest wprawdzie dobre dla wytrzymałości, ale nie ma wystarczającego wpływu na stabilność kości. „Również trening siłowy może pomóc w przypadku osteoporozy, ponieważ wzmacnia mięśnie, a tym samym zmniejsza ryzyko upadków” – zaleca dr Schläger.
Fizjoterapia jest kolejnym ważnym elementem leczenia, szczególnie dla pacjentów, którzy już doznali złamań lub u których występuje podwyższone ryzyko upadków. Ukierunkowane ćwiczenia wzmacniające mięśnie i poprawiające równowagę pomagają zminimalizować ryzyko upadków. W zaawansowanych przypadkach, gdy dochodzi do poważnych złamań lub powikłań, konieczna może być operacja. Może ona obejmować stabilizację złamań kręgów lub wszczepienie sztucznych stawów.
Najlepszym sposobem zapobiegania jest aktywny tryb życia z regularną aktywnością fizyczną i zbilansowaną dietą.
Dr Schläger radzi w kwestii profilaktyki: „Pokarmy zawierające wapń, takie jak produkty mleczne, zielone warzywa liściaste, orzechy i niektóre rodzaje wody mineralnej, są ważne dla utrzymania zdrowych kości. Witamina D powstaje pod wpływem promieniowania słonecznego, ale zwłaszcza w miesiącach zimowych ekspozycja na słońce często nie wystarcza do wytworzenia wystarczającej ilości witaminy D. Dlatego zaleca się przyjmowanie witaminy D i wapnia w postaci suplementów diety, szczególnie w przypadku osób w średnim wieku oraz kobiet w okresie menopauzy”. Ponadto ważne jest unikanie czynników ryzyka, takich jak palenie tytoniu i nadmierne spożywanie alkoholu, ponieważ oba mają negatywny wpływ na metabolizm kości i sprzyjają ich zanikowi. Ważny jest również kontakt z lekarzem rodzinnym, wyjaśnia dr Schläger: „Lekarz rodzinny jest ważnym partnerem dla pacjentów z osteoporozą, ponieważ to on zazwyczaj stawia pierwszą diagnozę i kieruje leczeniem. Po pobycie w szpitalu lub postawieniu specjalistycznej diagnozy lekarz rodzinny często przejmuje długoterminową opiekę. Obejmuje to przepisywanie leków oraz regularną kontrolę parametrów kostnych, a także poziomu wapnia i witaminy D. Ponadto może skierować pacjenta do osteologa, aby zapewnić jeszcze bardziej precyzyjne i specjalistyczne leczenie”.
Jeśli osteoporoza nie jest leczona, choroba postępuje i prowadzi do kolejnych złamań oraz niestabilności kości.
„Szczególnie u starszych pacjentów gojenie się po złamaniu kości przebiega znacznie wolniej, a ryzyko kolejnych złamań wzrasta. Często skutkuje to utratą samodzielności i jakości życia. Powstaje błędne koło, ponieważ pacjenci, w obawie przed kolejnymi upadkami, często ograniczają swoją aktywność fizyczną, co z kolei przyspiesza utratę masy kostnej. Dlatego ważne jest wczesne rozpoznanie osteoporozy i jej aktywne leczenie, aby uniknąć powikłań” – wyjaśnia dr Schläger, i tym samym kończymy naszą rozmowę.
Dr Schläger, bardzo dziękujemy za wyczerpującą rozmowę. Pańskie wyjaśnienia stanowią cenne źródło informacji dla wszystkich osób, które muszą zmierzyć się z osteoporozą.
