Niedokrwistość – znajdź lekarza i informacje

Wiele osób doświadcza takich objawów, jak zmęczenie, osłabienie i osłabiony układ odpornościowy, ale nie potrafi ich właściwie zinterpretować. Przyczyny są różnorodne. Jeśli dodatkowo zauważalna jest bladość skóry lub błon śluzowych, osoby dotknięte tymi objawami powinny zgłosić się do lekarza. Być może przyczyną jest bowiem anemia.

Poniżej znajdą Państwo więcej informacji oraz listę lekarzy specjalizujących się w leczeniu anemii.

Czym jest anemia?

W potocznym języku anemia oznacza niedokrwistość. Jest to niedobór czerwonego barwnika krwi (hemoglobiny). Równolegle może również wystąpić zmniejszenie liczby czerwonych krwinek.

W przypadku anemii dochodzi do niedoboru tlenu, ponieważ transport tlenu do ważnych narządów jest zaburzony.

Ważne jest, aby pamiętać, że anemia sama w sobie nie jest odrębną chorobą, a jedynie objawem. Oznacza to, że niedokrwistość jest zazwyczaj spowodowana innymi schorzeniami.

Blade błony śluzowe są typowym objawem niedokrwistości @ RFBSIP /AdobeStock

Równie ważne jest rozróżnienie różnych form niedokrwistości.

Istnieje na przykład niedokrwistość z niedoboru żelaza. Jest to zdecydowanie jedna z najczęstszych form. Zasadniczo kobiety częściej cierpią na niedokrwistość z niedoboru żelaza, ponieważ podczas comiesięcznej miesiączki tracą dużo żelaza.

Anemie można ponadto podzielić w następujący sposób:

• Niedokrwistość mikrocytarna, hipochromiczna: w tym przypadku erytrocyty (czerwone krwinki) są zbyt małe i zawierają zbyt mało hemoglobiny. Wspomniana już niedokrwistość z niedoboru żelaza należy do tej kategorii.

• Niedokrwistość makrocytarna, hiperchromiczna: w tej postaci niedokrwistości czerwone krwinki są zbyt duże i zawierają zbyt dużo hemoglobiny. Są one wprawdzie w stanie transportować wystarczającą ilość tlenu, jednak wątroba rozkłada go szybciej. Ta postać może wystąpić w przypadku niedoboru kwasu foliowego lub witaminy B12.

• Niedokrwistość normocytarna, normochromiczna: Ta postać objawia się przede wszystkim silną utratą krwi, w wyniku której organizm cierpi na niedokrwistość. Same komórki nie wykazują żadnych nieprawidłowości.

Jakie są przyczyny niedokrwistości?

Przyczyny niedokrwistości mogą być różnorodne:

• Może występować ogólne zaburzenie krwiotworzenia. Obejmuje to anemie spowodowane niedoborem żelaza lub kwasu foliowego.
• Choroby nerek, procesy zapalne lub wady genetyczne również należą do przyczyn zaburzeń krwiotworzenia.
• Kolejną przyczyną jest utrata krwi. Krwawienia, ale także leki mogą wywołać tę formę niedokrwistości. W przypadku wystąpienia niedokrwistości lekarze muszą zdiagnozować i leczyć chorobę podstawową.

Jakie objawy występują w przypadku niedokrwistości?

Objawy są tak samo różnorodne jak przyczyny anemii. Osoby dotknięte tą chorobą często czują się osłabione, zmęczone i wyczerpane.

W wielu przypadkach dołączają do tego bóle głowy, zawroty głowy oraz spadek sprawności umysłowej. Jedną z przyczyn tych objawów jest między innymi niedostateczne zaopatrzenie ważnych narządów w tlen.

Ponadto na anemię wskazują następujące objawy:

• Bladość skóry i błon śluzowych
• kołatanie serca
• duszności lub
• tzw. język lakierowany (gładki, czerwony język)

Oprócz tego występują oczywiście również specyficzne objawy. Na przykład w przypadku niedokrwistości z niedoboru żelaza włosy i paznokcie mogą wyglądać na łamliwe i kruche. 

Żółtaczka lub czarne zabarwienie stolca (w przypadku krwawienia wewnętrznego) również należą do możliwych objawów towarzyszących niedokrwistości. 

W przypadku wystąpienia jednego lub nawet kilku z tych objawów należy zgłosić się do lekarza w celu ustalenia przyczyny.

Możliwe objawy niedokrwistości w skrócie:

• zmęczenie
• osłabiony układ odpornościowy
• Bladość skóry i błon śluzowych
• Bóle głowy
• Nudności
• Zawroty głowy
• Kołatanie serca
• Łamliwość paznokci i włosów
• Czarne zabarwienie stolca

Rozpoznanie niedokrwistości

Na początku leczenia – o ile nie ma zewnętrznych objawów niedokrwistości – wykonuje się badanie krwi.

Laboratorium określa następnie na podstawie próbki krwi kilka parametrów:

• wartość hematokrytu
• liczbę erytrocytów
• poziom hemoglobiny
• oraz inne parametry, które wskazują, czy występuje niedokrwistość

Jeśli wstępne badania potwierdzą niedokrwistość, konieczne mogą być dalsze badania w celu ustalenia przyczyny. 

Należą do nich między innymi:

• badanie krwi utajonej (wskazuje na obecność krwi w stolcu)
• endoskopia przewodu pokarmowego oraz 
• badania szpiku kostnego

Leczenie niedokrwistości

Po ustaleniu przyczyny lekarz może rozpocząć odpowiednią terapię. Jeśli przyczyną jest utrata krwi – na przykład po porodzie, w przypadku wrzodów żołądka lub urazów – często wskazane jest przetoczenie krwi.

W przypadku niedoboru składników odżywczych, takich jak witamina B12 lub kwas foliowy, można go uzupełnić za pomocą odpowiednich suplementów. Zrównoważona dieta może również pomóc w poprawie wyników i zminimalizowaniu problemów.

W przypadku niektórych rodzajów niedokrwistości, w których czerwone krwinki rozpadają się zbyt szybko, konieczne może być usunięcie śledziony.

W przypadku wad genetycznych, do których należy anemia sierpowata, pomocny może być przeszczep komórek macierzystych.

Możliwe metody leczenia:

• W przypadku niedoboru składników odżywczych: ukierunkowane podawanie składników odżywczych
• Usunięcie śledziony
• Terapia komórkami macierzystymi
• Wyleczenie choroby podstawowej

Osoby z niedoborem witaminy B12 w organizmie mogą cierpieć na anemię @ bit24 /AdobeStock

Który lekarz leczy anemię?

Specjalistami w dziedzinie anemii są lekarze hematolodzy. Jednak w leczeniu mogą brać udział również lekarze innych specjalności. 

Ponieważ anemia może mieć różne przyczyny, pomocny może być również internista.

Lekarz rodzinny kieruje pacjenta do odpowiednich specjalistów, którzy wykonują badania krwi, inne badania i prowadzą leczenie.