Lekarz ma do dyspozycji różne metody pobierania próbek tkanki. Z reguły stosuje metody minimalnie inwazyjne, takie jak biopsja punkcyjna lub próżniowa.
Bardzo rzadko decyduje się na biopsję operacyjną lub otwartą. Wybór metody zależy od następujących czynników:
- Czy guzek jest wyczuwalny?
- Czy guzek jest dobrze widoczny na obrazie USG?
- Czy mikrostwardnienia wykryte w mammografii wymagają dokładnego badania?
W zależności od tego stosuje się następujące metody:
- Biopsja punkcyjna (biopsja punkcyjna z użyciem urządzenia o dużej prędkości)
Jeśli guzek jest wyczuwalny lub dobrze widoczny w badaniu ultrasonograficznym (wynik sugerujący guzek lity), lekarz standardowo wykonuje biopsję punkcyjną.
W tym celu wprowadza on pod kontrolą USG i z dużą prędkością (biopsja szybkobieżna) igłę wydrążoną o grubości 1,5 milimetra w podejrzany obszar piersi.
Pobiera od trzech do pięciu małych, cylindrycznych wycinków z różnych miejsc. Nakłuwa skórę tylko raz. Zabieg jest bezbolesny i nie pozostawia blizny. Podczas zabiegu pacjentka otrzymuje znieczulenie miejscowe.
Biopsja punkcyjna jest standardową metodą pobierania tkanki z guzków i ognisk @ ST.art /AdobeStock
Aby zbadać węzły chłonne, lekarz pobiera komórki z węzła chłonnego za pomocą bardzo cienkiej igły (punktacja cienkoigłowa).
Biopsja próżniowa jest stosowana w celu pobrania większych próbek tkanki.
Podczas biopsji próżniowej lekarz używa igły wydrążonej o grubości 3,5 milimetra. Pod kontrolą mammografii, USG lub rezonansu magnetycznego pobiera około 20 próbek tkanki. Oddziela je za pomocą maleńkiego obrotowego noża.
Aby zapewnić bezpieczne pobranie tkanki, komputer oblicza dokładną trajektorię igły.
Zabieg ten trwa dłużej niż biopsja punkcyjna. Ponieważ lekarz pobiera stosunkowo dużą próbkę tkanki, pewność diagnozy jest bardzo wysoka.
Następnie lekarz może wykonać zdjęcie rentgenowskie próbki tkanki w celu wykrycia mikrostwardnień w piersi. Mikrostwardnienia są zazwyczaj nieszkodliwe, ale mogą wskazywać na łagodne schorzenia lub raka piersi.
- Biopsja operacyjna lub otwarta piersi
Jeśli zabiegi minimalnie inwazyjne nie dają jednoznacznych wyników, lekarz pobiera tkankę chirurgicznie. Obecnie chirurgiczna biopsja piersi jest konieczna bardzo rzadko.
Aby znaleźć podejrzaną tkankę, chirurg zaznacza wcześniej podejrzane miejsca cienkim drutem. Do lokalizacji wykorzystuje mammografię, rezonans magnetyczny lub kontrolę ultrasonograficzną. Jeśli guzek jest wyczuwalny, lekarz zaznacza podejrzany obszar kolorowym pisakiem.
W przypadku otwartej biopsji piersi lekarz usuwa zmianę tkankową częściowo (biopsja incyzyjna) lub całkowicie (biopsja ekscyzyjna). Najczęściej lekarz wycina podejrzany obszar w całości. Pacjentka jest w tym czasie poddana znieczuleniu ogólnemu.
Pobraną tkankę bada następnie patolog pod mikroskopem i klasyfikuje ją zgodnie z klasyfikacją B:
- B1: bez zmian
- B2: łagodne (m.in. torbiel)
- B3: łagodne, ale nie ma pewności, jak zmiana będzie się dalej rozwijać
- B4: podejrzenie zmiany złośliwej (wymagające dalszej diagnostyki)
- B5: nowotwór złośliwy, inwazyjny, wymagający leczenia
Specjalistyczne laboratorium analizuje pobrane próbki tkanki @ luchschenF /AdobeStock
Klasyfikacja ta nie stanowi jeszcze ostatecznej diagnozy. Określa ona jednak, jakie działania powinien następnie podjąć ginekolog.
Jeśli wynik jest łagodny (B2), lekarz dostosuje dalsze postępowanie do Twoich dolegliwości. Jeśli guzek Ci przeszkadza, lekarz może go usunąć operacyjnie. W przeciwnym razie musisz poddawać się regularnym kontrolom, aby wcześnie wykryć ewentualne zmiany.
W przypadku podejrzenia raka lub guza piersi wymagającego leczenia lekarz usuwa go poprzez biopsję otwartą.
Aby ponownie zlokalizować obszar, już podczas biopsji piersi (niezależnie od tego, czy jest to biopsja punkcyjna, czy próżniowa) lekarz umieścił klips znakujący. Może on pozostać w piersi, jeśli nie są konieczne żadne dalsze działania.
W przypadku raka lekarz zleca dalsze badania. Nie każdy nowotwór piersi jest bowiem taki sam. Poszczególne guzy różnią się pod względem swoich cech.
Na podstawie uzyskanych informacji lekarz sporządza „kartę charakterystyki guza”. Na podstawie tej karty klinika specjalistyczna ustala następnie plan leczenia.
Opieka po zabiegu zależy od metody wykonania biopsji piersi.
Metody minimalnie inwazyjne nie wymagają szczególnej opieki po zabiegu. Lekarz szczegółowo omówi z pacjentką wyniki badania. Wyjaśni jej również niezbędne działania terapeutyczne.
Biopsja otwarta wymaga leczenia ambulatoryjnego lub krótkiego pobytu w szpitalu. Zabieg pozostawia bliznę wewnątrz piersi, co utrudnia ocenę piersi w badaniu mammograficznym.
Biopsja próżniowa i biopsja punkcyjna to niewielkie zabiegi chirurgiczne, które wiążą się z niewielkimi powikłaniami lub skutkami ubocznymi.
Należą do nich:
- Reakcje alergiczne na stosowane środki znieczulające
- Krwawienia
- Siniaki
- Uszkodzenia nerwów
- Nadmierne tworzenie się blizn
Ponadto w pierwszych dniach po zabiegu piersi są wrażliwe na ucisk. Łagodny ból ustępuje, gdy rana się zagoi. Nie ma obaw o rozprzestrzenienie się lub aktywację komórek nowotworowych w wyniku biopsji piersi.
- Przez 24 godziny po pobraniu tkanki nie należy prowadzić samochodu
- Nie obsługuj niebezpiecznych urządzeń
- Należy również unikać forsownych czynności, takich jak uprawianie sportu lub sprzątanie domu
- Przynajmniej do następnego dnia nie wolno brać prysznica.
- Przez 10 dni należy zrezygnować z kąpieli, pływania i sauny
Biopsja piersi to niewielki zabieg o niskim ryzyku powikłań. Dzięki niemu zarówno pacjentka, jak i lekarz uzyskują jasność co do tego, czy zmiany w piersi są łagodne, czy złośliwe. Następnie lekarz może zdecydować, jakie leczenie jest konieczne.
