Jeśli pragnienie posiadania dziecka pozostaje niespełnione, osoby dotknięte tym problemem mogą dzięki diagnostyce niepłodności ustalić przyczynę braku ciąży. W ten sposób można skutecznie zwiększyć szanse na zajście w ciążę za pomocą metod leczenia niepłodności.
Poniżej znajdą Państwo więcej informacji oraz listę wybranych specjalistów zajmujących się diagnostyką niepłodności.
Sterylność i bezpłodność nie są synonimami, nawet jeśli oba terminy są często używane zamiennie.
O bezpłodności mówi się, gdy u pary nie dochodzi do ciąży w ciągu 1–2 lat pomimo regularnych stosunków płciowych. Bezpłodność oznacza zatem niemożność zajścia w ciążę lub spowodowania ciąży. W tym przypadku rozróżnia się ponadto
Około 15% par w Niemczech pozostaje bezdzietnych wbrew swojej woli. Rozkład przyczyn jest zrównoważony:
Wiele zaburzeń płodności ma charakter przejściowy i zasadniczo można je leczyć. Całkowita bezpłodność jest przypadkiem wyjątkowym. Występuje ona na przykład wtedy, gdy w organizmie mężczyzny nie są wytwarzane plemniki lub gdy u kobiety usunięto macicę.
Niepłodność to niemożność donoszenia ciąży.
Diagnostyka bezpłodności pozwala zidentyfikować przyczynę braku ciąży. Następnie, w razie potrzeby, można rozpocząć leczenie niepłodności z pomocą medycyny reprodukcyjnej.
Bez stosowania środków antykoncepcyjnych statystyczne prawdopodobieństwo zajścia w ciążę przy regularnych stosunkach płciowych wynosi około 25% w ciągu miesiąca.
Ważną rolę odgrywa moment owulacji, który należy znać, planując poczęcie dziecka.
Komórki jajowe pozostają zdolne do zapłodnienia przez około 24–48 godzin, a plemniki przeżywają w organizmie kobiety 2–5 dni. Idealny czas na stosunek to więc okres od dwóch dni przed owulacją do jednego, maksymalnie dwóch dni po niej. Jeśli ten przedział czasowy zostanie optymalnie wykorzystany przy planowaniu ciąży, szanse na zajście w ciążę wzrastają.
Najlepszy wiek na zajście w ciążę to dla kobiet okres między 20 a 30 rokiem życia. Po 30. roku życia płodność zaczyna spadać. Po 35. roku życia prawdopodobieństwo to szybko maleje. Po 45. roku życia prawdopodobieństwo zajścia w ciążę bez pomocy metod wspomaganego rozrodu spada niemal do zera.
U mężczyzn zdolność do poczęcia jest w mniejszym stopniu uzależniona od wieku. Jednak również u nich po 40. roku życia jakość nasienia znacznie spada.
Stres – a w szczególności „stres związany z pragnieniem posiadania dziecka” – może wpływać na cykl kobiety. W skrajnych przypadkach może to prowadzić do braku owulacji. U mężczyzn stres może wpływać na produkcję nasienia, jednak nie da się tego tak łatwo wykazać, jak zaburzenia cyklu u kobiet.
Znaczna nadwaga i niedowaga trwale zaburzają gospodarkę hormonalną kobiety. Zatem również nieprawidłowa waga może być przyczyną niespełnionego pragnienia posiadania dziecka.
Niezdrowe spożywanie alkoholu ogranicza płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. U mężczyzn prowadzi to przede wszystkim do zaburzeń produkcji nasienia, a u kobiet do wpływu na cykl.
Palenie tytoniu zaburza produkcję plemników u mężczyzn. U kobiet nie tylko zmniejsza szanse na zajście w ciążę, ale także zwiększa ryzyko poronienia.
Dzięki tym czynnikom możesz więc samodzielnie wpłynąć na prawdopodobieństwo zajścia w ciążę. Ogólnie dbaj o zdrowy tryb życia:
Przed rozpoczęciem skomplikowanej diagnostyki niepłodności za pomocą aparatury odbywa się najpierw rozmowa z lekarzem. Podczas konsultacji dotyczącej planowania rodziny lekarz zadaje kilka pytań dotyczących indywidualnych warunków życia:
Po tych rozmowach następuje wyjaśnienie przyczyn fizycznych w ramach diagnostyki niepłodności.
Fizyczne przyczyny niepłodności są mniej więcej równe u obu płci. Skupimy się jednak tutaj na przebiegu badania u kobiety.
Fizyczne przyczyny niepłodności u kobiet, w kolejności malejącej częstotliwości występowania:
Anatomia macicy i jajników © bilderzwerg / Fotolia
Przyczyną zaburzeń czynności jajników mogą być:
Niedrożność jajowodów może być następstwem różnych wcześniejszych zaburzeń, takich jak:
Ponadto jako przyczynę można rozważyć rozrost błony śluzowej macicy – tzw. endometriozę.
Do chorób macicy, które mogą powodować bezpłodność, zaliczają się
Zmiany w śluzie szyjki macicy mogą wynikać z
.
Również immunologiczne przyczyny bezpłodności mają swój główny wpływ na śluz szyjki macicy. Może on wówczas zawierać przeciwciała skierowane przeciwko nasieniu mężczyzny.
Na początku diagnostyki niepłodności przeprowadza się wywiad dotyczący cyklu miesiączkowego oraz rejestruje się krzywą temperatury podstawowej. Często mogą one dostarczyć pierwszych ważnych wskazówek.
Ze względu na łatwość wykonania testu po stosunku często przeprowadza się go już na początku – przyczyny immunologiczne są jednak raczej rzadkie. Test odbywa się dwanaście godzin po stosunku bez zabezpieczenia: polega on na zbadaniu pod mikroskopem śluzu szyjki macicy pod kątem liczby i ruchliwości znajdujących się w nim plemników. Jeśli wynik badania nasienia mężczyzny jest prawidłowy, a w śluzie szyjki macicy brakuje plemników lub występują wyłącznie plemniki nieruchome, test ten wskazuje na obecność przeciwciał.
Stosunkowo prosta jest również diagnostyka hormonalna, w ramach której można zbadać wyżej wymienione przyczyny hormonalne poprzez pobranie krwi.
Jedną z metod sprawdzenia drożności jajowodów jest ultrasonografia z użyciem środka kontrastowego. Po wprowadzeniu środka kontrastowego do macicy można śledzić jego drogę za pomocą ultrasonografii. W ten sposób można wykryć drożność lub niedrożność jajowodów. Metoda ta nie pozwala jednak na ocenę funkcjonalności ani stanu jajowodów.
Jest to możliwe jedynie w przypadku laparoskopii, która stanowi złoty standard w diagnostyce fizycznych przyczyn niepłodności u kobiet. Dzięki temu można
. Zazwyczaj laparoskopię łączy się z histeroskopią, aby wykluczyć macicę jako przyczynę. Podczas histeroskopii lekarz może usunąć ewentualne przyczyny, takie jak zrosty.
Zabiegi te można z reguły przeprowadzić ambulatoryjnie.
