Łuszczyca – znajdź specjalistę i uzyskaj informacje

Łuszczyca to zapalna choroba skóry, która nie jest zakaźna. Znana jest również pod nazwą psoriazy. Tutaj znajdziesz więcej informacji na temat przyczyn, objawów i leczenia łuszczycy, a także listę wybranych specjalistów zajmujących się tą chorobą.

Czym jest łuszczyca?

Łuszczyca (psoriasis) należy do najczęstszych przewlekłych chorób skóry. Niemal zawsze ma przebieg przewlekły.

W samych Niemczech łuszczycą dotkniętych jest 2–3 na 100 obywateli. Choroba dotyka w równym stopniu zarówno kobiety, jak i mężczyzn.

Do typowych objawów należą czerwone, ostro ograniczone obszary skóry pokryte srebrzystobiałymi łuskami. Często osoby dotknięte tą chorobą odczuwają swędzenie w tych miejscach.

Różne formy łuszczycy

W medycynie rozróżnia się różne formy łuszczycy. Najczęstszą formą jest łuszczyca zwykła (psoriasis vulgaris).

Rozróżnienie opiera się na lokalizacji zmian skórnych oraz ich wyglądzie.

Trzy główne postacie to:

1. Łuszczyca zwykła
2. Łuszczyca z tworzeniem się krost (Psoriasis pustulosa)
3. Łuszczyca z zajęciem stawów

Łuszczyca zwykła

Łuszczyca zwykła występuje w około 80 procentach przypadków. Ogniska zapalne są początkowo niewielkie, ale w miarę postępu choroby osiągają rozmiar dłoni.

Najczęściej dotknięte chorobą obszary ciała to przede wszystkim:

• Łokcie
• Rzepki
• Głowa
• Fałdy pośladkowe

Typową cechą dotkniętych zmian skórnych jest ciągłe łuszczenie się i częste swędzenie.

Przebieg łuszczycy zwykłej jest zróżnicowany. Podczas gdy u niektórych osób występują jedynie łagodne objawy, u innych dochodzi do intensywnych dolegliwości.

W skrajnych przypadkach blaszki pokrywają duże powierzchnie ciała. Jeśli łuszczyca obejmuje całe ciało, mówi się o łuszczycowej erytrodermii.

W 50 procentach wszystkich przypadków łuszczyca rozprzestrzenia się również na paznokcie. Choroba może ograniczać się do niewielkich wgłębień, ale może również prowadzić do całkowitego zniszczenia paznokcia.

Lekarze dzielą łuszczycę zwykłą na typ I i typ II:

1. Typ I: pojawia się już w wieku od 10 do 25 lat. Ta postać charakteryzuje się intensywnymi nawrotami i bardzo wyraźnym przebiegiem. Około 60 do 70 procent wszystkich pacjentów z łuszczycą cierpi na tę postać. Ważną rolę odgrywa tu predyspozycja genetyczna.
2. Typ II: Zazwyczaj pojawia się między 35 a 60 rokiem życia. Przebieg tej postaci jest łagodniejszy i w mniejszym stopniu zależy od predyspozycji genetycznych

Łuszczyca z tworzeniem się krost (łuszczyca krostkowa)

Znacznie rzadziej występującą postacią łuszczycy jest łuszczyca krostkowa. Do jej cech charakterystycznych należy powstawanie sterylnych krost.

Często pojawia się po infekcjach bakteryjnych. Do powstawania pęcherzyków z ropą dochodzi w wyniku gromadzenia się leukocytów (białych krwinek) w górnej warstwie skóry. W skrajnych przypadkach łuszczyca krostkowa rozprzestrzenia się na całe ciało.

Łuszczyca z zajęciem stawów

Za reumatyczną postać łuszczycy uważa się łuszczycowe zapalenie stawów (zwane również artropatią łuszczycową). W tym przypadku zajęte są również stawy. Najczęściej towarzyszy ona zwykłej łuszczycy typu I.

U co piątego pacjenta dochodzi do łuszczycowego zapalenia stawów, w którym stawy puchną. Ponadto osoby dotknięte tą chorobą cierpią na ograniczenia ruchowe.

Specjalne formy łuszczycy to:

• łuszczyca kropkowa, która pojawia się po infekcji migdałków
• Łuszczyca głowy (łuszczyca skóry głowy)
• łuszczyca odwrócona, która pojawia się pod pachami i w zgięciach kolan
• łuszczyca wysiękowa
• łuszczyca wypryskowa
• łuszczyca paznokci

Przyczyny łuszczycy

Za powstawanie łuszczycy odpowiada zazwyczaj predyspozycja genetyczna. Jednak choroba ujawnia się dopiero wtedy, gdy dojdą do tego dodatkowe czynniki ryzyka.

Jeśli oboje rodzice cierpią na łuszczycę, ryzyko zachorowania dziecka na tę chorobę wynosi od 60 do 70 procent.

Jeśli natomiast choroba dotyka tylko jednego z rodziców, prawdopodobieństwo zachorowania zmniejsza się do około 30 procent.

Czynniki ryzyka odpowiedzialne za wystąpienie lub zaostrzenie łuszczycy to:

• infekcje dróg oddechowych wywołane przez bakterie, takie jak paciorkowce
• zmiany hormonalne
• przyjmowanie niektórych leków, takich jak inhibitory ACE, beta-blokery, interferon lub leki przeciwmalaryczne
• podrażnienia mechaniczne, takie jak urazy skóry lub ucisk
• spożywanie alkoholu i palenie papierosów
• wpływ warunków klimatycznych
• nieodpowiednia dieta
• stres emocjonalny

W przypadku łuszczycy dochodzi do reakcji immunologicznej organizmu. W jej wyniku układ odpornościowy zwraca się przeciwko własnym strukturom organizmu. Jak dotąd nie udało się wyjaśnić, z jakiego powodu dochodzi do tej reakcji autoimmunologicznej.

Objawy

Typowymi objawami łuszczycy są czerwonawe, lekko wypukłe plamy na skórze, które mają ostro ograniczone krawędzie. Ponadto na dotkniętych chorobą obszarach skóry pojawiają się srebrzystobiałe łuski.

W większości przypadków plamy mają kształt kropek i są niewielkie. Mogą jednak również powiększać się i wywoływać swędzenie.

Podczas gdy łuski powierzchniowe można łatwo zeskrobać, te położone głębiej osadzają się na cienkiej warstwie skóry. Podczas zeskrobywania warstwy łusek mogą pojawić się punktowe krwawienia skórne.

Łuszczyca nie jest chorobą zakaźną. Jednak ze względu na wyraźnie widoczne zmiany skórne osoby dotknięte tą chorobą często borykają się z problemami psychicznymi.

Łuszczyca na łokciu @ SNAB /AdobeStock

Diagnoza

Łuszczycę zwykłą rozpoznaje się na podstawie charakterystycznych zmian skórnych. Dlatego lekarz ogląda szczególnie często dotknięte chorobą części ciała, takie jak kolana, łokcie, głowa lub fałd pośladkowy.

Istotne znaczenie mają również punktowe krwawienia skórne, które pojawiają się po usunięciu zmienionej chorobowo warstwy skóry. Za wskazówkę na łuszczycę uznaje się również zmiany na paznokciach.

W niektórych przypadkach wskazane może być pobranie próbki skóry. Badanie odbywa się następnie w laboratorium.

W ten sposób można odróżnić łuszczycę od innych chorób, których objawy są podobne, takich jak grzybica skóry, choroby grzybicze lub kiła

Leczenie łuszczycy

Według aktualnego stanu wiedzy medycznej nie ma możliwości wyleczenia łuszczycy. Niemniej jednak dolegliwości można skutecznie złagodzić dzięki leczeniu.

W przypadku łagodnej postaci łuszczycy zazwyczaj stosuje się leczenie zewnętrzne objawów. Wykorzystuje się w tym celu substancje, które hamują tworzenie się łusek. Ponadto mają one działanie przeciwzapalne.

Stosuje się głównie płyny, żele, kremy lub specjalne szampony.

Wśród ich składników najczęściej znajdują się:

• kortyzon
• Pochodne witaminy A, takie jak tazaroten
• Pochodne witaminy D3, takie jak kalcytriol, kalcypotriol lub takalcitol
• Dithranol/Cignolin

Jeśli łuszczyca pojawia się na palcach, twarzy lub pośladkach, można zastosować inhibitory kalcyneuryny, takie jak primekrolimus lub takrolimus.

Leczenie łuszczycy o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego

W leczeniu łuszczycy o nasileniu umiarkowanym lub ciężkim stosuje się leki. Mają one właściwości hamujące układ odpornościowy.

Typowe substancje czynne to m.in.:

• metotreksat
• cyklosporyna oraz
• estry kwasu fumarowego

Ponadto często przepisuje się etanercept. Pacjent może samodzielnie wstrzykiwać sobie ten lek. W przypadku ciężkich objawów łuszczycy odpowiednie jest również podawanie uteskinumabu, infliksimabu lub adalimumabu.

Podstawowa pielęgnacja

W leczeniu łuszczycy istotną rolę odgrywa podstawowa pielęgnacja skóry.

Zalecane są:

• nawilżające kąpiele olejowe
• maści tłuste
• olejki pod prysznic
• kremy o wysokiej zawartości tłuszczu

Mają one zdolność poprawiania naturalnej funkcji ochronnej skóry. Również stosowanie zewnętrzne kwasu salicylowego i mocznika ma pozytywny wpływ na skórę. Ta podstawowa pielęgnacja jest wskazana nawet wtedy, gdy nie występują żadne ostre dolegliwości.

Fototerapia

U wielu pacjentów fototerapia ma pozytywny wpływ na objawy łuszczycy. Zabieg ten polega na naświetlaniu skóry promieniami optycznymi. 

Oprócz naturalnego światła słonecznego w fototerapii wykorzystuje się również specjalne promienniki. Jako szczególnie skuteczne okazały się promienie o długości fali 311 nanometrów. 

Aby uzyskać lepszy efekt działania światła, specjaliści często łączą fototerapię z balneoterapią (terapią kąpielową). Możliwe jest również podawanie psoralenów w postaci leków (terapia PUVA). Dzięki obu tym metodom można wzmocnić działanie światła na skórę pacjentów.

W ramach balneofototerapii pacjent najpierw bierze kąpiel w słonej wodzie. Następnie odbywa się naświetlanie. W terapii PUVA skórę smaruje się kremem zawierającym psoralen.

Podsumowanie

Na razie nie da się wyleczyć łuszczycy. Zdrowa dieta, rzucenie palenia i regularne ćwiczenia