Dlaczego pęknięcie łąkotki nie zawsze jest od razu rozpoznawane

Każde kolano posiada menisk wewnętrzny i zewnętrzny. Są to półksiężycowate krążki chrzęstne, które znajdują się pomiędzy udem a podudziem. Działają one jak amortyzatory, równomiernie rozkładają nacisk na staw kolanowy i w znacznym stopniu przyczyniają się do jego stabilności. Jednocześnie chronią chrząstkę stawową przed nadmiernym obciążeniem i zapewniają jak najbardziej płynny przebieg ruchu.

W przypadku uszkodzenia jednego z łąkotek funkcje te mogą być wykonywane jedynie w ograniczonym zakresie. Powoduje to ból oraz zwiększa ryzyko uszkodzenia chrząstki i wystąpienia artrozy. 

U młodszych osób zerwanie łąkotki często wynika z urazów sportowych. Ryzyko zwiększają przede wszystkim dyscypliny sportowe wymagające szybkich zmian kierunku lub ruchów obrotowych, takie jak piłka nożna, tenis, piłka ręczna czy narciarstwo. Podczas uprawiania tych dyscyplin na zgięte i jednocześnie obrócone kolano działa duże obciążenie, co może spowodować zerwanie łąkotki.

Wraz z wiekiem zmienia się tkanka chrzęstna. Łąkotka traci elastyczność i staje się bardziej podatna na pęknięcia. Wówczas czasami wystarczy już codzienny ruch, taki jak klękanie, wstawanie z kucki lub lekki obrót kolana, aby doszło do urazu.

Nie każde pęknięcie łąkotki powoduje od razu silny ból. Objawy zależą od tego, gdzie znajduje się pęknięcie i jak rozległy jest uraz.

Typowe objawy to:

• kłujący ból w kolanie
• ból podczas ruchów obrotowych
• obrzęk stawu
• uczucie zablokowania
• ograniczona ruchomość
• Trzeszczenie lub kliknięcie w kolanie
• Ból podczas wchodzenia po schodach lub kucania 

Na początku przeprowadza się szczegółowy wywiad dotyczący przebiegu wypadku lub dolegliwości. Następnie lekarz bada kolano za pomocą różnych testów funkcjonalnych, aby dokładnie sprawdzić stan łąkotki.

W celu potwierdzenia diagnozy zazwyczaj wykonuje się rezonans magnetyczny (MRI). Pozwala on na dokładne zobrazowanie łąkotek, a także więzadeł krzyżowych, więzadeł bocznych i chrząstki stawowej. 

Nie każde zerwanie łąkotki wymaga operacji. Małe, stabilne zerwania lub zmiany spowodowane zużyciem można często leczyć zachowawczo. Leczenie takie skupia się na terapii przeciwbólowej, fizjoterapii i ukierunkowanym wzmacnianiu mięśni. Celem jest przywrócenie ruchomości i trwała stabilizacja kolana.

Operację zaleca się przede wszystkim wtedy, gdy fragmenty łąkotki ulegają zakleszczeniu, kolano blokuje się lub większe pęknięcia zaburzają stabilność stawu. Obecnie ortopedzi starają się zachować jak najwięcej zdrowej tkanki łąkotkowej. W zależności od rodzaju urazu łąkotka jest zszywana lub usuwana jest jedynie uszkodzona część. 

Nieleczone pęknięcie łąkotki może mieć długotrwałe konsekwencje, ponieważ ograniczenie funkcji amortyzującej łąkotki powoduje większe obciążenie chrząstki stawowej. W związku z tym wzrasta ryzyko uszkodzenia chrząstki i przedwczesnej artrozy kolana.

Wczesna diagnoza pozwala ponadto na wdrożenie indywidualnie dostosowanej terapii i uniknięcie w miarę możliwości dalszych uszkodzeń. Jednocześnie zwiększa szanse na ponowne pełne obciążanie kolana i odzyskanie zwykłej ruchomości.

Zablokowane lub bolące kolano nie powinno być zatem lekceważone jako niegroźne przeciążenie. Za dolegliwościami może kryć się zerwanie łąkotki, które wymaga szczegółowej diagnostyki medycznej. Dzięki nowoczesnej diagnostyce i indywidualnie dostosowanym metodom leczenia wiele urazów łąkotki można obecnie skutecznie leczyć. Wczesne rozpoczęcie terapii ma decydujące znaczenie dla długotrwałego zachowania funkcji stawu kolanowego i trwałego złagodzenia dolegliwości.