Nowoczesna endoprotezoplastyka: postępy w dziedzinie robotyzowanych protez kolanowych oraz minimalnie inwazyjnych protez biodrowych z wykorzystaniem metody AMIS

Stylianos Toumasis jest uznanym specjalistą w dziedzinie ortopedii i chirurgii urazowej, który specjalizuje się w endoprotezoplastyce stawu biodrowego, kolanowego i barkowego. Jako ordynator i kierownik Centrum Endoprotezoplastyki (EPZmax) w Nardini Klinikum Landstuhl w powiecie Kaiserslautern wnosi do swojej pracy wszechstronną wiedzę i wieloletnie doświadczenie. Jego dodatkowe kwalifikacje w zakresie chirurgii ortopedycznej, medycyny sportowej, fizjoterapii, a także medycyny manualnej i chiropraktyki pozwalają mu na holistyczne podejście do opieki ortopedycznej nad pacjentami.

Cechą charakterystyczną jego pracy jest stosowanie metod minimalnie inwazyjnych w endoprotezoplastyce stawu biodrowego, takich jak technika AMIS. Ta delikatna metoda pozwala na wszczepienie protezy biodrowej przy mniejszym uszkodzeniu tkanek i szybszym powrocie do zdrowia. Pan Toumasis posiada również bogate doświadczenie w wykonywaniu operacji wymiany protez biodrowych, które stają się konieczne, gdy istniejąca proteza wymaga wymiany. W dziedzinie endoprotezoplastyki kolanowej Stylianos Toumasis stawia na najnowocześniejsze, wspomagane robotyką techniki operacyjne.

Klinika Nardini jest znana z doskonałej opieki w zakresie endoprotezoplastyki i ugruntowała swoją pozycję jako centrum opieki o najwyższym standardzie. Aby zapewnić wysoką jakość zabiegów, dr Stylianos Toumasis i jego zespół przeszli specjalne szkolenia, a personel operacyjny został również kompleksowo przeszkolony w zakresie korzystania z technologii robotycznych. Od 2013 roku klinika posiada certyfikat EndoCert jako placówka zapewniająca opiekę medyczną na najwyższym poziomie, co oznacza, że przestrzegane są surowe standardy jakości w celu zapewnienia optymalnej opieki nad pacjentami.

Dzięki ścisłej współpracy z ekspertami z różnych dziedzin, w tym anestezjologii, radiologii, fizjoterapii i chirurgii naczyniowej, dr Stylianos Toumasis zapewnia swoim pacjentom kompleksową i interdyscyplinarną opiekę. To holistyczne podejście gwarantuje, że pacjenci otrzymują najlepsze wsparcie nie tylko podczas operacji, ale także w okresie pooperacyjnym i rehabilitacji. Pacjenci pozostający pod jego opieką korzystają z kompleksowej opieki, obejmującej okres od wstępnej diagnozy aż po pełną rehabilitację, której celem jest trwała poprawa ich mobilności i jakości życia.

Redakcja Leading Medicine Guide mogła dowiedzieć się więcej na temat implantacji protez kolanowych wspomaganej robotyką oraz minimalnie inwazyjnej implantacji protez biodrowych metodą AMIS podczas rozmowy.

W ostatnich latach nowoczesna endoprotezoplastyka poczyniła znaczące postępy, dając pacjentom nową nadzieję na lepsze wyniki leczenia. W centrum tych innowacji znajdują się w szczególności robotyzowana endoprotezoplastyka kolana oraz minimalnie inwazyjna endoprotezoplastyka biodra metodą AMIS. Podczas gdy technologia robotyczna zapewnia niezrównaną precyzję i zindywidualizowane leczenie, metoda AMIS opiera się na zabiegach minimalnie inwazyjnych, aby przyspieszyć powrót do zdrowia i poprawić jakość życia.

Wprowadzenie technik wspomaganych robotami w implantacji protez kolanowych znacznie poprawiło precyzję i wyniki operacji. 

„Zanim przejdziemy do endoprotezoplastyki stawu kolanowego, należy najpierw zapoznać się z podstawowymi zagadnieniami dotyczącymi patologii stawu kolanowego. Kolano (obok biodra) jest jednym z największych stawów ludzkiego ciała i ponosi największe obciążenie. Do tego dochodzi fakt, że ludzie żyją coraz dłużej (w rzeczywistości co dziesięć lat zyskujemy około dwóch lat życia), co oznacza, że w 2060 r. około 32% ludności Niemiec będzie miało ponad 65 lat. Już sam ten fakt pozwala przewidywać wzrost zużycia i zużycia stawów. Artroza jest najczęstszą przyczyną problemów z kolanem u pacjentów i konieczności wszczepienia protezy kolana. W około 90% przypadków przyczyną jest artroza. W pozostałych 10% przyczyną jest znaczna nadwaga, reumatyzm lub wcześniejsze urazy. Zasadniczo przed rozważeniem zastosowania protezy kolana wyczerpuje się wszystkie środki zachowawcze. Obejmują one terapię farmakologiczną, zmianę diety, gimnastykę leczniczą, noszenie ortez, fizjoterapię i podobne środki. Jeśli jednak pomimo tych działań pacjent stwierdzi, że nie radzi sobie już z codziennymi czynnościami, a jego jakość życia jest znacznie ograniczona, pojawia się kwestia wszczepienia protezy kolana. W klinice przeprowadza się wówczas dalszą diagnostykę w celu sprawdzenia wskazań do zastosowania protezy. Dawniej w takiej sytuacji zdrowotnej znajdowały się głównie osoby powyżej 60. roku życia. Obecnie jednak obserwujemy rosnącą liczbę przypadków artrozy również u osób w wieku od 40 do 60 lat. Wynika to między innymi z faktu, że wiele młodszych osób uprawiało w przeszłości intensywnie sport. Na przykład w latach 80. i 90. szczególnie popularne były tenis i piłka nożna. Często dochodziło przy tym do mikrourazów, na przykład więzadła krzyżowego lub łąkotki, które z biegiem lat mają negatywny wpływ na kolano. Dlatego teraz również młodsi pacjenci zgłaszają się do nas w poszukiwaniu pomocy” – opisuje Stylianos Toumasis na początku naszej rozmowy.

Chirurgia wspomagana robotami okazała się szczególnie cenna dla określonych grup pacjentów podczas wszczepiania protez kolanowych, ponieważ umożliwia niezrównaną precyzję i indywidualne dostosowanie. 

Dzięki zastosowaniu systemów wspomaganych robotami chirurg może dokonać precyzyjniejszych dostosowań w celu uzyskania optymalnej osi nogi i funkcji stawu, co jest trudniejsze do osiągnięcia przy użyciu tradycyjnych metod. Specjalista w dziedzinie endoprotezoplastyki kolana, pan Toumasis, komentuje: „Chirurdzy zawsze starali się prawidłowo wszczepiać protezy, ponieważ tylko wtedy proteza jest trwała, a pacjent odczuwa mniejszy ból. Od ponad 25 lat staramy się wykorzystać technologię do udoskonalenia implantacji protezy kolana. Początkowo była to nawigacja, a od kilku lat znajdujemy się na kolejnym etapie rozwoju technologii: w robotyce. Oznacza to, że podczas operacji my, chirurdzy, korzystamy ze wsparcia komputera, który oczywiście nie dyktuje nam, co mamy robić, ale wspiera nas w planowaniu oraz poszczególnych krokach i je potwierdza, aby proteza została wszczepiona z najwyższą precyzją. Dzięki mniejszej traumie dla pacjenta odczuwa on mniej bólu i może znacznie wcześniej opuścić szpital. Operacja z wykorzystaniem robotyki nie trwa dłużej niż standardowa operacja, zazwyczaj od 60 do 90 minut. Chirurgia wspomagana robotami jest pomocna przede wszystkim w bardzo trudnych przypadkach, na przykład gdy pacjent ma koślawe lub szpotawe nogi. Prawie wszystkie operacje wykonujemy przy pomocy robota – około 250 pacjentów rocznie – ponieważ nie ma kryteriów wykluczających zastosowanie tej techniki”.

Precyzyjne umieszczenie protezy zapewnia nie tylko lepszą funkcjonalność, ale może również wydłużyć żywotność implantu, ponieważ dokładne ustawienie rozkłada obciążenie bardziej równomiernie i zmniejsza zużycie. Jest to szczególnie ważne dla pacjentów, którzy regularnie uprawiają sport lub wykonują zawody wymagające dużego wysiłku fizycznego. Kolejnym obszarem, w którym chirurgia wspomagana robotami jest szczególnie korzystna, są pacjenci, którzy przeszli już kilka operacji kolana i obecnie wymagają operacji wymiany stawu kolanowego. W przypadku takich złożonych zabiegów kluczowe znaczenie ma umieszczenie protezy z najwyższą dokładnością, aby pokonać istniejące wyzwania i specyfikę poprzednich operacji. Technologia robotyczna zapewnia szczegółowe i precyzyjne planowanie, które jest niezbędne do powodzenia tych operacji ponownych. 

Metoda AMIS, skrót od „Anterior Minimally Invasive Surgery”, to zaawansowane podejście do wszczepiania protez biodrowych, które wyróżnia się minimalnie inwazyjną techniką. 

„Metoda AMIS jest jedyną minimalnie inwazyjną metodą śródmięśniową stosowaną w endoprotezoplastyce stawu biodrowego, w której operacja wykonywana jest od przodu. Jest to bardzo innowacyjna technika, która jest stosowana od około 20 lat i którą od ponad 15 lat stosujemy jako standardową metodę w naszej klinice w Landstuhl. Wyraźnie się sprawdziła, ponieważ pacjenci odnoszą ogromne korzyści: odczuwają mniejszy ból, ponieważ możemy oszczędzać tkankę mięśniową. Dzięki temu szybciej opuszczają szpital i szybciej wracają do codziennego życia. Pozostają tylko niewielkie blizny, a ryzyko wyskoczenia protezy lub ewentualnego utykania jest znacznie mniejsze” – wyjaśnia pan Toumasis.

Mały dostęp od przodu pozwala chirurgom na wszczepienie protezy biodra bez przecinania lub znacznego uszkadzania dużych mięśni otaczających staw biodrowy. Zamiast tego tkanka jest ostrożnie odsuwana na bok.

„Oczywiście do operacji metodą AMIS potrzebne jest doświadczenie w endoprotezoplastyce stawu biodrowego, dobre umiejętności chirurgiczne oraz odpowiedni sprzęt techniczny. Na przykład niezbędny jest stół z przedłużeniem, który pozwala na precyzyjne ułożenie operowanej nogi i optymalne ustawienie pacjenta, aby zapewnić najlepszą widoczność. Ponadto wymagane są specjalistyczne narzędzia chirurgiczne i implanty. Nasi chirurdzy uczestniczą w kursach dotyczących tej metody, którą stosujemy w klinice około 550 razy w roku. Ponad 95% endoprotezoplastyki stawu biodrowego wykonujemy metodą AMIS. Tylko w przypadku pacjentów z nadwagą operacja od przodu może być technicznie bardziej wymagająca” – relacjonuje pan Toumasis.

Planowanie przedoperacyjne i obrazowanie są kluczowymi elementami sukcesu zarówno w przypadku wszczepiania endoprotez kolanowych wspomaganych robotami, jak i metody AMIS w przypadku endoprotez biodrowych. W obu procedurach szczegółowa analiza przedoperacyjna umożliwia indywidualne i precyzyjne przeprowadzenie zabiegów, co znacznie poprawia wyniki leczenia pacjentów.

---

Jednym z głównych wyzwań związanych z metodą AMIS jest dostosowanie się do dostępu minimalnie inwazyjnego. Chirurg musi przyzwyczaić się do pracy w tych ograniczonych warunkach, co wymaga kompleksowego szkolenia i doświadczenia. Techniki operacyjne i narzędzia znacznie różnią się od metod standardowych, co wymaga dodatkowej praktyki i doświadczenia. Chirurdzy muszą nie tylko zapoznać się ze specjalną techniką, ale także nauczyć się, jak efektywnie wykorzystać ograniczone pole widzenia i ograniczoną swobodę ruchów w obszarze dostępu.

---

„U wszystkich pacjentów przed operacją przeprowadzamy dokładne planowanie przy użyciu specjalnego oprogramowania, dzięki któremu już przed operacją możemy szczegółowo zaplanować protezę. W ten sposób określamy na przykład rozmiar panewki stawowej i rozmiar trzonu z dokładnością do 2 milimetrów. Cały plan jest wyświetlany na naszym monitorze, dzięki czemu możemy mieć pewność, że implantacja przebiega dokładnie zgodnie z planem. Dodatkowo podczas operacji wykonujemy zdjęcia rentgenowskie, które stanowią ważną pomoc w ponownej kontroli wszystkich etapów. Jako placówka zapewniająca kompleksową opiekę jesteśmy zobowiązani do posiadania na miejscu wszystkich niezbędnych możliwości, aby móc leczyć nawet złożone przypadki w trakcie operacji. Dzięki temu możemy elastycznie reagować na nieprzewidziane wymagania, na przykład stosując dodatkowe śruby lub pracując z cementem. „W wybranych przypadkach metodę AMIS można zastosować również w przypadku nawrotów, na przykład gdy konieczna jest wymiana tylko części protezy” – opisuje pan Toumasis. Dodaje on również, odnosząc się do wymagań dotyczących techniki operacyjnej:

„Na początku metoda AMIS stanowi spore wyzwanie. Ważne jest, aby zespół operacyjny był zgrany. Obecnie taka operacja zajmuje nam już tylko 45 do 60 minut. Gdy proteza jest wszczepiana metodą AMIS, pacjenci są zazwyczaj bardzo zadowoleni. Wydaje się również, że protezy są trwalsze, choć nie można tego jeszcze ostatecznie udowodnić. Niemniej jednak można założyć, że ich trwałość wynosi co najmniej 20–25 lat. Metoda ta pochodzi z Francji, jest często stosowana w Szwajcarii, a coraz częściej także w Niemczech, choć tylko w około 20 procentach przypadków. Oprócz endoprotezoplastyki kolana i biodra w naszej klinice ortopedycznej w Landstuhl oferujemy pełen zakres usług ortopedycznych, takich jak np. leczenie zachowawcze i operacyjne schorzeń kręgosłupa, urazów sportowych, chirurgia artroskopowa, chirurgia stopy i osteologia”.

Bardzo dziękujemy, panie Toumasis, za wyczerpujące wyjaśnienia!