Prof. dr med. Serena Preyer jest specjalistką w dziedzinie otolaryngologii, która wyspecjalizowała się w chirurgii głowy i szyi oraz w chirurgii plastycznej twarzy. Jako ordynator Kliniki Otolaryngologii w ViDia Kliniken Karlsruhe kieruje również powiązanym Centrum Nowotworów Głowy i Szyi w Centrum Onkologicznym ViDia Kliniken Karlsruhe oraz Centrum Otolaryngologii w Karlsruhe (OS.Ka). Ta specjalistka i chirurg laryngolog, która kształciła się w klinikach uniwersyteckich i znanych na całym świecie placówkach, w swojej klinice dba o wysoki poziom interdyscyplinarności i przywiązuje dużą wagę do fachowej, koleżeńskiej wymiany doświadczeń. Jednocześnie zachwyca wszystkich swoją empatyczną, przyjazną postawą. Nie dziwi więc, że pacjenci – a zwłaszcza rodzice z dziećmi – z całych Niemiec przyjeżdżają do kliniki kierowanej przez prof. Preyer w przypadku problemów medycznych w okolicy głowy, szyi i uszu. Leading Medicine Guide rozmawiał z ekspertką na temat raka krtani i szans na wyleczenie.
Leading Medicine Guide: Pani profesor Preyer, jest Pani specjalistką w całym obszarze głowy i szyi. Obejmuje to nos, uszy, krtań – wszystkie obszary o delikatnych, skomplikowanych strukturach i różnorodnych schorzeniach. Jak udaje się Pani zawsze być na bieżąco z najnowszymi osiągnięciami medycznymi?
Prof. dr med. Serena Preyer: Tak, to prawda – z medycznego punktu widzenia otolaryngologia to bardzo rozległa dziedzina. Ale właśnie to mnie fascynuje. Kształciłam się w dwóch klinikach uniwersyteckich oraz za granicą. Widziałam tam bardzo wiele obrazów klinicznych. I mogłam się wiele nauczyć, jeśli chodzi o podejścia i metody leczenia. W klinice uniwersyteckiej panuje ogromna różnorodność i wysoki poziom. To po prostu wspaniałe miejsce do nauki, a także do pracy. I bardzo dużo czytam. Robię to naprawdę konsekwentnie!
Leading Medicine Guide: Na tej „pasji do czytania” korzystają Pańskie pacjentki i pacjenci, ale także zespół kliniki, którą kieruje Pani od 2008 roku.
Prof. dr med. Serena Preyer: Przekazywanie własnej wiedzy, dzielenie się nią z innymi – to ważna kultura, którą pielęgnuję w mojej klinice. Podczas naszych regularnych, wewnętrznych szkoleń klinicznych wymieniamy się informacjami. Kto był na kongresie, opowiada o tym. Kto wziął udział w szkoleniu lub się dokształcał, dzieli się wiedzą i nowymi doświadczeniami z innymi. Potem wspólnie to oceniamy i dostosowujemy wnioski do naszej kliniki. Ponadto każdy z moich współpracowników ma swoją specjalizację, dzięki czemu możemy w sumie polegać na ogromnej ilości doskonałej i bardzo aktualnej wiedzy specjalistycznej. Jest to dla mnie bardzo ważne, ponieważ uważam, że rozwijanie się i nieutknięcie w miejscu jest po prostu ekscytujące i interesujące.
Leading Medicine Guide: Przy tak szerokim zakresie specjalizacji – gdzie leży Pani osobista pasja?
Prof. dr med. Serena Preyer: Moim konikiem w otolaryngologii jest onkologia. Również w tym zakresie organizujemy regularne konferencje w ramach zespołów onkologicznych, podczas których odbywa się interdyscyplinarna wymiana poglądów i szczegółowo omawiany jest każdy przypadek pacjenta. Dla pacjentów bardzo dobrze jest, gdy wielu ekspertów z różnych dziedzin spotyka się, aby omówić dany przypadek i ustalić najlepszą strategię leczenia. Tak, a także otologia, czyli wszystko, co wiąże się z uszami, sprawia mi również wiele radości.
Leading Medicine Guide: Onkologia w okolicy szyi – to także rak krtani. Jakie jest ryzyko zachorowania na nowotwór w tym obszarze? Czy istnieją objawy raka krtani, a może także badania profilaktyczne?
Prof. dr med. Serena Preyer: Niestety nie ma programu profilaktycznego dla raka krtani. Jednak osoby palące i pijące alkohol są bardziej narażone na zachorowanie. Na szczęście objawy, takie jak chrypka i trudności w połykaniu, związane ze zmianami w strunach głosowych, można dość wcześnie zauważyć. Wtedy należy szybko zgłosić się do laryngologa. Endoskopia gardła to krótkie i bezbolesne badanie, które dostarcza informacji na temat ewentualnego stadium choroby. Jeśli guz zostanie wykryty wcześnie, szansa na wyleczenie wynosi od 80 do 100 procent. To bardzo cieszy.
Możliwe lokalizacje nowotworów krtani © Henrie | AdobeStock
Leading Medicine Guide: Jakie stadia choroby spotyka Pani najczęściej w swojej klinice?
Prof. dr med. Serena Preyer: Na szczęście widzimy wiele przypadków we wczesnym stadium, ale jeśli rozłożyć to na liczby, to jedna trzecia przypada na wczesne, jedna trzecia na średnie, a jedna trzecia na późne stadium. Ale jak już wspomniałam, właśnie we wczesnym stadium szanse na wyleczenie są duże.
Leading Medicine Guide: Czy może Pani dokładniej opisać etapy lub formy leczenia?
Prof. dr med. Serena Preyer: Małe, białawy plamki są całkowicie wycinane. Używamy do tego lasera i postępujemy endoskopowo. Endoskop wprowadza się minimalnie inwazyjnie przez usta, nie powstają żadne nacięcia ani rany na zewnętrznej części szyi, jak to miało miejsce w przeszłości. Dla pacjentów jest to znacznie mniej inwazyjne. Zazwyczaj wystarczy jedna operacja, ewentualnie konieczne może być ponowne wycięcie. Dzięki nowoczesnej diagnostyce obrazowej i mikroskopowi możemy to określić z milimetrową dokładnością. Jeśli po operacji konieczne jest dalsze leczenie, zazwyczaj stosuje się radioterapię. Chemioterapia nie jest odpowiednia w przypadku raka krtani. Czasami stosuje się wyłącznie radioterapię – również w tym przypadku osiąga się dobre wyniki. Oczywiście radioterapia nie jest pozbawiona skutków ubocznych. Guz wprawdzie znika, ale wrażliwy krtań może ulec zmianom w tkankach i funkcjonowaniu. Na przykład połykanie jest utrudnione z powodu suchości błon śluzowych. Dlatego w przypadku każdego pacjenta musimy dokładnie rozważyć, jakie leczenie jest najbardziej sensowne.
Leading Medicine Guide: Jakie są nowe metody leczenia raka krtani?
Prof. dr med. Serena Preyer: Po pierwsze jest to terapia laserowa. Obecnie operujemy prawie wyłącznie za pomocą lasera. Chirurgia laserowa jest w Niemczech dobrze ugruntowana. W tym kontekście należy wspomnieć, że transfer wiedzy nie nastąpił tutaj ze Stanów Zjednoczonych do nas, ale odwrotnie – z Niemiec do Stanów Zjednoczonych. Po drugie, leki immunoterapeutyczne zaczynają zyskiwać popularność w leczeniu nowotworów głowy i szyi. Około 80 procent nowotworów krtani to raki płaskonabłonkowe. Ten rodzaj nowotworu w okolicy głowy i szyi, w określonych warunkach, bardzo dobrze reaguje na leki immunoterapeutyczne. Trzecim rozwiązaniem jest radioterapia z modulacją intensywności. Sprawdziła się ona bardzo dobrze, ponieważ ma mniej skutków ubocznych. W tym rodzaju radioterapii wiązka promieniowania jest kierowana na pole tylko na krótką chwilę, a następnie ponownie zmieniana. W ten sposób guz jest atakowany z różnych stron, a na przykład skóra nad nim jest bardzo dobrze chroniona.
Leading Medicine Guide: Niestety zdarzają się również zaawansowane stadia choroby. Jak wtedy postępujecie?
Prof. dr med. Serena Preyer: Wtedy może się zdarzyć, że będziemy musieli całkowicie usunąć krtań. Nie ma to wpływu na oddychanie przez szyję i połykanie, ale głos trzeba wtedy odtworzyć za pomocą zaworu mowy. Pacjenci powinni w razie choroby zgłaszać się do certyfikowanego centrum onkologicznego. Dzięki zgromadzonej tu wiedzy eksperckiej jest to zawsze dobre miejsce, do którego można się zwrócić. Centra onkologiczne oferują również dobrą, zazwyczaj dożywotnią opiekę pooperacyjną, a doświadczone zespoły ekspertów dbają o to, aby pacjenci po czasami bardzo wyczerpujących zabiegach mogli powrócić do normalnego życia. Ponadto w regionie południowych Niemiec ściśle współpracujemy np. z Parksanatorium Aulendorf, specjalistyczną kliniką rehabilitacji onkologicznej, która specjalizuje się właśnie w nowotworach głowy i szyi.
Leading Medicine Guide: Państwa klinika regularnie bierze udział w badaniach. Co się obecnie dzieje?
Prof. dr med. Serena Preyer: Tak jak właściwie wszystkie centra onkologiczne, ciągle bierzemy udział w badaniach. Obecnie ważnym tematem jest związek nowotworów głowy i szyi z wirusami brodawczaka. Wirusy brodawczaka ludzkiego, zwane HPV, mogą wywoływać stany zapalne i zmiany skórne. Wnikają one w skórę lub błonę śluzową i namnażają się w komórkach. Obecnie znamy dwieście różnych typów HPV. Niektóre typy wirusa powodują jedynie nieszkodliwe brodawki i ustępują samoistnie. Inne prowadzą do znanego raka szyjki macicy lub – co obserwujemy obecnie coraz częściej – do nowotworów w okolicy jamy ustnej i gardła, w szczególności do raka migdałków. Z badań wiemy już, że około połowa nowotworów jamy ustno-gardłowej wynika z zakażenia wirusami brodawczaka. Rak krtani lub jamy ustnej znacznie rzadziej powstaje w wyniku zakażenia wirusami HPV. W przypadku raka migdałków uderzające jest to, że czynnikiem ryzyka nie jest już palenie tytoniu i alkohol, ale zakażenie wirusem HPV. Istnieje więc przypuszczenie, że wirusy brodawczaka stają się coraz częstsze i dlatego bierzemy udział w różnych badaniach na ten temat.
Pani profesor Preyer, serdecznie dziękujemy za pouczającą rozmowę i interesujący wgląd w Pani dziedzinę specjalizacji. Bezpośredni kontakt z naszą specjalistką można nawiązać poprzez jej profil w Leading Medicine Guide.
