Prof. dr med. Michael Hirschmann jest uznanym na arenie międzynarodowej specjalistą w dziedzinie chirurgii kolana i endoprotezoplastyki kolana, pracującym w Szpitalu Kantonalnym w Baselland w Szwajcarii. Jego doświadczenie w zakresie stawu kolanowego obejmuje wszystkie aspekty chirurgii kolana, w tym innowacyjne procedury, takie jak endoprotezoplastyka kolana wspomagana robotem. Od momentu mianowania go kierownikiem zespołu chirurgii kolana i ortopedii sportowej w Kantonsspital Baselland w 2013 roku, w znacznym stopniu przyczynił się do tego, że klinika zyskała międzynarodowe uznanie i zdobyła stałe miejsce na światowej mapie ortopedii.
Prof. dr Hirschmann jest znany ze swoich wybitnych umiejętności w zakresie endoprotezoplastyki oraz wykonywania złożonych operacji wymiany protez. Jego zaangażowanie w rozwój chirurgii kolana znajduje odzwierciedlenie w licznych nagrodach i wyróżnieniach, które są wyrazem uznania dla jego innowacyjnych podejść i osiągnięć. Oprócz działalności klinicznej jest również aktywny w środowisku naukowym i kieruje uniwersytecką grupą badawczą na Uniwersytecie w Bazylei. Jego prace i publikacje mają znaczący wpływ na współczesną chirurgię kolana.
Pełniąc funkcję ordynatora i kierownika „Centrum Układu Ruchowego” w Szpitalu Kantonalnym w Bazylei Prof. dr Hirschmann zrestrukturyzował Oddział Ortopedii i Traumatologii, wprowadzając innowacyjny model „job-pairing”, aby zapewnić pacjentom kompleksową opiekę. Jego doświadczenie obejmuje terapię zachowawczą, operacje artroskopowe i otwarte, a także zaawansowane metody endoprotezoplastyki i leczenia uszkodzeń chrząstki. Na szczególną uwagę zasługuje jego praca w leczeniu pacjentów z protezami kolanowymi, gdzie opracował i stosuje innowacyjne metody, takie jak wyrównanie fenotypowe oraz technologia protez oparta na technologii 3D, aby osiągnąć optymalne wyniki.
Prof. dr Hirschmann jest również poszukiwanym ekspertem w zakresie diagnostyki i leczenia bólu po wszczepieniu protezy kolana oraz innych powikłań pooperacyjnych. Jego wieloletnie doświadczenie i zaangażowanie w ciągłe doskonalenie standardów leczenia sprawiają, że prof. dr Hirschmann jest wybitnym specjalistą, którego wiedza fachowa i empatia są cenione zarówno w regionie, jak i na arenie międzynarodowej.
Operacje wspomagane robotami stają się coraz bardziej popularne i umożliwiają jeszcze większą precyzję chirurgiczną. Na ten temat redakcja Leading Medicine Guide rozmawiała z prof. dr. Hirschmannem.
Chirurgia wspomagana robotami stanowi znaczący postęp w technice medycznej i w coraz większym stopniu rewolucjonizuje sposób przeprowadzania operacji. W tym innowacyjnym podejściu wykorzystuje się zaawansowane systemy robotyczne, aby wspierać chirurgów w wykonywaniu precyzyjnych i złożonych zabiegów. Roboty zapewniają niezrównaną precyzję, stabilność i kontrolę, które znacznie wykraczają poza możliwości konwencjonalnych technik chirurgicznych. Dzięki zastosowaniu zaawansowanego obrazowania i przetwarzania danych w czasie rzeczywistym systemy te umożliwiają lepszą wizualizację pola operacyjnego, jednocześnie minimalizując obciążenie dla pacjenta. Zastosowanie technik wspomaganych robotami sprawdziło się szczególnie w chirurgii minimalnie inwazyjnej, ponieważ często prowadzi do szybszego gojenia, zmniejszenia bólu pooperacyjnego i skrócenia pobytu w szpitalu. Technologie te stanowią znaczący krok w kierunku bardziej precyzyjnej i delikatniejszej opieki nad pacjentem.
Aby pomyślnie przeprowadzić operację kolana wspomaganą robotem, należy wziąć pod uwagę kilka kryteriów.
Po pierwsze, musi istnieć prawidłowe wskazanie do wykonania operacji wszczepienia protezy. Wymaga to dokładnego zebrania informacji na temat dolegliwości pacjenta, dotychczasowego leczenia, szczegółowego badania stawu kolanowego oraz standardowego badania rentgenowskiego. Kluczowe znaczenie ma dokładne omówienie z pacjentem wskazań do operacji, a także potencjalnych zagrożeń związanych z zabiegiem i korzyści z niego płynących. Obejmuje to również ocenę schorzenia stawu kolanowego, ustalenie, czy konieczna jest proteza częściowa czy całkowita, oraz czy stan zdrowia pacjenta pozwala na poddanie się takiemu zabiegowi. Chirurdzy powinni być specjalnie przeszkoleni w zakresie obsługi robota, aby móc efektywnie korzystać z tej technologii. Zespół chirurgiczny musi również zapewnić odpowiednie przygotowanie środowiska operacyjnego, w tym niezbędne narzędzia i plan operacji.
„Zasadniczo do protezy kolana kwalifikują się tylko pacjenci, którzy mają wyraźne objawy, odpowiedni obraz kliniczny i radiologiczny oraz u których wyczerpano wszystkie metody leczenia zachowawczego. Obecnie w chirurgii kolana wspomaganej robotem istnieje możliwość wszczepienia protezy całkowitej lub częściowej. Natomiast operacje rewizyjne nie są obecnie możliwe przy pomocy robota. Problem z operacją rewizyjną polega na tym, że nigdy nie wiadomo dokładnie, ile kości pozostaje po usunięciu pierwotnej protezy, a to jest niezbędne do planowania. Ogólnie rzecz biorąc, należy rozważyć, czy operacja z wykorzystaniem robota ma sens, czy też wystarczy operacja konwencjonalna. Po pierwsze, systemy te nie są na tyle dostępne, aby każdy pacjent mógł być operowany przy pomocy robota, ponieważ robot również musi zostać przygotowany do operacji. W przypadku np. 5–6 operacji dziennie mogłoby to spowodować problemy czasowe. Zasadniczo jednak chirurgia robotyczna jest dostępna dla wszystkich pacjentów. Ideą robota jest przecież uzyskanie podczas operacji lepszej orientacji w stawie kolanowym pacjenta. Największe korzyści odnoszą pacjenci z wyraźnymi deformacjami, na przykład z kośmiotem lub kośmiotem. Za pomocą robota można w tym przypadku osiągnąć lepszą równowagę, ponieważ można lepiej uwzględnić odpowiednie więzadła. W przypadku wyraźnych deformacji ważne jest również, aby móc wcześniej zasymulować cięcia, co jest możliwe właśnie dzięki robotowi” – tak prof. dr Hirschmann ocenia zalety i wady chirurgii robotycznej.
„Ramię robota, wyposażone w precyzyjne narzędzia chirurgiczne, jest sterowane przez doświadczonego chirurga. Jest to system nawigacyjny Plus – plus ten polega, oprócz nawigacji, na prowadzonej piły, która porusza się w płaszczyźnie wyznaczonej przez operatora i nie odbiega od niej. Dzięki temu realizacja planu operacyjnego oraz niezwykle precyzyjne umieszczenie i ustawienie protezy kolana stają się znacznie dokładniejsze dzięki integracji przedoperacyjnych danych obrazowych i monitorowania w czasie rzeczywistym. Aby to wyjaśnić: w protetyce konwencjonalnej stosuje się tzw. bloki cięcia, a w tym bloku piłę umieszczoną w środku można nadal przechylać o 2–3 mm, a piła może się również ześlizgnąć, co powoduje, że powierzchnia cięcia nie jest tak idealnie równa. „W chirurgii robotycznej nie ma w ogóle bloków cięcia, piła jest grubsza, a przez to mniej giętka, a dokładność prowadzenia wynosi 1/4 mm” – wyjaśnia prof. dr Hirschmann.
Obrazowanie i analiza danych w robotycznej chirurgii kolana odgrywają kluczową rolę w optymalizacji umiejscowienia i ustawienia protezy kolana.
„Najpierw trzeba rozróżnić dwa różne systemy. Istnieje robotyka oparta na obrazowaniu i robotyka bez obrazowania. W przypadku robotyki opartej na obrazowaniu przed operacją wykonuje się tomografię komputerową (CT) i rejestruje w ten sposób anatomię stawu kolanowego. Podczas operacji pobierane są następnie punkty, aby nałożyć obraz z tomografii komputerowej na nawigację robota, dzięki czemu otrzymujemy informacje 3D. Roboty bez obrazowania rejestrują za pomocą wskaźnika punkty stawu kolanowego (istotne punkty orientacyjne) i tworzą wirtualny model kolana. Ogólnym tematem robotyki jest spersonalizowana protetyka kolanowa. Wcześniej każde kolano traktowano jednakowo – każdy otrzymywał to samo. Tymczasem wymagania są bardzo indywidualne. W rezultacie tylko około 25% przypadków przy użyciu konwencjonalnych metod odpowiada temu, co było celem mechanicznie wszczepionej protezy. Oznacza to, że około 75% pacjentów otrzymuje geometrię, której wcześniej nie mieli, co może powodować bolesne protezy kolanowe i zmuszać pacjentów do przyjmowania niewygodnej pozycji. „Spersonalizowana operacja jest możliwa dzięki robotowi i protezie dostosowanej do anatomii” – wyjaśnia prof. dr Hirschmann, komentując również ważną kwestię stabilności więzadeł:
„Całkowitą stabilność więzadeł, od wyprostu do zgięcia, można zmierzyć za pomocą instrumentów robota. Chirurg otrzymuje podczas operacji dokładne informacje i może dokonać wyrównania w trakcie zabiegu. Jest to bowiem kluczowe – kolano musi być stabilne w całym zakresie ruchu i nie może być asymetryczne. I to jest ostatecznie wielka zaleta chirurgii robotycznej”. Technika wspomagana robotem umożliwia ponadto mniej inwazyjne postępowanie. Dzięki precyzyjnemu sterowaniu ramieniem robota konieczne są mniejsze nacięcia, co prowadzi do szybszego gojenia i zmniejszenia dolegliwości pooperacyjnych.
Najnowocześniejsze rozwiązania w szpitalu kantonalnym Baselland!
„W szpitalu kantonalnym Baselland pracujemy z asystą robota od października 2023 roku. Jeśli chodzi o krzywą uczenia się, to przebiega ona szybko, jeśli wcześniej korzystało się z nawigacji, ponieważ robot jest bardzo podobny do urządzenia nawigacyjnego. Jeśli pochodzi się wyłącznie z konwencjonalnej techniki operacyjnej, to trzeba się trochę przestawić. Sam czas operacji trwa około 15–20 minut dłużej ze względu na ustawienie urządzenia. Oprócz podstawowej zalety, jaką jest samo posiadanie robota, opracowaliśmy tak zwaną koncepcję fenotypową w 3D, aby móc jeszcze lepiej i indywidualnie analizować każde kolano, a następnie leczyć je w najlepszy możliwy sposób, czy to konwencjonalnie, czy przy użyciu robota. Od października 2023 roku przeprowadziliśmy około 100 operacji. Jeśli chodzi o reakcje pacjentów po operacjach wspomaganych robotem, większość z nich twierdzi, że chodzą bardzo pewnie i dobrze się czują z nową protezą, co z pewnością wynika również z opisanej wcześniej poprawy prowadzenia więzadeł. Jednak samo użycie robota nie wystarczy – to dopiero początek drogi. Być może w przyszłości pojawią się jeszcze mniejsze narzędzia, które nie będą tak kosztowne. Nasza klinika, jako centrum referencyjne w zakresie protetyki pierwotnej i rewizyjnej, jest z pewnością liderem w Szwajcarii w dziedzinie chirurgii robotycznej, również dlatego, że działamy na arenie międzynarodowej. Przyjeżdża do nas wielu pacjentów z zagranicy, ponieważ jako większe centrum powiązane z uniwersytetem możemy zajmować się również bardziej złożonymi przypadkami, a ja sam jestem profesorem na Uniwersytecie w Bazylei, gdzie prowadzę grupę roboczą zajmującą się robotyką i spersonalizowaną protetyką” – wyjaśnia prof. dr Hirschmann i na zakończenie naszej rozmowy udziela jeszcze jednej rady:
„Na pytanie »Dlaczego potrzebuję protezy kolana?« trzeba umieć udzielić jasnej odpowiedzi. Chirurg musi to wyjaśnić. W przypadku rewizji jest to jeszcze ważniejsze. W tym celu potrzebna jest standardowa diagnostyka. Jeśli planowana jest pierwsza operacja, pacjent powinien zapytać o liczbę przypadków operowanych przez chirurga i zdecydowanie zwrócić uwagę na opinie innych pacjentów, aby móc zdecydować się na dobre leczenie. Pacjentowi nie jest łatwo uzyskać tutaj rzetelne informacje. Bardzo ważna może być również druga opinia. Nie można też zapominać, że operacja to jedno, a opieka pooperacyjna to drugie. W tym przypadku obie te rzeczy muszą być na wysokim poziomie. Jeśli chodzi o operację rewizyjną, warto rozważyć nawet nieco dłuższą podróż, aby mieć pewność, że otrzyma się naprawdę najlepsze możliwe leczenie”.
Bardzo dziękujemy, szanowny Panie Profesorze dr Hirschmann, za ten interesujący wgląd w świat chirurgii robotycznej!
