„W 80 procentach przypadków nie wykonujemy operacji!” Rozmowa ze specjalistą ds. kręgosłupa, dr. Ursem Iwanem Zuberbühlerem

Leading Medicine Guide: A jakie to przyczyny?

Dr med. Urs Iwan Zuberbühler: Procesy zużycia krążków międzykręgowych lub stawów międzykręgowych, a także podrażnienia korzeni nerwowych mogą powodować bóle w dolnej części pleców. Również nieprawidłowa postawa, osłabienie mięśni, nadwaga lub osteoporoza, przepuklina dysku, blokada stawowa lub przebyty upadek mogą sprzyjać bólom pleców. Istnieją jednak również przyczyny bólu w okolicy kręgosłupa, które są związane z reakcjami zapalnymi narządów wewnętrznych i mogą być wywołane na przykład przez jelita, okolice nerek i pęcherza lub przyczyny ginekologiczne. 

Leading Medicine Guide: Mimo to wiele osób uważa, że centrum leczenia kręgosłupa lub chirurg kręgosłupa nie są odpowiednim rozwiązaniem w przypadku ich raczej prostych dolegliwości bólowych pleców.

Dr med. Urs Iwan Zuberbühler: Wielu pacjentów obawia się, że chirurg kręgosłupa będzie zainteresowany wyłącznie operacją. To jednak nieprawdziwe przekonanie. W medycynie kręgosłupa chodzi przede wszystkim o wyjaśnienie, edukację i doradztwo dla pacjenta. Osiemdziesiąt procent naszych pacjentów nie poddajemy operacji, lecz leczymy ich, korzystając z szerokiej gamy innych możliwości. Osoby, które do nas przychodzą, nie omawiają swojej operacji, lecz przychodzą w celu uzyskania zróżnicowanej diagnozy i ukierunkowanej terapii, która w pierwszej kolejności nie ma charakteru operacyjnego. 

Leading Medicine Guide: Jak wygląda proces diagnozowania w przypadku bólu pleców?

Dr med. Urs Iwan Zuberbühler: Standardem jest szczegółowa rozmowa z pacjentem. Kolejnym krokiem jest dokładne badanie kliniczne, a następnie zdjęcie rentgenowskie, rezonans magnetyczny lub ewentualnie tomografia komputerowa – jeśli to konieczne. W razie potrzeby wykonuje się dodatkowo badania neurologiczne i elektrofizjologiczne. Gdy wszystkie dane z badań są już dostępne, omawiamy wyniki, a także możliwe propozycje terapii.

---

MRI

Rezonans magnetyczny (MRT) to badanie obrazowe. Za pomocą fal magnetycznych tworzone są precyzyjne, milimetrowe przekroje wnętrza ciała. Dzięki temu można uwidocznić nawet niewielkie zmiany. W przeciwieństwie do zdjęcia rentgenowskiego, ciało nie jest narażone na promieniowanie. 

---

Leading Medicine Guide: Wiele bólów pleców ma przyczyny psychiczne. Jak można to ustalić, a może lepiej „wyfiltrować”? 

Dr med. Urs Iwan Zuberbühler: Jako chirurg kręgosłupa buduję relację z moim pacjentem. Po prawidłowej diagnozie szczegółowo wyjaśniam wyniki badań. Dopiero wtedy rozpoczyna się ukierunkowana, indywidualna terapia, na przykład fizjoterapia, osteopatia lub interwencyjna terapia bólu, czyli infiltracja. W trakcie leczenia regularnie spotykam się z pacjentem i sprawdzam, jak skuteczne są ukierunkowane interwencje. Aby rozpoznać psychiczne przyczyny pojawiających się dolegliwości – jako lekarz trzeba być bardzo czujnym, wymaga to wielu obserwacji, rozmów i słuchania. Podczas rozmów wyjaśniam również, jakie mechanizmy mogą prowadzić do dolegliwości. Należą do nich nieprawidłowa postawa, brak ruchu, a czasem nawet niewłaściwie uprawiany sport, jak również sytuacje psychiczne związane ze stresem lub przeciążeniem. Medycyna kręgosłupa jest bardzo złożoną dziedziną.

---

Czym jest infiltracja w przypadku bólu pleców?

Podczas infiltracji w miejsce, w którym powstaje ból, wstrzykuje się mieszankę składającą się z miejscowego środka znieczulającego i leku przeciwzapalnego. Zmniejsza to podrażnienia, hamuje stany zapalne – i łagodzi ból. Po infiltracji mogą wystąpić przejściowe zaburzenia czucia, a nawet osłabienie mięśni. Dlatego zaleca się odpoczynek: najlepiej leżeć i czekać, aż lek zacznie działać.

---

Leading Medicine Guide: To jednak zaskakujące, że chirurg kręgosłupa wcale nie zajmuje się przede wszystkim operacjami.

Dr med. Urs Iwan Zuberbühler: Oczywiście, że operujemy! Jednak w leczeniu bólu operacja jest zawsze ostatnią opcją terapeutyczną. W rzeczywistości tylko około dwudziestu procent pacjentów z naszej poradni wymaga operacji. Istnieje wiele konwencjonalnych sposobów na zmniejszenie bólu w dolnej części pleców. Jednak fizjoterapia stosowana „na oślep” często nie jest zbyt pomocna. Około sześćdziesiąt do siedemdziesiąt procent bólów pleców wynika ze zmian zwyrodnieniowych, dlatego postępujemy stopniowo, regularnie obserwujemy pacjenta i sprawdzamy, jak skuteczne jest leczenie. 

Leading Medicine Guide: Kiedy naprawdę konieczna jest operacja – na przykład w przypadku przepuklin dyskowych?

Dr med. Urs Iwan Zuberbühler: Operacja jest wskazana po nieskutecznym leczeniu zachowawczym bólu lub w przypadku zaburzeń neurologicznych, takich jak zaburzenia czucia lub osłabienie motoryczne nogi. Wówczas operację należy przeprowadzić szybko, aby uniknąć trwałych uszkodzeń. 

W 80% przypadków przepuklin dyskowych można skutecznie leczyć zachowawczo lub za pomocą terapii zastrzykowej. Operacja jest wskazana tylko w przypadku zaburzeń neurologicznych, ale wtedy należy ją przeprowadzić szybko, również w tym przypadku, aby nie doszło do trwałych uszkodzeń. Na przykład zaburzenia oddawania moczu związane z przepukliną dysku są stanem nagłym. 

Leading Medicine Guide: Co powinienem zrobić jako pacjent cierpiący na bóle pleców, jeśli chodzi o wybór lekarza? 

Dr med. Urs Iwan Zuberbühler: W pierwszej kolejności wizyta u lekarza rodzinnego nie jest złym pomysłem. Jeśli jednak ból nie ustąpi w przewidywalnym czasie, należy poprosić o skierowanie do specjalisty – co nie oznacza jednak, że od razu zostanie przeprowadzona operacja. W centrum leczenia kręgosłupa chodzi o diagnozę, wyjaśnienie, doradztwo i precyzyjnie dostosowaną terapię. Zwykłe bóle pleców, które nie wynikają ze złamania kręgu, rzadko są korygowane operacyjnie.

Leading Medicine Guide: Panie doktorze Zuberbühler – bardzo dziękujemy za te interesujące wyjaśnienia!

Więcej informacji o tym doświadczonym ekspercie można znaleźć tutaj, na jego stronie profilowej.