Prof. dr med. Marco Domenico Caversaccio jest uznanym specjalistą w dziedzinie otolaryngologii. Jego pionierskie osiągnięcia w dziedzinie operacji wspomaganych komputerowo przyniosły mu międzynarodowe uznanie w środowisku medycznym. Prof. dr Caversaccio koncentruje się na różnych specjalizacjach, w tym na chirurgii podstawy czaszki, minimalnie inwazyjnej chirurgii nawigacyjnej wspomaganej komputerowo i robotyce, a także na chirurgii ślimaka i ucha środkowego. Pełniąc funkcję ordynatora i dyrektora kliniki, prof. dr Caversaccio kieruje Klinika Uniwersytecką Otolaryngologii oraz Chirurgii Głowy i Szyi w szpitalu Inselspital w Bernie. Pracuje tu wysoko wykwalifikowany zespół lekarzy, pielęgniarek, personelu medyczno-technicznego, logopedów i psychologów, którzy ściśle współpracują, aby zapewnić najlepszą możliwą opiekę i leczenie w całym zakresie chorób laryngologicznych.
Klinika przywiązuje dużą wagę do najnowocześniejszych standardów naukowych i podejścia interdyscyplinarnego. Ścisła współpraca z innymi dyscyplinami medycznymi pozwala na oferowanie kompleksowego leczenia i innowacyjnych rozwiązań. Klinika posiada bogate doświadczenie w zakresie implantacji ślimakowej i mikrochirurgii otologicznej w celu poprawy słuchu. Ponadto współpracuje z Centrum Sztucznych Narządów w celu opracowywania i stosowania implantowanych systemów słuchowych. Leczenie nowotworów złośliwych głowy i szyi odbywa się w ścisłej współpracy z interdyscyplinarnym zespołem onkologicznym, składającym się z różnych specjalistów medycznych, w celu opracowania indywidualnie dostosowanych planów terapeutycznych, ukierunkowanych na zachowanie narządów i zabiegi minimalnie inwazyjne. Temat implantów słuchowych został szerzej omówiony w rozmowie z prof. dr med. Marco Domenico Caversaccio, przeprowadzonej przez redakcję Leading Medicine Guide.
Istnieją różne rodzaje implantów słuchowych, które mogą pomóc osobom z ubytkiem słuchu o różnej przyczynie i stopniu nasilenia. Implanty te różnią się pod względem zastosowania i sposobu działania.
Implanty ślimakowe są przeznaczone dla osób z ciężkim lub głębokim ubytkiem słuchu lub głuchotą. Zastępują one funkcję ucha wewnętrznego (ślimaka), przekazując sygnały elektryczne bezpośrednio do nerwu słuchowego. Mikrofon umieszczony za uchem wychwytuje dźwięk, który następnie jest przekształcany przez procesor w impulsy elektryczne. Impulsy te są przekazywane do nerwu słuchowego za pośrednictwem elektrody umieszczonej w uchu wewnętrznym, co umożliwia pacjentowi słyszenie. Implanty ucha środkowego są przeznaczone dla osób z ubytkiem słuchu czuciowo-nerwowego lub niektórymi rodzajami ubytków przewodzeniowych. Są one chirurgicznie umieszczane w uchu środkowym lub w kości z tyłu ucha i wzmacniają dźwięk, zanim dotrze on do ucha wewnętrznego. Implanty ucha środkowego mogą pomóc w lepszym przekazywaniu dźwięku do ucha wewnętrznego, a tym samym poprawić słuch.
„Implant przewodzenia kostnego działa jak wzmacniacz dźwięku. Istnieją różne jego wersje. Implant Bone Bridge TM lub Vibrant Sound Bridge TM to aparat słuchowy przewodzenia kostnego, który stosuje się w przypadku ubytku słuchu przewodzeniowego i mieszanego. Przekazuje on drgania dźwiękowe bezpośrednio przez kosteczkę słuchową lub przez kość czaszki do ucha wewnętrznego, aby poprawić słuch. Ten implant jest szczególnie przydatny dla pacjentów, u których nie można stosować tradycyjnych aparatów słuchowych z powodu problemów z uchem. BAHA (Bone Anchored Hearing Aid, czyli aparat słuchowy zakotwiczony w kości) to kolejny aparat słuchowy przewodzący dźwięk przez kość, stosowany w przypadku ubytku słuchu przewodzeniowego lub jednostronnego. Jest on wszczepiany w kość czaszki za uchem i przekazuje drgania dźwiękowe bezpośrednio do ucha wewnętrznego. BAHA może być również stosowany w niektórych rodzajach jednostronnej utraty słuchu oraz u osób, które nie mają przewodu słuchowego” – wyjaśnia prof. dr Caversaccio.
Szczególnym przypadkiem są implanty pnia mózgu. Prof. dr Caversaccio wyjaśnia: „Implanty pnia mózgu są natomiast specjalnym rodzajem implantów słuchowych, stosowanych u osób z wrodzoną głuchotą lub najcięższym ubytkiem słuchu. Implanty te są chirurgicznie wszczepiane do pnia mózgu i są w stanie wysyłać sygnały elektryczne bezpośrednio do mózgu w celu przywrócenia słuchu. Stanowią one zaawansowane rozwiązanie dla osób, u których tradycyjne aparaty słuchowe lub implanty ślimakowe nie są skuteczne. Można je również zastosować w bardzo rzadkich przypadkach obustronnego nerwiaka słuchowego (guza w uchu), aby przynajmniej częściowo przywrócić utraconą zdolność słyszenia”. Wybór odpowiedniego implantu zawsze zależy od rodzaju i stopnia utraty słuchu, a także od indywidualnych potrzeb pacjenta.
Same implanty stały się mniejsze i lżejsze, co zwiększa komfort noszenia. Niektóre modele są wodoodporne i odporne na czynniki środowiskowe. Łączność bezprzewodowa umożliwia płynne połączenie z innymi urządzeniami, takimi jak smartfony i telewizory, co ułatwia komunikację i poprawia wrażenia słuchowe. Postępy w technologii akumulatorów doprowadziły do wydłużenia czasu ich pracy, a niektóre implanty są ładowalne.
„Jeśli chodzi o estetykę, należy zauważyć, że procesor dźwięku implantu ślimakowego lub implantu pnia mózgu jest prawie niewidoczny. Trzeba to sobie wyobrazić jako mały guzik o średnicy 3 cm. Znajduje się on oczywiście za uchem na głowie i można go przymocować za pomocą systemu magnetycznego lub pałąka za uchem. Jeśli ktoś ma długie włosy, to guzik ten w ogóle nie jest widoczny. Dla dzieci oferowane są tutaj specjalne wersje w różnych kolorach, aby nadać całości bardziej zabawowy i radosny charakter” – wyjaśnia prof. dr Caversaccio.
Implanty słuchowe są skuteczne dla różnych grup pacjentów. Należy ich dokładnie poinformować.
Implanty słuchowe są szczególnie skuteczne u osób z ciężkim lub głębokim ubytkiem słuchu lub głuchotą. Dotyczy to osób, u których tradycyjne aparaty słuchowe nie są w stanie zapewnić wystarczającej poprawy słuchu. „Dzieci, które od urodzenia lub w młodym wieku stają się głuche lub niedosłyszące, mogą skorzystać z implantów ślimakowych, aby wspierać rozwój swoich umiejętności językowych i słuchowych. Ważne jest, aby pacjenci zostali dobrze poinformowani. Muszą wiedzieć, że operacja wszczepienia implantu ślimakowego trwa około 1,5 godziny i wiąże się z niewielkim ryzykiem uszkodzenia nerwu twarzowego podczas zabiegu. Po operacji pacjenci pozostają w szpitalu przez około 1–2 dni, a następnie regularnie zgłaszają się na tzw. „dopasowanie”, aby inżynierowie audiologii mogli optymalnie ustawić funkcję słyszenia” – opisuje prof. dr Caversaccio niezbędne kroki dotyczące informowania pacjentów.
W przypadku pacjentów, którzy pomimo znacznej utraty słuchu zachowali resztki słuchu w niskich częstotliwościach, dobrym rozwiązaniem mogą być implanty elektroakustyczne (EAS), ponieważ zapewniają one zarówno stymulację akustyczną, jak i elektryczną.
Wszczepienie implantów słuchowych jest zazwyczaj bezpieczne i skuteczne, jednak jak każda interwencja medyczna może wiązać się z pewnym ryzykiem i skutkami ubocznymi.
„Wszczepienie wymaga zabiegu chirurgicznego, podczas którego mogą wystąpić powikłania, takie jak krwawienia, infekcje lub zaburzenia gojenia się ran. Ryzyko to minimalizuje się poprzez ścisłe przestrzeganie zasad sterylności i procedur chirurgicznych. Po operacji może wystąpić ból i dyskomfort w okolicy operowanej. Można je leczyć środkami przeciwbólowymi przepisanymi przez lekarza prowadzącego. W przypadku niektórych implantów, zwłaszcza implantów ślimakowych, mogą wystąpić przejściowe lub długotrwałe zmiany w odczuwaniu smaku. Często wiąże się to z bliskością implantu do nerwu smakowego. Niektórzy pacjenci mogą również odczuwać przejściowe zawroty głowy, zwłaszcza po wszczepieniu implantów ślimakowych. Z czasem objawy te mogą ustąpić. Bardzo pozytywnym aspektem jest to, że pacjent otrzymuje 10-letnią gwarancję na implant. „Jeśli implant ulegnie uszkodzeniu, należy ponownie złożyć wniosek do kasy chorych lub, w przypadku dzieci, do ubezpieczenia na wypadek inwalidztwa, a firma produkująca implant musi wymienić urządzenie, na przykład w przypadku uszkodzenia elektrody” – wyjaśnia prof. dr Caversaccio.
Ryzyko związane z implantami słuchowymi jest zazwyczaj stosunkowo niewielkie, zwłaszcza gdy zabiegi są wykonywane przez doświadczonych chirurgów. Przed operacją pacjenci powinni zostać dokładnie poinformowani o ryzyku i potencjalnych skutkach ubocznych. Wybór odpowiedniego implantu i indywidualne dopasowanie mają kluczowe znaczenie dla osiągnięcia jak najlepszych wyników i zminimalizowania potencjalnego ryzyka. Ścisła współpraca między zespołem medycznym a pacjentem jest tutaj ważna, aby zapewnić pomyślną implantację i rehabilitację.
Rehabilitacja i adaptacja do implantów słuchowych u osób dorosłych, zwłaszcza tych, które od dawna cierpią na ubytek słuchu, to proces wymagający dużej staranności.
Najpierw odbywa się kompleksowe przygotowanie i szkolenie, podczas którego pacjent otrzymuje informacje na temat implantu, jego pielęgnacji i konserwacji, a także oczekiwanych wyników. Ten krok pomaga zmniejszyć obawy i niepewność. „Właściwa rehabilitacja rozpoczyna się od aktywacji implantu, po czym zespół medyczny stopniowo dostosowuje jego ustawienia, aby osiągnąć optymalne wyniki słyszenia. Równolegle odbywa się trening słuchowy, który uczy pacjenta rozpoznawania i rozumienia dźwięków oraz mowy za pomocą implantu. Obejmuje to ćwiczenia słuchowe, terapię mowy i inne ćwiczenia słuchowe. Słuch wymaga treningu. Pomocne w zrozumieniu mowy są również kursy czytania z ruchu warg. Tutaj, w Szwajcarii, mamy organizację pacjentów Pro Audito, która służy wymianie doświadczeń między osobami dotkniętymi tym problemem. Cierpliwość pacjenta ma kluczowe znaczenie, ponieważ dostosowanie się do implantu słuchowego wymaga czasu. Mózg musi przyzwyczaić się do nowych dźwięków, co w przypadku długotrwałej utraty słuchu może zająć pewien czas. Realistyczne oczekiwania są ważne, ponieważ jakość słyszenia może nie być od razu idealna” – wyjaśnia prof. dr Caversaccio.
Konieczne są regularne wizyty kontrolne i dostosowywanie ustawień implantu, aby zapewnić jego optymalne działanie. Ponadto duże znaczenie ma wsparcie psychologiczne i emocjonalne, ponieważ implanty słuchowe mogą wywoływać reakcje emocjonalne i trudności w adaptacji. Psychologowie lub grupy wsparcia oferują cenne wsparcie. Kolejnym ważnym krokiem jest włączenie implantu do codziennego życia, w tym korzystanie z niego w różnych środowiskach, podczas rozmów telefonicznych i słuchania muzyki. Wreszcie, długoterminowa opieka i konserwacja implantu wymagają regularnej uwagi ze strony zespołu medycznego.
Szwajcaria posiada łącznie 5 wysoce wyspecjalizowanych ośrodków zajmujących się implantami słuchowymi.
„W Szwajcarii utrzymujemy bardzo wysoki poziom jakości. Oczywiście zawsze wiąże się to z kosztami. Nie każdy może po prostu otrzymać implant słuchowy. Tutaj liczy się właściwe wskazanie. Jeśli tradycyjne aparaty słuchowe nie wystarczają do poprawy słuchu, a ubytek słuchu znacznie wpływa na jakość życia i zdolność komunikacji, może to uzasadniać konieczność wszczepienia implantu słuchowego” – wyjaśnia prof. dr Caversaccio. Koszty obejmują zabieg wszczepienia, sam implant, opiekę pooperacyjną i konserwację oraz akcesoria, takie jak baterie i specjalne procesory dźwięku. Wysokość tych kosztów może się różnić w zależności od kraju i rodzaju implantu. W wielu krajach prywatne ubezpieczenia zdrowotne lub państwowe ubezpieczenia zdrowotne pokrywają koszty implantów słuchowych. Ważne jest, aby sprawdzić indywidualne opcje ubezpieczenia. Ponadto istnieją programy wsparcia finansowego, w tym programy państwowe lub charytatywne, które mogą pokryć część kosztów implantów lub związanych z nimi wydatków.
W ostatnich latach technologia implantów słuchowych ulegała ciągłemu udoskonaleniu, dając osobom z ubytkiem słuchu możliwość odzyskania zdolności słyszenia. Zupełnie nowe Centrum Implantów Słuchowych w Bernie, będące częścią renomowanego szpitala Inselspital, znajduje się w centrum tych przełomowych zmian.
„Nasze nowe Centrum Implantów Słuchu w Bernie wyróżnia się zespołem wysoko wyspecjalizowanych chirurgów oraz audiologów, którzy mają wieloletnie doświadczenie w chirurgii implantacyjnej. Jednak ich wiedza specjalistyczna nie ogranicza się tylko do aspektów chirurgicznych, ale obejmuje również tak ważne dziedziny, jak badania naukowe i akustyka słuchu. W Centrum Implantów Słuchu w Bernie oferowana jest kompleksowa opieka, obejmująca wszystkie etapy od wstępnej diagnozy i konsultacji, poprzez implantację, aż po fazę rehabilitacji i regularne dostrajanie implantu. To holistyczne podejście pozwala pacjentom skorzystać ze wszystkich usług w jednym miejscu. W bezpośrednim sąsiedztwie centrum znajdują się szkoły specjalne. Ma to szczególne znaczenie zwłaszcza dla dzieci, które doświadczyły utraty słuchu. Placówki te zapewniają tym dzieciom możliwość dalszej komunikacji i w znacznym stopniu przyczyniają się do ich zdrowego rozwoju ogólnego – informuje prof. dr Caversaccio. Zintegrowana oferta nowo utworzonego centrum oznacza zoptymalizowane i uproszczone procedury oraz lepszą współpracę interdyscyplinarną w ramach zespołów skupionych wokół ekspertów i dyrektora medycznego prof. dr. med. Marco Caversaccio.
Postęp jest bardzo ceniony.
Tak zwana „operacja Hearo TM” w Bernie jest ściśle związana z implantami słuchowymi i wykorzystaniem robotyki w medycynie i jest szczególnie korzystna dla pacjentów z cechami anatomicznymi lub trudnymi warunkami w uchu wewnętrznym. Operacja z wykorzystaniem robotyki w Bernie stanowi znaczący postęp w medycynie słuchu, łącząc najnowocześniejszą technologię i wiedzę specjalistyczną w celu znacznej poprawy jakości życia osób z ubytkiem słuchu. „Operacja Hearo TM to zaawansowane podejście chirurgiczne stosowane podczas wszczepiania implantów ślimakowych, w którym wykorzystuje się specjalnie opracowane systemy wspomagania robotycznego w celu optymalizacji pozycjonowania elektrody implantu ślimakowego w uchu wewnętrznym pacjenta. To zrobotyzowane podejście pomaga przeprowadzić implantację tak precyzyjnie, jak to tylko możliwe. W Inselspital w Bernie jesteśmy w tym liderami!”, wyjaśnia z dumą prof. dr Caversaccio, kończąc tym samym naszą rozmowę.
Bardzo dziękujemy, profesorze dr Caversaccio, za przystępne omówienie różnych rodzajów implantów słuchowych!
