Chirurgia przepuklin

Redakcja przewodnika „Leading Medicine Guide” miała okazję dowiedzieć się więcej na temat specjalizacji chirurgicznej profesora dr. Lutza Schneidera, czyli chirurgii przepuklin, podczas przeprowadzonej z nim rozmowy.

Przepukliny to częsta dolegliwość, w której tkanka przedostaje się przez słabe miejsce w ścianie brzucha lub innych częściach ciała. Mogą mieć różne przyczyny i często wiążą się z dolegliwościami, takimi jak ból lub uczucie ciężkości. W wielu przypadkach wskazane jest leczenie chirurgiczne, aby uniknąć powikłań i trwale wyeliminować dolegliwości. Nowoczesne metody operacyjne umożliwiają przy tym delikatną i skuteczną terapię.

„Przepukliny często objawiają się obrzękiem ściany brzucha, na przykład w okolicy pępka lub pachwiny. Obrzęki te mogą powodować ciągnący ból, ale czasami są całkowicie bezbolesne. W każdym przypadku ważne jest zbadanie przez lekarza, ponieważ zasadniczo istnieje ryzyko uwięzienia jelita lub innych tkanek, co może stanowić nagły przypadek medyczny. Operacja nie zawsze jest konieczna od razu, jednak należy sprawdzić, jak pilne jest leczenie. W tym przypadku rolę odgrywają różne czynniki: ból jest ważnym wskaźnikiem, ale może również wynikać z innych przyczyn. Jeśli pojawia się silny ból lub istnieje nawet podejrzenie ucisku, należy natychmiast podjąć działania” – wyjaśnia prof. dr Schneider na początku naszej rozmowy.


Mężczyzna z bólem_generowany

przez AI Często występuje również uczucie ucisku lub napięcia w okolicy przepukliny, zwłaszcza w przypadku większych wybrzuszeń. W przypadku zaawansowanej przepukliny ból może pojawić się przy niektórych ruchach, np. podczas schylania się lub parcia, a w niektórych przypadkach istnieje ryzyko uwięzienia lub uduszenia, co może wiązać się z ostrym, silnym bólem, nudnościami, wymiotami, bladością lub wzdętym brzuchem. Już przy pierwszych dolegliwościach lub widocznym wybrzuszeniu zaleca się wizytę u lekarza w celu oceny przepukliny i ryzyka ewentualnych powikłań. 

Prof. dr Schneider dodaje: „Przepukliny powstają w naturalnych słabych punktach ciała. Przykładem jest pępek, który podczas rozwoju w łonie matki ma niewielką szczelinę, przez którą zaopatrywany był zarodek. Podobnie jest w przypadku kanałów dla naczyń krwionośnych lub struktur szczątkowych, na przykład u kobiet wzdłuż pachwiny. Te potencjalne słabe punkty mogą z czasem ulec rozciągnięciu, tak że przez te otwory przedostają się nie tylko tkanki, dla których były pierwotnie przeznaczone, ale także inne struktury – powstaje przepuklina. Leczenie zachowawcze nie ma tu sensu, ponieważ jest to problem czysto mechaniczny, którego nie da się rozwiązać bez zabiegu operacyjnego”.

W leczeniu przepuklin dostępne są różne metody operacyjne, których wybór zależy od rodzaju, wielkości i lokalizacji przepukliny, a także od samego pacjenta. 

Tradycyjnie operację otwartą wykonuje się poprzez nacięcie w okolicy przepukliny, podczas której usuwa się wybrzuszenie i wzmacnia ścianę brzucha. Stosuje się tu różne techniki wzmacniające, na przykład wszczepienie siatki, aby zwiększyć stabilność ściany brzucha i zapobiec ponownemu wypadnięciu.

„W chirurgicznym leczeniu przepuklin dostępne są zasadniczo dwa podejścia: zabiegi otwarte i minimalnie inwazyjne. Wybór metody zależy od różnych czynników, w tym od lokalizacji i wielkości przepukliny, a także od wcześniejszych operacji w okolicy brzucha. Przepukliny pępkowe są zazwyczaj operowane metodą otwartą, ponieważ techniki minimalnie inwazyjne oferują w tym przypadku niewiele korzyści. Natomiast w przypadku przepuklin pachwinowych często preferowaną opcją jest metoda minimalnie inwazyjna. Bardzo duże przepukliny lub wcześniejsze zabiegi w jamie brzusznej mogą jednak w razie wątpliwości wykluczyć dostęp minimalnie inwazyjny, więc w takich przypadkach operacja otwarta jest bardziej sensowna. Operacje minimalnie inwazyjne, takie jak na przykład metoda TEPP, wykonywane są poprzez trzy małe nacięcia o długości od jednego do dwóch centymetrów na brzuchu. Operacja nie odbywa się bezpośrednio w jamie brzusznej, lecz tworzy się przestrzeń powyżej otrzewnej, aby dotrzeć do uchyłki. Wypadnięta tkanka jest ostrożnie umieszczana z powrotem w jamie brzusznej. Następnie przed ubytek przepuklinowy umieszcza się specjalną siatkę, która trwale zamyka słabe miejsce. Siatka ta pozostaje w organizmie na stałe i zapewnia, że przepuklina pozostaje stabilnie zamknięta w dłuższej perspektywie, a ryzyko ponownego wystąpienia przepukliny jest znacznie zmniejszone. Zabiegi minimalnie inwazyjne mają wyraźną zaletę, że w porównaniu z operacją otwartą pozostawiają zazwyczaj mniejsze blizny, powodują mniejsze uszkodzenia tkanek i często umożliwiają szybszy powrót do zdrowia. „Pacjenci zazwyczaj mogą szybciej powrócić do swoich normalnych zajęć, a bezpieczeństwo medyczne jest zapewnione dzięki precyzyjnemu umieszczeniu siatki” – wyjaśnia prof. dr Schneider. 

Operacja przepukliny, jak każdy zabieg chirurgiczny, wiąże się z pewnym ryzykiem i możliwymi powikłaniami. 

Specjalista od przepuklin, prof. dr Schneider, wyjaśnia: „Po operacji przepukliny, oprócz typowych zagrożeń operacyjnych, mogą wystąpić pewne specyficzne powikłania. Ryzyko ponownego wystąpienia przepukliny wynosi w przypadku wszystkich metod nieco poniżej dwóch procent. Inne możliwe powikłania to krwiaki, stany zapalne lub urazy powrózka nasiennego. Uszkodzenie powrózka nasiennego zazwyczaj nie ma jednak wpływu na zdolność do poczęcia, o ile drugi pozostaje nienaruszony, a także nie wpływa na potencję. Po operacji ważne jest zachowanie około czterech do sześciu tygodni okresu rekonwalescencji, podczas którego należy unikać podnoszenia ciężarów, aby nie zagrozić procesowi gojenia. Jako wartość orientacyjną przyjmuje się, że nie należy przekraczać obciążenia od trzech do pięciu kilogramów, w zależności od rodzaju zabiegu i indywidualnych wyników badań. Jeśli w tej wczesnej fazie obciążenie będzie zbyt duże, istnieje ryzyko przesunięcia się wszczepionej siatki, co w niektórych przypadkach może wymagać ponownej operacji. Jednak po tym okresie powrót do normalnej aktywności jest zazwyczaj możliwy bez problemów” – i dodaje:

„Zasadniczo nie ma konkretnych sposobów zapobiegania przepuklinom. Chociaż wiele osób uważa, że podnoszenie ciężarów lub określone zachowania powodują przepuklinę, w rzeczywistości jest to raczej kwestia przypadku. Niektórzy ludzie zapadają na przepuklinę, inni nigdy, i nie ma możliwości, aby poprzez zmianę własnego zachowania niezawodnie zapobiec osobistemu ryzyku. Rezygnacja z pewnych czynności przez całe życie w celu zapobiegania przepuklinie nie byłaby zatem ani sensowna, ani skuteczna”.

---

Okres rekonwalescencji po operacji przepukliny jest indywidualny, ale zazwyczaj trwa kilka tygodni. Pierwsze dni po operacji często upływają pod znakiem oszczędzania się, ograniczonej aktywności i dolegliwości bólowych, które zazwyczaj można dobrze kontrolować za pomocą środków przeciwbólowych. W ciągu pierwszych jednego do dwóch tygodni zaleca się unikanie wysiłku fizycznego, podnoszenia ciężarów i męczących czynności, aby nie zagrozić gojeniu się rany. 

---

Aby zminimalizować odsetek nawrotów, kluczowe znaczenie ma staranne zaplanowanie operacji i wybór odpowiedniej metody. Sprawdzonym rozwiązaniem jest zastosowanie wysokiej jakości siatki wzmacniającej ścianę brzucha, która zwiększa stabilność i zapobiega nawrotom. W przypadku większych przepuklin wzmocnienie siatką jest często niezbędne. Ponadto ważna jest technika szycia: stabilny, wielowarstwowy szew oraz zastosowanie materiałów wchłanialnych lub trwałych przyczyniają się do zapewnienia stabilności rany.

Przepukliny występują częściej u mężczyzn niż u kobiet, zwłaszcza przepukliny pachwinowe. Wynika to z anatomii.

Prof. dr Schneider komentuje to następująco: „Przepukliny występują głównie w średnim wieku. Ogólnie rzecz biorąc, częściej dotykają mężczyzn, zwłaszcza w przypadku przepuklin pachwinowych, ponieważ u nich więcej struktur – takich jak powrózek nasienny i naczynia krwionośne – przechodzi przez naturalną szczelinę w ścianie brzucha, co sprawia, że miejsce to jest bardziej podatne na uszkodzenia. U kobiet otwór ten jest mniejszy i zazwyczaj przebiega przez niego jedynie okrągłe więzadło maciczne (ligamentum rotundum). W przypadku przepuklin pępkowych obserwuje się inną tendencję: występują one częściej po ciążach, ponieważ ściana brzucha jest wtedy szczególnie obciążona. Ogólnie rzecz biorąc, w przypadku przepuklin pępkowych różnice między płciami są jednak niewielkie”.

Praktyka chirurgiczna Schneider w Heidelbergu przywiązuje szczególną wagę do tego, aby móc oferować operacje przepuklin również w trybie ambulatoryjnym, co obecnie jest raczej rzadkością, zwłaszcza w przypadku zabiegów minimalnie inwazyjnych. 

„Wszystkie etapy – od pierwszego badania, przez szczegółową konsultację, aż po operację – są nadzorowane przez tego samego lekarza, dzięki czemu pacjenci mogą liczyć na indywidualną, kompleksową opiekę. Zapewnia to nie tylko precyzję medyczną, ale także wysoki poziom zaufania i bezpieczeństwa. Praktyka jest tak zorganizowana, że czas oczekiwania jest zazwyczaj bardzo krótki, a dzięki dobrej dostępności oraz nowoczesnej, przyjemnej atmosferze pobyt pacjentów jest komfortowy. Termin operacji zależy od indywidualnych wyników badań i stopnia dolegliwości pacjenta: jeśli przepuklina nie jest jeszcze pilna, operację można zaplanować elastycznie, co jest szczególnie korzystne dla osób pracujących lub pacjentów mających obowiązki rodzinne. „Dzięki około 250 operacjom przepuklin pachwinowych i pępkowych rocznie posiadam osobiście bogate doświadczenie i wiedzę specjalistyczną, dzięki czemu pacjenci korzystają z wysokich standardów jakości” – podkreśla na zakończenie prof. dr Schneider.

Serdecznie dziękujemy za te ważne informacje, panie profesorze dr Schneider!

---

• Prof. dr Lutz Schneider: doświadczony chirurg z ponad 20-letnim stażem w Heidelbergu
• Kierownik praktyki chirurgicznej w Heidelbergu od 2021 r., zorientowany na pacjentai innowacyjny
• Specjalizuje się w chirurgii przepuklin i żył, zabiegach minimalnie inwazyjnych, chirurgii ręki i chirurgii powierzchniowej
• Delikatne, precyzyjne zabiegi z uwzględnieniem zdrowia i estetyki
• Gabinet w Centrum Zdrowia Salutem: interdyscyplinarny zespół, wysokiestandardy, indywidualna opieka

---