Brachyterapia HDR jest formą radioterapii wewnętrznej. Polega ona na umieszczeniu przez lekarza źródła promieniowania w bezpośrednim sąsiedztwie guza lub bezpośrednio w tkance nowotworowej.
Taka forma radioterapii wewnętrznej może, w zależności od wyników badań, być połączona z
.
Słowo „brachy-” w terminie medycznym „brachyterapia” oznacza „krótki lub bliski”. Skrót HDR w tej odmianie terapii oznacza „High Dose Rate” i odnosi się do wysokiej dawki podawanej w bardzo krótkim czasie. To odróżnia brachyterapię HDR od brachyterapii LDR („Low Dose Rate”), w której stosuje się niskie dawki przez dłuższy czas.
Dłuższe leczenie niskimi dawkami metodą LDR nadaje się do mniejszych, wolno rosnących nowotworów. Natomiast krótkotrwała brachyterapia HDR o wysokich dawkach nadaje się tylko do napromieniowania wewnętrznego większych, szybko rosnących nowotworów.
Lekarz dostosowuje siłę niezbędnej dawki do
- wielkości,
- charakteru oraz
- prognozy rozwoju
nowotworu.
Brachyterapia HDR nadaje się do leczenia nowotworów o wyraźnie wyodrębnionych granicach lokalnych. Ponadto musi być zapewniony dobry dostęp do miejsca implantacji. Do obszarów zastosowań brachyterapii należą między innymi:
Lekarz często łączy tę bardzo indywidualną metodę wewnętrznej radioterapii nowotworów z radioterapią zewnętrzną (radioterapia przezskórna). W takim przypadku brachyterapia HDR jest stosowana również jako terapia wzmacniająca. Stosuje się ją wówczas w celu nasycenia po konwencjonalnej radioterapii zewnętrznej (na przykład w przypadku raka piersi lub raka prostaty). Brachyterapia HDR jako uzupełniająca radioterapia wzmacniająca może być dla pacjenta łagodniejsza i mniej obciążająca dla zdrowia niż płynne kontynuowanie radioterapii zewnętrznej.
W przypadku brachyterapii HDR należy najpierw zapewnić dostęp do źródła promieniowania. Odbywa się to poprzez wszczepienie cienkich rurek lub igieł, zazwyczaj w znieczuleniu miejscowym. Często zabieg można wykonać ambulatoryjnie, bez konieczności hospitalizacji, a pacjent może wrócić do domu już po kilku godzinach.
W zależności od lokalizacji lub na zalecenie lekarza prowadzącego niektórzy pacjenci decydują się na łagodne znieczulenie podpajęczynówkowe (znieczulenie rdzeniowe) lub – rzadko – znieczulenie ogólne. Następnie radioterapeuta we współpracy ze specjalistami z zakresu fizyki medycznej opracowuje plan napromieniowania. Na koniec następuje umieszczenie materiału promieniotwórczego irydu-192 bezpośrednio w tkance guza lub przy niej. Proces ten nazywa się „afterloadingiem”.
Sama brachyterapia HDR, czyli czasowa ekspozycja na promieniowanie, jest bardzo krótka i trwa zaledwie kilka minut. Zabieg nie jest bolesny dla pacjenta.
Można skutecznie uniknąć ewentualnych uszkodzeń sąsiednich tkanek i skóry.
Dużą zaletą tego zabiegu jest bardzo wysokie, skoncentrowane promieniowanie przy jednocześnie bardzo krótkim zasięgu. Dzięki temu silne promieniowanie uszkadza tylko tkankę nowotworową, podczas gdy tkanka zdrowa jest lepiej chroniona. Dłuższy pobyt w szpitalu jest zazwyczaj zbędny.
