Foniatria (z greckiego „leczenie aparatu głosowego”) to dziedzina medycyny zajmująca się zaburzeniami związanymi z
. Jest ona powiązana z dziedziną audiologii dziecięcej. Obie te dziedziny zajmują się badaniem, terapią i profilaktyką czynników zakłócających komunikację międzyludzką. Tutaj znajdą Państwo dalsze informacje oraz listę wybranych foniatrów.
Foniatria ma charakter interdyscyplinarny i skupia przedstawicieli różnych grup zawodowych, takich jak
. Wymiana międzydyscyplinarna gwarantuje jak największy przepływ danych. Uczestniczący w tym procesie lekarze analizują je z różnych perspektyw, aby móc zidentyfikować przyczyny zaburzenia.
Istnieje również ścisły związek z dziedzinami
W 1966 roku powstała grupa robocza niemieckojęzycznych foniatrów. Z niej później wyłoniło się Niemieckie Towarzystwo Foniatrii i Audiologii Dziecięcej e. V. Mimo to foniatria i audiologia dziecięca pozostawały do 1978 roku nieokreśloną dziedziną medycyny.
Od 1978 roku te dziedziny były stopniowo włączane do otolaryngologii i funkcjonowały tam jako dyscypliny specjalistyczne. Na mocy uchwały Niemieckiego Kongresu Lekarzy z 1993 roku obie dziedziny stały się w pełni uznanymi specjalizacjami.
Obecnie lekarze mogą zdobywać specjalizację z foniatrii i audiologii dziecięcej w ramach pięcioletniego szkolenia.
Większość zaburzeń rozwoju mowy pojawia się już we wczesnym dzieciństwie. W związku z tym foniatria zajmuje się przede wszystkim neurologicznymi specyfikami funkcji mózgu we wczesnym dzieciństwie.
W tym zakresie specjalizacja ta dąży do wczesnego rozpoznawania zaburzeń mowy lub połykania. Następnie koncentruje się na ich rehabilitacji.
Jednak również w późniejszym okresie życia mogą pojawić się problemy z komunikacją, na przykład w wyniku urazu psychicznego. We współpracy z psychologią foniatria bada przyczyny zaburzeń mowy.
Obecnie istnieje szereg projektów badawczych w dziedzinie foniatrii. Należą do nich między innymi
Do obszarów zastosowań foniatrii zaliczają się wszystkie wady rozwojowe jamy ustnej i gardła, które powodują zaburzenia artykulacyjne i zaburzenia połykania.
W ramach foniatrii rozróżnia się różne zaburzenia:
Wiele zaburzeń wynika z predyspozycji genetycznych. Do możliwych zaburzeń dziedzicznych należą:
Zaburzenia mowy definiuje się jako neurologiczne upośledzenie aparatu mowy, na przykład w przypadku
Przykładami zaburzeń mowy mogą być:
Z kolei pod pojęciem zaburzeń mowy rozumie się specyficzne cechy płynności mowy i sprawności językowej. Do zaburzeń mowy zalicza się również porażenie nerwów twarzowych. Przykłady zaburzeń mowy to:
Oprócz wymienionych podziałów, głos jest również badany szczegółowo w celu odnotowania zmian lub anomalii i włączenia ich do ogólnego obrazu. Możliwe przyczyny dysfonii (zaburzeń głosu):
W pierwszej kolejności foniatrzy zbierają wywiad medyczny pacjenta (anamnezę) i badają objawy. Formułują wstępną diagnozę, którą weryfikują przy pomocy opinii innych specjalistów.
W przypadku zaburzeń komunikacyjnych kluczowe znaczenie ma ustalenie przyczyny. Czy dolegliwości mają podłoże organiczne czy neurologiczne? Czy istnieje psychologiczna przyczyna występujących objawów? A może są one wynikiem przebytej infekcji?
W przypadku procedur neurologicznych kontroluje się prądy i obszary mózgu. Przy pomocy metod diagnostycznych, takich jak
można wykryć uszkodzenia lub nieprawidłowości w funkcjonowaniu mózgu.
Za pomocą badań takich jak prześwietlenie lub testy mowy sprawdzane jest funkcjonowanie odpowiednich narządów.
W przypadku trudności z połykaniem można przeprowadzić minimalnie inwazyjne badania przez nos i usta. Jeśli jednak diagnoza jest trudna, prawdopodobną przyczyną jest czynnik psychologiczny. W takim przypadku angażuje się psychologów lub terapeutów (mowy).
Liczba możliwych metod leczenia jest tak samo szeroka, jak spektrum samych przyczyn, które należy leczyć.
W przypadku zaburzeń rozwoju mowy, takich jak niepełnosprawność lub opóźnienia, często stosuje się terapię mowy.
Jeśli ten rodzaj terapii nie jest w stanie rozwiązać problemów z komunikacją, a problem się pogłębia, często rozważa się zastosowanie tzw. komunikacji wspomaganej. Dzięki specjalnym urządzeniom może ona przyczynić się do poprawy możliwości komunikacyjnych.
Istnieją jednak również zabiegi operacyjne w foniatrii, takie jak na przykład adenotomia. To rutynowe usunięcie migdałków gardłowych jest zazwyczaj inicjowane przez lekarza laryngologa. Również foniatrzy kierują swoich pacjentów na zabieg chirurgiczny, jeśli przyczyną problemów z połykaniem i mową okazuje się uraz organiczny.
