Rak przewodowy in situ (DCIS) – specjaliści i informacje

Rak przewodowy in situ (DCIS) to stan przedrakowy piersi. Wykryty we wczesnym stadium DCIS daje duże szanse na wyleczenie. Poniżej znajdą Państwo dodatkowe informacje na temat raka przewodowego in situ oraz listę polecanych specjalistów zajmujących się DCIS.

Czym jest DCIS?

W języku potocznym większość ludzi nie zna terminu DCIS. „DCIS” to skrót od „Ductales Carcinoma in situ”. Słowo „rak” sugeruje, że DCIS to nowotwór złośliwy. W języku potocznym lekarze mówią również o „raku przewodowym in situ”.

DCIS to patologiczny rozrost komórek, czyli nowotwór. Znajduje się on w przewodach mlecznych kobiecej piersi. „In situ” to łacińskie określenie oznaczające, że coś nadal znajduje się w pierwotnym miejscu, w tym przypadku: rozrost komórek nie wkroczył jeszcze do sąsiednich tkanek.

Warto wiedzieć: DCIS – in situ – prawie zawsze pozostaje w przewodach mlecznych w tym samym miejscu. Może jednak czasami pominąć pewien obszar i rozprzestrzeniać się w innym miejscu przewodów mlecznych.

DCIS to stan przedrakowy, który, jeśli nie zostanie wykryty i leczony, często prowadzi do raka piersi. Wczesne wykrycie DCIS w fazie przedrakowej daje duże szanse na wyleczenie.

DCIS to stan przedrakowy, który nieleczony i niewykryty często prowadzi do raka piersi @ inspiring.team /AdobeStock

Jakie objawy występują w przypadku DCIS?

DCIS rzadko powoduje objawy. Czasami pojawia się ból piersi. W pojedynczych przypadkach podczas badania palpacyjnego można wyczuć guz lub z brodawki sutkowej wydobywa się krew. Zazwyczaj jednak kobiety dowiadują się o DCIS podczas badania mammograficznego piersi.

Gdzie udać się na leczenie DCIS?

W przypadku podejrzenia DCIS ginekolog jest odpowiednim specjalistą do leczenia guza. Jest on w stanie odróżnić DCIS od raka piersi i dostosować leczenie do tego schorzenia.

DCIS: postawienie diagnozy

DCIS, jako nowotwór w stadium przedrakowym, tylko u nielicznych pacjentek ma już postać guzka. W związku z tym rzadko diagnozuje się go na podstawie badania palpacyjnego. Czasami DCIS wykrywa się przypadkowo, na przykład podczas operacyjnego usunięcia łagodnego guza piersi.

W 70–95% przypadków DCIS towarzyszą złogi wapnia w tkance gruczołowej piersi. Dlatego lekarze najczęściej diagnozują go podczas rutynowej mammografii w ramach badań przesiewowych w kierunku raka. W aparacie mammograficznym złogi wapnia lub mikrozwapnienia są wyraźnie widoczne.

Złogi wapnia, które często występują w przypadku DCIS, są dobrze widoczne w mammografii @ Peakstock /AdobeStock

Kolejnym etapem diagnostyki jest biopsja. W jej trakcie lekarz pobiera próbkę tkanki do badania w laboratorium histologicznym. Badanie służy potwierdzeniu DCIS oraz ustaleniu, czy jest to zmiana łagodna, czy złośliwa. Ponadto pozwala ustalić, czy jest to stan przedrakowy piersi, czy rak piersi.

Zasadniczo podczas badania tkanki laboratorium określa stopień zmian w tkance komórek piersi w porównaniu z materiałem tkankowym pochodzącym od osoby zdrowej.

Skala stopni wynosi od 1 do 3:

G1 (stopień 1): niskie ryzyko z około 30-procentową tendencją do raka piersi

G2 (stopień 2): umiarkowanie podwyższone ryzyko wystąpienia raka piersi

G3 (stopień 3): wysokie ryzyko z prawdopodobieństwem przekształcenia się w raka piersi w przypadku braku leczenia

Jakie są metody leczenia DCIS?

Wybór odpowiedniej formy leczenia DCIS zależy od indywidualnego obrazu klinicznego. Decydującymi kryteriami są wielkość guza oraz właściwości komórkowe tkanki nowotworowej.

Na pierwszym planie jest chirurgiczne usunięcie DCIS. Chirurg wycina DCIS z dużym marginesem z otaczającej go zdrowej tkanki. Można powiedzieć, że z zachowaniem bezpiecznej odległości wokół DCIS. Pozwala to w najlepszy możliwy sposób uniknąć pozostawienia przeoczonych resztek guza.

Jeśli DCIS jest w zaawansowanym stadium i zajmuje dużą przestrzeń, może nastąpić amputacja piersi. Nawet jeśli rak piersi jeszcze nie wystąpił. Następnie wykonuje się operację rekonstrukcyjną.

Technika operacyjna jest podobna do tej stosowanej w przypadku raka piersi. Istnieje jednak zasadnicza różnica: podczas operacji DCIS nie ma potrzeby usuwania węzłów chłonnych, co często jest konieczne w przypadku operacji raka piersi. Nie ma również potrzeby stosowania chemioterapii ani radioterapii. DCIS nie tworzy przerzutów. Po usunięciu guza lub węzła chłonnego przez lekarzy DCIS, uznawany za stan przedrakowy, uznaje się za wyleczony.

Jeśli w badaniu histologicznym tkanki wykryto liczne komórki DCIS, lekarze zalecają po operacji leki blokujące estrogen. Hamują one wzrost nowo powstałych komórek DCIS.

Pacjentki z DCIS powinny poddawać się regularnym badaniom kontrolnym nawet po skutecznym leczeniu. W ramach wczesnego wykrywania raka badania takie powinny odbywać się częściej niż standardowe badania przesiewowe. W końcu DCIS może się ponownie rozwinąć.

Jakie przyczyny i czynniki ryzyka sprzyjają wystąpieniu DCIS?

Przyczyny i czynniki ryzyka DCIS nie zostały jeszcze jednoznacznie określone. Z naukowego punktu widzenia jest to nowy obraz kliniczny. 

DCIS został zauważony w medycynie dopiero kilka dekad temu. Odkąd mammografia zyskała na znaczeniu w diagnostyce. Jako guz niewyczuwalny w badaniu palpacyjnym, lekarze częściej wykrywają DCIS jako wczesną zmianę przedrakową. Nadal potrzebne są badania dotyczące przyczyn i czynników ryzyka DCIS.

Czynniki sprzyjające wystąpieniu DCIS powinny jednak w dużej mierze pokrywać się z przyczynami i czynnikami ryzyka raka piersi, na przykład:

• Dziedziczność
• Wahania hormonalne
• Terapie hormonalne
• Nadwaga
• Cukrzyca typu II
• Brak aktywności fizycznej
• Palenie tytoniu
• Spożycie alkoholu

Istotne są również:

• liczba dzieci i wiek kobiety w momencie porodu, a także 
• czas trwania karmienia piersią oraz 
• to, czy kobieta w ogóle karmiła piersią

Kobiety bezdzietne mają statystycznie wyższe ryzyko niż matki, a matki niekarmiące piersią mają statystycznie wyższe ryzyko niż matki karmiące. 

Również wiek w momencie wystąpienia pierwszej miesiączki i menopauzy determinuje ryzyko raka piersi, a także ryzyko DCIS: im dłuższy jest okres między wystąpieniem pierwszej miesiączki a początkiem menopauzy, tym mniejsze jest ryzyko zachorowania.

Wraz z wiekiem wzrasta ryzyko DCIS, dlatego choroba dotyka wiele kobiet w okresie menopauzy @ fizkes /AdobeStock

Nie ma naukowych dowodów na to, że ciasne biustonosze, dezodoranty zawierające aluminium, aborcje lub implanty piersi są przyczyną raka piersi i DCIS.

Rokowanie

Po całkowitym usunięciu wszystkich nowotworów i kolejnych szczegółowych badaniach kontrolnych rokowanie w przypadku DCIS jest dobre.

Wniosek

DCIS często wykrywa się podczas mammografii w ramach badań przesiewowych w kierunku raka. Ten nowotwór przewodów mlecznych jest stanem przedrakowym piersi o doskonałych szansach na wyleczenie. O ile lekarze wykryją go na czas i zastosują leczenie.

Nieleczony DCIS może przekształcić się w raka piersi. Im wcześniej zostanie przeprowadzona operacja DCIS, tym łagodniejszy i bezpieczniejszy będzie przebieg leczenia. Pacjentki są wtedy prawie zawsze uznawane za wyleczone. Powinny jednak regularnie uczestniczyć w badaniach przesiewowych w kierunku raka.