Zapalenie miazgi to stan zapalny nerwu zębowego. Dotyka ono miękkiej tkanki wewnątrz zęba (miazgi). Najczęstszą przyczyną zapalenia miazgi jest próchnica zęba. Proste, odwracalne zapalenie miazgi można często leczyć za pomocą leków przeciwzapalnych. Natomiast ciężkie lub przewlekłe, nieodwracalne zapalenie miazgi wymaga leczenia kanałowego, aby uratować ząb.
Tutaj znajdziesz więcej informacji, a także listę specjalistów i ośrodków zajmujących się zapaleniem miazgi.
Zapalenie miazgi zębowej wewnątrz zęba nazywane jest zapaleniem miazgi. Jest ono spowodowane
. Proces zapalny może rozprzestrzeniać się aż do kanału korzeniowego i kości szczęki. W najgorszym przypadku grozi to całkowitą utratą zęba.
W języku potocznym zapalenie miazgi nazywane jest również zapaleniem nerwu zębowego. Jest to jednak tylko częściowo poprawne. Zapaleniu ulega nie tylko nerw zębowy, ale cała miazga wewnątrz zęba. Przebiegają tam również naczynia krwionośne i limfatyczne.
Ogólnie rozróżnia się zapalenie miazgi odwracalne i nieodwracalne.
Jeśli podrażnienie miazgi jest krótkotrwałe i szybko leczone, często szybko następuje poprawa. Zapalenie miazgi można wtedy całkowicie wyleczyć. Jest więc odwracalne.
Jeśli zapalenie miazgi nie zostanie wyleczone, miazga zęba jest narażona na ciągłe podrażnienie. Zapalenie staje się wtedy przewlekłe, a zapalenie miazgi w wielu przypadkach nieodwracalne. W konsekwencji powstają miejscowe
Tkanka wewnątrz zęba obumiera. Jeśli ząb ma zostać zachowany, a więc nie ma być usuwany, konieczne jest leczenie kanałowe. Zabieg ten jest skomplikowany i dość bolesny. Polega on na usunięciu martwego nerwu i innych tkanek wewnątrz zęba oraz wypełnieniu ubytków.
Przedstawienie różnych stadiów próchnicy zębów © Peter Hermes Furian | AdobeStock
Zapalenie miazgi może mieć wiele różnych przyczyn. W około 95 procentach przypadków próchnica jest zdecydowanie najczęstszą przyczyną zapalenia miazgi.
Głęboka próchnica powoduje powstawanie ubytków w zębie. Sięgają one aż do miazgi i umożliwiają bakteriom swobodny dostęp do wrażliwej miazgi zębowej.
Znacznie rzadziej zapalenie miazgi jest następstwem urazu zęba lub otwartego leczenia stomatologicznego. Również w wyniku wypadków lub podczas zabiegów stomatologicznych miazga może zostać odsłonięta i zaatakowana przez bakterie.
Otwarte urazy zębów należy zatem leczyć jak najszybciej, aby zapobiec dalszym uszkodzeniom, takim jak zapalenie miazgi.
Ostre zapalenie miazgi w początkowej fazie jest bezbolesne. Osoba dotknięta tą dolegliwością reaguje jedynie wrażliwością na bodźce zewnętrzne, takie jak
Jeśli zapalenie miazgi pozostaje niewykryte i nieleczone, miazga reaguje na stan zapalny. Tkanka jest silniej ukrwiona, aby przeciwdziałać zmianom zapalnym. Z małych naczyń krwionośnych miazgi do otaczającej tkanki przedostaje się teraz zwiększona ilość surowicy. Prowadzi to do obrzęku miazgi.
Miazga zębowa nie może jednak rozszerzać się w nieskończoność ze względu na twarde ścianki zęba. W związku z tym dochodzi do znacznego wzrostu ciśnienia wewnątrz zęba. Nerwy, naczynia limfatyczne i krwionośne są uciskane. Powoduje to spontaniczne, częściowo pulsujące lub dudniące bóle. Na początku pojawiają się one w postaci silnych, ale dość krótkich napadów bólu.
W większości przypadków ból promieniuje we wszystkich kierunkach szczęki. Dlatego bardzo trudno jest go dokładnie zlokalizować. Wielu pacjentów potrafi wskazać jedynie stronę twarzy, w której odczuwa ból, a nie konkretny ząb.
Z czasem jednak przerwy między pojawianiem się bólu stają się coraz krótsze. Wtedy pojawia się ciągły, pulsujący i bardzo silny ból.
Jeśli zapalenie miazgi nie zostanie w tym momencie wyleczone, może dojść do martwicy miazgi. Rozumie się przez to całkowite obumarcie miazgi zęba. Gdy nerw w zębie obumiera, nie może już przekazywać bólu. Ból ustępuje więc i znika całkowicie. Dla pacjenta jest to ulga, ale jest to negatywny objaw ciężkiego, postępującego stanu zapalnego.
W przypadku ciężkiego zapalenia miazgi, które rozprzestrzeniło się już na kanał korzeniowy zęba, może dodatkowo dojść do powstania ropy wewnątrz zęba. W konsekwencji ropa przedostaje się na zewnątrz, powodując nieświeży oddech i nieprzyjemny smak w ustach.
Jeśli stan zapalny dotrze do kości szczęki, może tam dojść do powstania jamy ropnej. Ropa wżera się w tkankę kostną, co wiąże się z silnym bólem. Ponadto powoduje uszkodzenia aparatu więzadłowego zęba i kości szczęki.
W konsekwencji ząb może się poluzować i wypaść. Nieleczone zapalenie może w skrajnych przypadkach doprowadzić do rozprzestrzenienia się infekcji. Oznacza to, że może dojść do zapalenia całej jamy ustnej, a nawet do zatrucia krwi.
Ogólnie rzecz biorąc, w przypadku bólu zębów należy udać się do dentysty. Podczas wywiadu lekarz zapyta o dokładne objawy i ewentualne choroby współistniejące.
Podczas następującego po tym badania lekarz sprawdzi dotknięty ząb pod kątem nieprawidłowości, takich jak
Za pomocą sondy stomatologicznej dentysta delikatnie stuka w ząb. Zdrowy nerw zębowy rejestruje jedynie stukanie. Zanieczyszczony nerw zębowy reaguje bólem już na sam dotyk.
Podczas badania dentysta musi wykluczyć inne możliwe przyczyny dolegliwości. Podobne objawy występują np. w przypadku
W celu dalszej diagnostyki i określenia stopnia zaawansowania zapalenia miazgi wykonuje się zdjęcie rentgenowskie. Szybko dostarcza ono informacji o
W przypadku ostrego, nieprzewlekłego zapalenia miazgi leczenie jest dość proste. W wielu przypadkach wystarczy wyleczyć chorobę, która jest przyczyną zapalenia. Wystarczy wtedy usunąć próchnicę z zęba i odpowiednio wypełnić powstałą dziurę. Miazga zębowa nie jest wtedy już narażona na bezpośrednie podrażnienia. W większości przypadków stan zapalny ustępuje samoczynnie.
W celu wzmocnienia efektu można przepisać leki przeciwzapalne. Są one dostępne w postaci tabletek lub żeli do stosowania miejscowego.
W przypadku zaawansowanego, przewlekłego zapalenia miazgi leczenie nie jest już tak proste. W większości przypadków skuteczne jest jedynie leczenie kanałowe i usunięcie całej miazgi.
Ząb otwiera się w znieczuleniu miejscowym. Stomatolog usuwa miazgę wraz z ogniskiem zapalnym z wnętrza zęba. Powstałą w ten sposób jamę oczyszcza się i starannie wypełnia specjalnym materiałem wypełniającym, zapewniającym szczelność przed bakteriami. Następnie otwór w zębie zostaje ponownie zamknięty.
Wystarczające może być najpierw uszczelnienie otworu w zębie cementem w celu ochrony, a następnie odbudowanie zęba wypełnieniem z amalgamatu lub kompozytu.
Jeśli ta metoda nie zapewnia pełnej stabilności zęba, konieczne jest nałożenie na niego korony. Decyzja ta zależy od tego, ile zdrowej zębiny musiało zostać usunięte.
Usunięcie miazgi zębowej może zapobiec rozprzestrzenianiu się zapalenia na przyzębie i szczękę. Dzięki temu możliwe jest zachowanie zęba.
Jeśli dodatkowo pojawia się miejscowe ognisko ropne, w niektórych przypadkach konieczne jest jego otwarcie i usunięcie ropy. Zapobiega to rozprzestrzenianiu się zapalenia na inne części uzębienia.
Dodatkowo konieczne jest podanie antybiotyków w ramach kompleksowego leczenia. Leczenie antybiotykami odbywa się
