Pod pojęciem spermogramu rozumie się badanie różnych parametrów męskiego ejakulatu. Porównując uzyskane dane z wartościami normatywnymi, można wyciągnąć wnioski dotyczące zdolności płodnej mężczyzny.
Tutaj znajdą Państwo dodatkowe informacje oraz listę wybranych specjalistów i ośrodków wykonujących spermiogramy.
Spermiogram to wynik badania męskiego płynu nasiennego (ejakulatu). Ejakulat jest sprawdzany pod kątem różnych wartości normatywnych, które zostały ustalone przez Światową Organizację Zdrowia (WHO). Celem jest ocena płodności mężczyzny.
Wartości normatywne to obowiązujące na całym świecie wytyczne służące do oceny i porównania jakości oraz ilości plemników zawartych w ejakulacie.
Ejakulat jest badany pod kątem różnych parametrów. Należą do nich na przykład
Przyczynami niepłodności u mężczyzn mogą być na przykład
.
Istnieje wiele powodów, dla których warto wykonać badanie nasienia. Często to niepowodzenia w poczęciu dziecka skłaniają pary do sprawdzenia swojej płodności. Po upływie jednego do dwóch lat bezpłodności wizyta u lekarza jest uzasadniona.
Przyczyna niechcianej bezdzietności może leżeć zarówno po stronie mężczyzny, jak i kobiety.
Spermiogram dostarcza informacji na temat ewentualnej niepłodności mężczyzny. Zainteresowana para może następnie, w razie potrzeby, skorzystać z metod sztucznego zapłodnienia, takich jak
.
Dzięki sztucznemu zapłodnieniu często udaje się jednak osiągnąć ciążę © koya979 | AdobeStock
Za pomocą spermogramu można również sprawdzić skuteczność przeprowadzonej wazektomii (sterylizacji). W ten sposób mężczyzna uzyskuje całkowitą pewność co do trwałej bezpłodności, a tym samym powodzenia zabiegu.
Spermiogramy są zazwyczaj wykonywane przez specjalistów medycyny reprodukcyjnej i/lub andrologów.
Aby wynik spermogramu był miarodajny, mężczyzna nie może mieć ejakulacji przez trzy dni. Następnie oddaje próbkę nasienia poprzez masturbację. Ten okres karencji wyklucza obniżenie jakości nasienia spowodowane zbyt krótką lub zbyt długą abstynencją. Dzięki temu wyniki są porównywalne.
Pobranie ejakulatu odbywa się w warunkach aseptycznych do sterylnego pojemnika. Pacjent może oddać próbkę nasienia u specjalisty na miejscu, w przeznaczonych do tego pomieszczeniach. Jeśli jest to dla niego niekomfortowe, można to zrobić również w domu, w znanym otoczeniu. Próbka musi jednak szybko trafić do eksperta. W momencie sporządzania spermogramu nie powinna być starsza niż 30–60 minut.
Następnie przeprowadza się badanie makroskopowe i mikroskopowe. Na koniec badania porównuje się jakość nasienia z normami WHO. Pozwala to na wiarygodną ocenę płodności pacjenta.
W ramach spermogramu najpierw przeprowadza się badanie makroskopowe. Badanie płynu nasiennego odbywa się bez użycia mikroskopu. Badane są między innymi
wytrysku.
Następnie przeprowadza się dokładniejsze badanie pod mikroskopem. Podczas tego badania mikroskopowego niewielką ilość ejakulatu ocenia się pod mikroskopem w standardowych warunkach.
Szczegółowo analizuje się między innymi
plemników.
Barwiona próbka nasienia pod mikroskopem świetlnym © Bobjgalindo – praca własna, CC BY-SA 4.0, link
Podczas badania makroskopowego sprawdzane są następujące cechy:
W ramach badania mikroskopowego określa się
Ponadto bada się,
Niepłodność można wykluczyć, jeśli płyn nasienny spełnia następujące normy:
Wszystkie wymienione wartości są wartościami minimalnymi.
Plemniki mają ponadto zazwyczaj
. Plemnik patologiczny odbiega pod względem kształtu zewnętrznego od tej normy. Może się na przykład zdarzyć, że główka jest zbyt mała, a w części środkowej i ogonowej widoczne są uszkodzenia.
Ogólnie rzecz biorąc, odsetek prawidłowo ukształtowanych plemników nie może spaść poniżej czterech procent.
Ponadto, zgodnie z wytycznymi WHO, płyn nasienny powinien zawierać mniej niż milion leukocytów (białych krwinek) na mililitr. Obecność leukocytów w ejakulacie może być wynikiem zapalenia nasieniowodów.
Wyniki spermogramu są porównywane z opisanymi wartościami normatywnymi WHO w celu określenia płodności. Normalna płodność lub zdolność do prokreacji zakłada, że jakość płynu nasiennego pacjenta odpowiada tym wartościom. Jeśli tak jest, gwarantuje to nieograniczoną zdolność do prokreacji.
Niepłodność może mieć różne przyczyny:
mogły spowodować zapalenie dróg nasiennych lub ich niedrożność. Żylaki jądra mogą prowadzić do przegrzania jądra. Prowadzi to do trwałego uszkodzenia plemników.
Czynniki środowiskowe, takie jak
również negatywnie wpływają na jakość nasienia.
Jeśli wynik odbiegający od normy wskazuje na niepłodność, nie musi to jeszcze nic znaczyć. Po około dwóch miesiącach przeprowadza się ponowną analizę nasienia. Pozwala to potwierdzić lub wykluczyć istniejące podejrzenie ograniczonej płodności.
