Pachymetria to procedura diagnostyki okulistycznej służąca do pomiaru grubości rogówki oka. Rogówka, jako część zewnętrznej błony oka, tworzy przednią, przepuszczającą światło warstwę ochronną oka. Jest ona niejako „przednią szybą oka”.
W przypadku podejrzenia różnych chorób, takich jak
, ta technika badawcza ma zasadnicze znaczenie. Ponadto grubość rogówki ma decydujący wpływ na wyniki innych procedur pomiarowych dotyczących oczu. Należy do nich również pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego.
Dokładna znajomość grubości rogówki jest ważna również przed różnymi zabiegami operacyjnymi. Pachymetria jest zatem niezwykle ważnym narzędziem diagnostycznym.
Budowa ludzkiego oka
Pachymetrię można stosować w różnych celach. Zazwyczaj pomiar grubości rogówki w trakcie leczenia jest konieczny tylko raz. Może być wskazane jego powtórzenie, jeśli
- w oku pojawią się wyraźne zmiany,
- zmienia się sposób leczenia lub
- konieczne jest ponowne zbadanie oczu pod kątem chorób.
Rogówka oka ma między innymi za zadanie załamywać padające światło dzięki swojej krzywiznie. Jeśli zmienia się grubość lub krzywizna rogówki, załamanie światła przebiega inaczej. To z kolei wpływa na ostrość widzenia.
Pachymetria pozwala na dokładny pomiar grubości rogówki. Dzięki temu można stwierdzić obecność chorób. Dzięki wczesnemu rozpoczęciu leczenia niektóre choroby można zatrzymać na czas.
Metody pomocnicze w pomiarze ciśnienia wewnątrzgałkowego
Ciśnienie w oku, czyli ciśnienie wewnątrzgałkowe, nadaje oku jego równomiernie wypukły kształt. Jest to absolutnie niezbędne do prawidłowego funkcjonowania oka. Nieprawidłowe ciśnienie wewnątrzgałkowe może prowadzić do chorób i pogorszenia wzroku. Bardzo groźna jest na przykład jaskra, czyli przewlekłe uszkodzenie nerwu wzrokowego spowodowane podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym.
Ciśnienie wewnątrzgałkowe można określić, wywierając na oko określony przeciwciśnienie z zewnątrz. Jednak na skutki działania ciśnienia zewnętrznego na oko wpływa grubość rogówki. Wyniki pomiaru ciśnienia wewnątrzgałkowego różnią się w zależności od jej grubości.
Średnio grubość rogówki w centrum wynosi 550 µm = 0,550 mm. Rogówka może jednak być również znacznie grubsza i w związku z tym mniej elastyczna. Pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego dałby wówczas błędnie wynik wskazujący na wyższe ciśnienie wewnątrzgałkowe.
Z tego powodu należy wcześniej precyzyjnie zmierzyć grubość rogówki za pomocą pachymetrii. Znając tę wartość, pomiar ciśnienia w oku można w razie potrzeby odpowiednio skorygować w górę lub w dół.
Badanie przed różnymi operacjami oczu
W przypadku różnych zabiegów chirurgicznych na oczach mających na celu poprawę wzroku wymagana jest minimalna grubość rogówki. Siłę refrakcyjną rogówki można dostosować za pomocą zabiegu laserowego, a tym samym skorygować wady wzroku.
Podczas zabiegu laserowego usuwa się tkankę rogówki. Dlatego konieczne jest wcześniejsze zmierzenie grubości rogówki za pomocą pachymetrii. Tylko w ten sposób można zalecić lub odradzić zabieg laserowy. Rogówka musi zachować stabilność mechaniczną również po operacji.
Również w przypadku leczenia stożka rogówki metodą cross-linkingu konieczna jest pewna grubość rogówki. W tej procedurze rogówka jest sieciowana w celu ustabilizowania jej rozrzedzonej struktury. Taki zabieg jest jednak możliwy tylko przy minimalnej grubości rogówki wynoszącej 400 µm. W przeciwnym razie może być konieczny przeszczep rogówki, np. w postaci głębokiej przedniej keratoplastyki lamelarnej (DALK).
Inne zabiegi w ramach chirurgii rogówki również wymagają określonej grubości rogówki. Lub też do ich zaplanowania potrzebna jest dokładna wiedza na temat mocy i struktury rogówki.
Pachymetria jest zabiegiem bezbolesnym i zapewnia wyniki z dokładnością do kilku mikrometrów.
Pomiar może być wykonany bezkontaktowo za pomocą tzw. optycznego pachymetru koherencyjnego. W przeciwnym razie stosuje się badanie ultrasonograficzne. Wówczas na rogówkę nakłada się małą głowicę ultrasonograficzną.
Czasami konieczne może być wykonanie pełnego profilu grubości całej rogówki. W ten sposób powstaje swego rodzaju „mapa grubości”. Można ją wykonać np. bezkontaktowo, optycznie, za pomocą zdjęć Scheimpfluga przy użyciu tzw. Pentacamu.
Nie są znane żadne ryzyka ani skutki uboczne tej procedury.
Pachymetr ultradźwiękowy
W Niemczech pachymetria jest dostępna dla wszystkich pacjentów jako opcjonalna metoda diagnostyczna. Jednak publiczne kasy chorych tylko w bardzo rzadkich przypadkach pokrywają pełne koszty tego badania. Koszty są jednak uważane za przystępne.
Prywatne ubezpieczenia zdrowotne częściej pokrywają te koszty. W każdym razie pacjent powinien wcześniej zapytać swoją firmę ubezpieczeniową o pokrycie kosztów lub udział w kosztach.
Mimo to często warto wykonać pachymetrię. W przypadku podejrzenia jaskry diagnozę można doprecyzować dzięki precyzyjnemu pomiarowi ciśnienia wewnątrzgałkowego. Dzięki temu można wcześnie podjąć odpowiednie działania. Z tego powodu pachymetria jest obecnie stałym elementem wielu procedur diagnostycznych lub planowania zabiegów.
Wykonanie pachymetrii u okulisty © bigguns | AdobeStock
Pachymetria to nowoczesna metoda precyzyjnego określania grubości rogówki oka, odgrywająca kluczową rolę w okulistyce. Jest stosowana przez okulistę lub w centrum okulistycznym i dostarcza ważnych danych do diagnostyki jaskry, a także do planowania operacji lub zabiegów refrakcyjnych na oku. Pomiar grubości rogówki może być wykonywany zarówno za pomocą ultradźwięków, jak i pachymetrii optycznej, przy użyciu specjalnego urządzenia pomiarowego lub pachymetru. Dzięki wykorzystaniu fal dźwiękowych lub świetlnych uzyskuje się dokładne wyniki pomiarów z dokładnością do tysięcznej części milimetra.
Wykonanie pachymetrii pozwala na dokładniejsze określenie ciśnienia wewnątrzgałkowego, ponieważ grubość rogówki jest uwzględniana jako czynnik korygujący. Bez tej korekty wyniki mogłyby być zafałszowane, zwłaszcza w przypadku podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego lub jaskry. Również w przypadku chorób takich jak stożek rogówki lub innych schorzeń rogówki badanie to dostarcza kluczowych informacji, ponieważ pozwala wykryć zmiany na całej powierzchni rogówki.
Jako badanie bezbolesne i szybkie do wykonania, pachymetria należy obecnie do standardowej diagnostyki i jest często stosowana w ramach badań profilaktycznych. Nowoczesne metody obrazowania, takie jak ultrasonografia lub laser diagnostyczny, dodatkowo zwiększają dokładność i umożliwiają postawienie precyzyjnej diagnozy medycznej. Również przed planowanymi zabiegami operacyjnymi lub w chirurgii znajomość grubości rogówki jest niezbędna, aby zminimalizować ryzyko i określić optymalną wartość pozostałej grubości rogówki.
Ogólnie rzecz biorąc, pachymetria odgrywa ważną rolę nie tylko w przypadku istniejących chorób oczu, ale także w profilaktyce. Pomaga ona wcześnie wykrywać nieprawidłowości, zanim dojdzie do uszkodzenia struktur, a tym samym wspiera bezpieczne i indywidualnie dostosowane leczenie.
Czym jest pachymetria?
Pachymetria to badanie służące do pomiaru grubości rogówki w oku. Jest stosowana w okulistyce w celu uzyskania ważnych informacji potrzebnych do diagnostyki i leczenia.
Dlaczego pomiar grubości rogówki jest ważny?
Grubość rogówki wpływa na pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego i ma decydujące znaczenie w ocenie jaskry. Odgrywa również ważną rolę w planowaniu zabiegu LASIK lub innych zabiegów.
Jak przebiega pachymetria?
Pachymetria jest zazwyczaj wykonywana za pomocą ultradźwięków lub pachymetrii optycznej. Specjalny przyrząd pomiarowy, tzw. pachymetr, mierzy grubość rogówki z dokładnością do tysięcznej części milimetra.
Czy badanie jest bolesne?
Nie, pachymetria jest bezbolesna i trwa tylko kilka minut. Można ją wykonać w ramach badania profilaktycznego u okulisty lub w centrum okulistycznym.
Kiedy należy wykonać pachymetrię?
Pachymetria jest wskazana w przypadku podejrzenia jaskry, przed operacją, taką jak LASIK, lub w ramach regularnej kontroli przy niektórych schorzeniach oczu.
.jpg)
