Moczówka prosta to choroba hormonalna charakteryzująca się niedoborem hormonu antydiuretycznego (ADH). ADH odpowiada za regulację gospodarki wodnej w organizmie. Niedobór ADH powoduje, że nerki wydalają zbyt dużo wody. W rezultacie moczówka prosta prowadzi do zaburzeń równowagi elektrolitowej i odwodnienia.
Tutaj znajdziesz więcej informacji, a także listę wybranych specjalistów i ośrodków zajmujących się cukrzycą moczową.
ADH jest wytwarzany w przysadce mózgowej (hypofizie) i wraz z krwią dociera do nerek, gdzie reguluje gospodarkę wodną organizmu. Gdy brakuje ADH lub jego stężenie jest zbyt niskie, dochodzi do zaburzeń czynności nerek i wydalania zbyt dużej ilości wody.
W ten sposób organizm traci nawet do 25 litrów płynów dziennie. Wpływa to negatywnie na gospodarkę elektrolitową i prowadzi do odwodnienia organizmu.
Wyróżnia się dwa rodzaje moczówki prostej:
Nie zawsze można ustalić przyczynę moczówki prostej. W około jednej trzeciej przypadków przyczyna pozostaje niejasna.
Często przyczyną choroby jest uszkodzenie przysadki mózgowej lub jej nadrzędnego ośrodka sterującego w mózgu. Przez
może dojść do zaburzeń produkcji ADH, a tym samym do cukrzycy insipidus o podłożu ośrodkowym. Uszkodzenia te mogą wynikać z nowotworów, urazów mechanicznych (np. w wyniku wypadku) lub stanów zapalnych.
Moczówka prosta nerkowa powstaje
Typowymi objawami moczówki prostej, niezależnie od tego, czy jest to postać ośrodkowa czy nerkowa, są znacznie zwiększone wydalanie moczu i ilość wypijanych płynów.
Ponadto częste nocne wizyty w toalecie mogą powodować zaburzenia snu i senność w ciągu dnia.
Cukrzycę moczową można zasadniczo rozpoznać za pomocą dwóch testów: testu pragnienia i testu infuzji soli fizjologicznej.
W ramach tzw. testu pragnienia pacjenci nie mogą spożywać żadnych płynów przez 12 godzin. W tym czasie regularnie pobierane są próbki krwi i moczu. W trakcie tego „okresu pragnienia” u osób zdrowych wzrasta poziom ADH we krwi, podczas gdy stężenie elektrolitów we krwi pozostaje niezmienione. W moczu stężenie elektrolitów wzrasta, ponieważ zmniejsza się wydalanie wody.
Dla porównania, w przypadku moczówki prostej stężenie elektrolitów w moczu pozostaje niskie, podczas gdy we krwi wzrasta.
Test infuzyjny z solą fizjologiczną może również dostarczyć informacji na temat moczówki prostej. W ramach tego badania pacjentowi podaje się wysoko stężony roztwór soli fizjologicznej, a następnie mierzy się stężenie elektrolitów we krwi i moczu.
Aby wykluczyć nowotwór jako przyczynę niedoboru ADH, można wykonać badanie rezonansu magnetycznego (MRI) odpowiedniej części mózgu.
Moczówkę prostą ośrodkową można leczyć poprzez usunięcie przyczyny niedoboru ADH. Dzięki temu może zostać przywrócone normalne wytwarzanie ADH.
W przypadku nieznanej przyczyny można podać desmopresynę. Lek ten naśladuje działanie ADH w organizmie, przywracając w ten sposób prawidłowe funkcjonowanie nerek.
Trudniejszy do leczenia jest moczówka prosta nerkowa. Możliwe jest zmniejszenie objętości krwi w organizmie za pomocą leków moczopędnych (diuretyków tiazydowych). Powoduje to intensywniejsze filtrowanie soli i wody w nerkach, co pozwala na krótkotrwałą regulację gospodarki elektrolitowej.
Jednak leczenie to nie jest odpowiednie dla pacjentów z niewydolnością nerek i osób starszych. Dlatego testowane są inne możliwości leczenia.
