Uraz kręgosłupa szyjnego – dolegliwości w okolicy szyi często pojawiają się dopiero po pewnym czasie

W przypadku urazu kręgosłupa szyjnego głowa w bardzo krótkim czasie zostaje gwałtownie odrzucona do tyłu, a następnie ponownie do przodu. W tym momencie na mięśnie, więzadła, ścięgna i stawy kręgosłupa szyjnego oddziałują ogromne siły. W większości przypadków nie dochodzi do złamań kości, ale często dochodzi do nadmiernego rozciągnięcia lub podrażnienia tkanek miękkich. W rezultacie po pewnym czasie pojawiają się bóle i ograniczenia ruchowe. 

Uraz kręgosłupa szyjnego powstaje przede wszystkim w wyniku wypadków drogowych. Szczególnie często dochodzi do niego, gdy pojazd zostaje uderzony od tyłu.

Inne możliwe przyczyny to:

• wypadki sportowe
• upadki
• Zderzenia podczas jazdy na rowerze
• Wypadki motocyklowe
• Wypadki rekreacyjne z silnym uderzeniem 

Cechą charakterystyczną urazu kręgosłupa szyjnego jest to, że objawy nie zawsze pojawiają się natychmiast. Wiele osób dotkniętych tym urazem początkowo czuje się dobrze i zauważa dolegliwości dopiero kilka godzin później lub następnego dnia rano.

Do najczęstszych objawów należą:

• ból szyi
• napięcie mięśni
• ograniczona ruchomość
• bóle głowy
• ból barków
• zawroty głowy
• zmęczenie
• trudności z koncentracją

Również szumy w uszach, nudności lub uczucie ucisku w głowie powinny zostać zbadane przez lekarza po wypadku. 

W większości przypadków uraz kręgosłupa szyjnego goi się bez trwałych uszkodzeń. Podobne dolegliwości mogą jednak wskazywać również na poważniejsze urazy. Silny ból, zaburzenia czucia w rękach lub przedramionach, objawy porażenia lub zaburzenia świadomości mogą wskazywać na urazy kręgosłupa szyjnego lub rdzenia kręgowego i wymagają szybkiego leczenia. 

Najpierw lekarz pyta o przebieg wypadku i wystąpione dolegliwości. Następnie bada ruchomość, napięcie mięśniowe oraz ewentualne nieprawidłowości neurologiczne. W przypadku podejrzenia urazów kości lub innych poważnych uszkodzeń stosuje się badania obrazowe, takie jak rentgen, tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny.

W wielu przypadkach badania te nie wykazują uszkodzeń strukturalnych. Niemniej jednak dolegliwości mogą być wyraźnie nasilone. 

Leczenie zależy od nasilenia dolegliwości. Celem jest złagodzenie bólu i jak najszybsze przywrócenie normalnej ruchomości. Często stosuje się leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Pomocne mogą być również zabiegi rozgrzewające lub fizjoterapia. W przeszłości szyję często unieruchamiano na dłuższy czas za pomocą kołnierza ortopedycznego. Obecnie wiadomo jednak, że zbyt długie unieruchomienie może wręcz opóźniać proces gojenia.

Wiele osób po urazie kręgosłupa szyjnego unika wszelkiego ruchu z obawy przed bólem. Jednak lekkie codzienne ruchy i ukierunkowane ćwiczenia pomagają rozluźnić napięcia i przywrócić ruchomość kręgosłupa szyjnego. Intensywne obciążenia sportowe należy jednak wznowić dopiero po konsultacji z lekarzem. Cierpliwość jest również ważnym czynnikiem, ponieważ podczas gdy niektórzy pacjenci wracają do zdrowia już po kilku dniach, inni potrzebują kilku tygodni, zanim wszystkie dolegliwości całkowicie ustąpią. 

W większości przypadków uraz kręgosłupa szyjnego goi się bez trwałych uszkodzeń, jednak często powoduje znaczny ból i ograniczenia ruchowe. Jeśli po zderzeniu tylnym pojawią się dolegliwości szyjne lub inne objawy, należy zgłosić się na badanie lekarskie. Dzięki wczesnemu leczeniu i odpowiednio dostosowanej terapii ruchowej dolegliwości te zazwyczaj udaje się skutecznie złagodzić, co ułatwia powrót do codziennego życia.