Zesztywnienie barku: gdy ruchomość barku staje się coraz bardziej ograniczona

Staw barkowy otoczony jest torebką stawową, która zapewnia stabilność, a jednocześnie umożliwia dużą ruchomość. W przypadku zamrożonego barku torebka stawowa ulega zapaleniu i pogrubieniu. W dalszym przebiegu choroby może dochodzić do tworzenia się blizn, przez co torebka traci elastyczność, a ruchomość jest coraz bardziej ograniczona.

Choroba przebiega zazwyczaj w kilku fazach. Początkowo dominują silne bóle, później ruchomość znacznie się zmniejsza. Objawy ustępują dopiero po pewnym czasie. 

Dokładne przyczyny nie są obecnie w pełni wyjaśnione. Należy pamiętać, że rozróżnia się zamrożone ramię pierwotne i wtórne:

Postać pierwotna pojawia się bez wyraźnej przyczyny.

Postać wtórna rozwija się w wyniku innych chorób lub po urazach.

Do najczęstszych czynników ryzyka należą:

• cukrzyca
• choroby tarczycy
• Urazy barku
• Operacje barku
• długotrwałe unieruchomienie ramienia
• choroby reumatyczne

Zespół zamrożonego barku występuje szczególnie często u osób w wieku od 40 do 60 lat. Choroba ta dotyka częściej kobiety niż mężczyzn. 

Charakterystyczne jest to, że na początku na pierwszy plan wysuwają się bóle. Wiele osób dotkniętych tą dolegliwością nie jest już w stanie leżeć na dotkniętym ramieniu i budzi się w nocy z powodu bólu. Z czasem ramię staje się również coraz bardziej sztywne. W związku z tym nawet codzienne ruchy stają się coraz trudniejsze. Objawy rozwijają się zazwyczaj w ciągu tygodni lub miesięcy i mogą znacznie utrudniać codzienne funkcjonowanie.

Typowe objawy to:

• ból barku
• ból w nocy
• postępujące ograniczenie ruchomości
• trudności z podnoszeniem ramienia
• ból podczas ubierania się lub czesania włosów
• ograniczona ruchomość we wszystkich kierunkach 

Ból barku może mieć wiele różnych przyczyn. Oprócz barku zamrożonego można rozważać na przykład urazy ścięgien, artrozę lub zespół uciskowy. Dlatego ważne jest dokładne badanie lekarskie. Tylko w ten sposób można ustalić, jaka choroba faktycznie stoi za dolegliwościami i jakie leczenie jest wskazane. 

Podczas badania lekarz ocenia, w jakim stopniu ruchomość barku jest ograniczona. Zdjęcia rentgenowskie służą przede wszystkim wykluczeniu innych przyczyn, takich jak artroza. Dodatkowo można zastosować badanie ultrasonograficzne lub rezonans magnetyczny w celu dokładniejszej oceny ścięgien lub innych struktur. Zesztywnienie barku często diagnozuje się na podstawie typowych dolegliwości i wyraźnie ograniczonej ruchomości. 

Leczenie zależy od stadium choroby. Celem jest złagodzenie bólu i zachowanie jak największej ruchomości. Często stosuje się przeciwzapalne leki przeciwbólowe oraz fizjoterapię. Specjalne ćwiczenia pomagają utrzymać ruchomość barku bez dodatkowego podrażniania go.

W niektórych przypadkach zastrzyki z kortyzonu mogą złagodzić stan zapalny. Tylko wtedy, gdy leczenie zachowawcze nie przynosi oczekiwanych rezultatów, konieczna może być operacja w celu rozluźnienia zrostów w torebce stawowej. 

Niestety, zamrożone ramię zazwyczaj nie wyleczy się w ciągu kilku tygodni. Cały przebieg choroby może trwać od jednego do trzech lat. Odpowiednio dobrane ćwiczenia ruchowe mogą pomóc w utrzymaniu ruchomości tak długo, jak to możliwe, oraz wspomóc proces leczenia. Jednocześnie należy unikać silnego przeciążania. Dzięki cierpliwości i konsekwentnej terapii dolegliwości u większości osób dotkniętych tą chorobą ulegają znacznej poprawie. 

Zesztywnienie barku może znacznie utrudniać codzienne funkcjonowanie i sprawiać, że nawet proste ruchy stają się bolesne. Dzięki indywidualnie dostosowanemu leczeniu, regularnej fizjoterapii i odrobinie cierpliwości zazwyczaj udaje się złagodzić ból i stopniowo przywrócić ruchomość. Ważne jest, aby objawy zostały zbadane przez lekarza i aby terapię przeprowadzać konsekwentnie.