Zmniejszenie żołądka: gdy diety zawodzą, a operacja jest ostatnią deską ratunku

Z medycznego punktu widzenia nadwagę klasyfikuje się zazwyczaj na podstawie BMI. Od wartości 30 mówi się o otyłości. Schorzenie to dzieli się na trzy stopnie zaawansowania. Szczególnie od stopnia II (BMI powyżej 35) i stopnia III (BMI powyżej 40) znacznie wzrasta ryzyko wystąpienia chorób współistniejących, takich jak cukrzyca typu 2, nadciśnienie, zużycie stawów i problemy sercowo-naczyniowe.

Dla wielu osób dotkniętych tą chorobą cierpienie jest ogromne. Często mają za sobą niezliczone próby odchudzania, kuracje i programy żywieniowe, po których zazwyczaj następuje frustrujący efekt jo-jo.

Chirurgia otyłości (chirurgia bariatryczna) nie jest „łatwym rozwiązaniem” w przypadku kilku kilogramów nadwagi, ale zabiegiem medycznym przeznaczonym dla osób z poważną nadwagą. Z reguły operacja jest rozważana, gdy:

• Wskaźnik BMI wynosi powyżej 40.

• Wskaźnik BMI wynosi powyżej 35 i występują już poważne choroby współistniejące (np. cukrzyca, bezdech senny).

• Konserwatywne środki (zmiana diety, aktywność fizyczna, terapia behawioralna) pozostawały bezskuteczne przez co najmniej 6 do 12 miesięcy.

Współczesna chirurgia oferuje różne zabiegi, które prawie zawsze są wykonywane metodą minimalnie inwazyjną (techniką „luzem”). Jest to mniej obciążające dla organizmu i przyspiesza gojenie.

1. Rękaw żołądkowy (gastrektomia rękawowa): W tej procedurze chirurgicznie usuwa się dużą część żołądka. Pozostaje rękawowaty resztkowy żołądek o objętości zaledwie około 100–150 ml. Efekt jest dwojaki: z jednej strony pacjenci mogą spożywać tylko bardzo małe porcje (restrikcja). Z drugiej strony usuwana jest część żołądka, która wytwarza hormon głodu – grelinę. Dzięki temu uczucie głodu wyraźnie słabnie.

2. Bypass żołądkowy (bypass Roux-en-Y): W tym przypadku żołądek jest również znacznie zmniejszany, ale dodatkowo zmienia się przebieg przewodu pokarmowego. Część jelita cienkiego zostaje „ominiona”, dzięki czemu organizm wchłania mniej składników odżywczych i kalorii z pożywienia (zaburzenia wchłaniania). Metoda ta jest szczególnie skuteczna u pacjentów z cukrzycą typu 2 i zgagą.

3. Balon żołądkowy (niechirurgiczny): Jako środek tymczasowy do żołądka można wprowadzić balon, który zajmuje miejsce i dzięki temu szybciej wywołuje uczucie sytości. Musi on jednak zostać usunięty po kilku miesiącach i nadaje się raczej jako pomoc na początek.

Zmniejszenie żołądka to tylko narzędzie, a nie gwarancja sukcesu. Sukces zależy w dużej mierze od tego, jak dobrze pacjenci dostosują swój styl życia. Ponieważ zmniejszony żołądek mieści tylko niewielkie porcje, trzeba nauczyć się jeść na nowo: powoli przeżuwać, spożywać wiele małych posiłków, stosować dietę bogatą w białko. Ponadto po operacji – zwłaszcza w przypadku bypassu – pacjenci muszą przez całe życie przyjmować suplementy witamin i minerałów (takich jak witamina B12, żelazo, wapń), ponieważ organizm nie jest już w stanie wchłonąć ich w wystarczającej ilości z pożywienia.

W wielu przypadkach publiczne kasy chorych pokrywają koszty, o ile konieczność medyczna zostanie potwierdzona ekspertyzą. Wymaga to zazwyczaj udowodnienia, że wyczerpano wszystkie metody zachowawcze (tzw. „koncepcja multimodalna”). Specjalistyczne centra leczenia otyłości często wspierają pacjentów w tym zakresie radą i pomocą.

Badania pokazują, że chirurgia bariatryczna jest najskuteczniejszą metodą trwałej utraty wagi w przypadku znacznej nadwagi, a często nawet całkowitego wyeliminowania chorób współistniejących, takich jak cukrzyca. Osoby, które zdecydują się na ten krok, często odzyskują nie tylko zdrowie, ale także zupełnie nowe podejście do życia.