Ambulatoryjne operacje przepuklin oraz ogólnie chirurgia ambulatoryjna w nowym centrum chirurgii ambulatoryjnej przy gabinecie Seechirurgie – wywiad z dr Pöschmannem

Dr med. Enrico Pöschmann jest uznanym specjalistą w dziedzinie chirurgii przepuklin i kieruje supernowoczesnym ambulatoryjnym centrum chirurgicznym Seechirurgie nad Jeziorem Zuryskim w Szwajcarii. Dzięki wieloletniemu doświadczeniu i wiedzy specjalistycznej zyskał doskonałą reputację, szczególnie w leczeniu złożonych przepuklin, takich jak przepukliny bliznowate, rozstępy mięśni prostych brzucha i przepukliny pachwinowe u sportowców. Dr Pöschmann wykonuje rocznie około 500 operacji w tej dziedzinie i specjalizuje się w zabiegach minimalnie inwazyjnych oraz chirurgii wspomaganej robotami. Te innowacyjne techniki pozwalają na przeprowadzanie zabiegów w sposób szczególnie delikatny, precyzyjny i przy minimalnym ryzyku dla pacjentów.

Centrum Chirurgii Brzucha łączy wiedzę specjalistyczną dr. Pöschmanna i jego zespołu z najnowocześniejszą infrastrukturą, która zapewnia optymalną opiekę nad pacjentami. Dzięki pierwszorzędnemu wyposażeniu, obejmującemu między innymi wysokiej klasy podwójną salę operacyjną, rezonans magnetyczny (MRI) i tomografię komputerową (CT), centrum oferuje zaawansowaną opiekę medyczną. Ścisła współpraca z zewnętrznymi instytutami radiologicznymi i regionalnymi lekarzami rodzinnymi gwarantuje dokładną diagnostykę i płynną opiekę. Na szczególną uwagę zasługuje nacisk na zabiegi minimalnie inwazyjne, które są uzupełniane przez innowacyjną chirurgię przez małe nacięcia oraz wykorzystanie robota Da Vinci. Te zaawansowane metody przyczyniają się do szybszego powrotu do zdrowia i szybkiego powrotu pacjentów do codziennego życia.

Dr Pöschmann przywiązuje dużą wagę do indywidualnie dostosowanej chirurgii, która jest dostosowana do konkretnych potrzeb pacjentów. Dzięki ścisłej współpracy z renomowanymi szpitalami i grupami praktyk oraz ciągłemu udziałowi w międzynarodowej wymianie medycznej pozostaje on zawsze na bieżąco z najnowszymi osiągnięciami nauki. Pozwala mu to na wdrażanie najnowocześniejszych metod diagnostycznych i operacyjnych w swojej pracy, co dodatkowo umacnia jego wyjątkową pozycję w międzynarodowym środowisku specjalistów. Oprócz specjalizacji w chirurgii przepuklin dr Pöschmann posiada również ogromne doświadczenie w leczeniu trudnych zrostów, niedrożności jelit i innych zabiegów chirurgicznych, a pacjenci regularnie zwracają się do niego o drugą opinię.

Centrum Chirurgii Jamy Brzusznej wyróżnia się nie tylko doskonałością medyczną, ale także przyjemną i uspokajającą atmosferą, która sprzyja dobremu samopoczuciu pacjentów. To podejście zorientowane na pacjenta sprawia, że pacjenci czują się doskonale zaopiekowani od pierwszej konsultacji aż po opiekę pooperacyjną.

Coraz popularniejsze stają się zabiegi ambulatoryjne. Redakcja Leading Medicine Guide rozmawiała z dr. Pöschmannem właśnie na ten temat, w tym o ambulatoryjnej chirurgii przepuklin.

Operacje ambulatoryjne zyskują na znaczeniu i zmieniają sposób wykonywania zabiegów chirurgicznych. Trend ten jest nie tylko odpowiedzią na pragnienie wielu pacjentów dotyczące szybszego powrotu do zdrowia i krótszego pobytu w szpitalu, ale także wynikiem postępu technicznego i innowacyjnych metod operacyjnych. Szczególnie w dziedzinie chirurgii przepuklin, gdzie zabiegi tradycyjnie wymagały dłuższego pobytu w szpitalu, operacje ambulatoryjne zyskują na popularności. Dzięki zabiegom minimalnie inwazyjnym i najnowocześniejszej technologii pacjenci mogą dziś często wrócić do domu już po kilku godzinach, nie rezygnując przy tym z wysokiej jakości leczenia. Ambulatoryjna chirurgia przepuklin jest doskonałym przykładem wydajności i dbałości o komfort pacjenta w nowoczesnej medycynie. Centrum Kompetencji Chirurgii Jamy Brzusznej, kierowane przez dr Enrico Pöschmanna, łączy w sobie chirurgię specjalistyczną, opiekę w nagłych wypadkach oraz zabiegi ambulatoryjne.

Decyzja o tym, czy operacja powinna być przeprowadzona ambulatoryjnie, czy stacjonarnie, zależy od różnych czynników. 

„W naszej praktyce chirurgicznej zasadniczo wiele jest możliwe – jednak zawsze w ramach starannej, indywidualnej oceny. Niektóre zabiegi są zgodnie z katalogiem wytycznych wyraźnie przeznaczone do wykonania ambulatoryjnego, zgodnie z zasadą „ambulatoryjnie przed stacjonarnie”. Poza tym istnieją również operacje, które można przeprowadzić zarówno ambulatoryjnie, jak i stacjonarnie. W takich przypadkach kluczową rolę odgrywają życzenia i osobista sytuacja pacjentów. Decyzję o tym, czy operacja jest możliwa w trybie ambulatoryjnym, zespół terapeutyczny podejmuje zawsze indywidualnie – w oparciu o jasne kryteria medyczne. Obejmuje to między innymi pytanie: jak skomplikowany jest zabieg? Jakich dolegliwości i zagrożeń można się spodziewać po operacji, na przykład w odniesieniu do bólu lub ewentualnych krwawień? Ważną rolę odgrywa również osobista sytuacja życiowa: czy pacjent mieszka sam? Czy zapewniona jest odpowiednia opieka w domu? Czy droga do kliniki jest długa? Decyzja zapada w zespole interdyscyplinarnym, w skład którego wchodzi również anestezjolog. Przed zabiegiem anestezjolog sprawdza, czy z anestezjologicznego punktu widzenia pacjent nadaje się do operacji ambulatoryjnej. „W ten sposób zapewniamy, że każdy zabieg jest wykonywany z zachowaniem najwyższego poziomu bezpieczeństwa i w najlepszym interesie pacjentów” – wyjaśnia prof. dr Pöschmann na początku naszej rozmowy.

Niektórzy ludzie po poważniejszych zabiegach czują się bezpieczniej, pozostając w szpitalu, zwłaszcza jeśli potrzebują pomocy w codziennym funkcjonowaniu lub zabieg wiąże się z dłuższym okresem rekonwalescencji. W takich przypadkach decyzja o przyjęciu do szpitala może wynikać również z indywidualnych potrzeb i bezpieczeństwa pacjenta. To, czy operacja ambulatoryjna wchodzi w grę, zależy w dużej mierze od ogólnego stanu zdrowia pacjenta. 

„Jeśli ktoś cierpi na przykład na źle kontrolowane ciśnienie krwi, ma poważną chorobę serca lub jest podatny na udary, zostanie sklasyfikowany jako osoba wrażliwa medycznie. W takich przypadkach ze względów bezpieczeństwa zaleca się przeprowadzenie zabiegu w trybie stacjonarnym pod nadzorem. Decyzja ta jest jednak zawsze podejmowana zespołowo – wspólnie z anestezjologiem, chirurgiem i na podstawie wszystkich dostępnych informacji. Zasadniczo wykonujemy bardzo wiele zabiegów ambulatoryjnych w naszej praktyce, co dzięki nowoczesnej technologii i dobrze zgranym procedurom działa znakomicie. Kolejnym ważnym kryterium jest odległość miejsca zamieszkania. Daleka droga dojazdu może faktycznie stanowić kryterium wykluczające operację ambulatoryjną – zwłaszcza jeśli zabieg miałby odbyć się późnym popołudniem. Po zabiegu pacjent potrzebuje bowiem wystarczającej ilości czasu na regenerację, zanim będzie można go bezpiecznie wypuścić do domu. Średni czas pobytu po zabiegu ambulatoryjnym wynosi u nas około półtorej do dwóch godzin. Zależy to przede wszystkim od tego, jak dobrze pacjent znosi znieczulenie, czy występują nudności oraz czy może już pić lub jeść. Ostatnia operacja ambulatoryjna danego dnia odbywa się zazwyczaj około godziny 16. Dbamy przy tym o to, aby mniejsze i nieskomplikowane zabiegi u zdrowych pacjentów były planowane raczej na później. Bardziej złożone zabiegi lub operacje u pacjentów z istotnymi schorzeniami współistniejącymi przeprowadza się możliwie wcześnie w ciągu dnia. „O podziale czasu decyduje oddział anestezjologii w ścisłej współpracy z całym zespołem – i to doskonale sprawdziło się w codziennej praktyce” – mówi dr Pöschmann na temat wyboru między zabiegiem ambulatoryjnym a szpitalnym.

Wiele operacji można dziś bezpiecznie i skutecznie przeprowadzić ambulatoryjnie – i dotyczy to znacznie więcej niż tylko drobnych zabiegów. 

Dr Pöschmann wyjaśnia: „W naszej dziedzinie do standardu należą przede wszystkim operacje przepuklin, które zazwyczaj wykonuje się ambulatoryjnie. Jednak również planowane usunięcia pęcherzyka żółciowego w przypadku kamieni żółciowych, o ile nie występuje ostre zapalenie, a także wybrane operacje wyrostka robaczkowego można bez problemu przeprowadzić ambulatoryjnie. Cała chirurgia odbytnicy, czyli zabiegi w przypadku hemoroidów, przetok lub szczelin odbytu, również bardzo dobrze nadaje się do realizacji w tym zakresie. Ponadto zabiegi z zakresu chirurgii ręki i stopy należą do spektrum zabiegów ambulatoryjnych, podobnie jak artroskopie stawu kolanowego czy operacje łąkotki. Również mniejsze złamania kości, na przykład nadgarstka, kości piszczelowej lub śródręcza, a także usuwanie implantów metalowych po operacjach złamań kości mogą być wykonywane ambulatoryjnie. Oprócz tych zabiegów chirurgicznych w naszej praktyce wykonywane są również zabiegi z innych specjalizacji. Na przykład koledzy ginekolodzy wykonują u nas konizacje lub łyżeczkowania. W zakresie urologii wykonujemy między innymi zabiegi obrzezania, płukanie pęcherza lub zakładanie cewników moczowodowych. Ofertę tę uzupełniają zabiegi chirurgii plastycznej, takie jak lifting powiek lub operacje piersi, które również są wykonywane ambulatoryjnie. Ogólnie rzecz biorąc, nasza ścisła współpraca interdyscyplinarna z doświadczonymi lekarzami zewnętrznymi umożliwia szerokie spektrum operacji, które mogą być wykonywane ambulatoryjnie, w sposób delikatny i zorientowany na pacjenta.

Przygotowanie pacjenta do operacji ambulatoryjnej przebiega w kilku etapach, których celem jest zapewnienie jak największego bezpieczeństwa zabiegu i przyspieszenie powrotu do zdrowia. 

Zabiegi ambulatoryjne są starannie planowane z wyprzedzeniem i odbywają się w ścisłej współpracy między chirurgiem, zespołem anestezjologicznym i pacjentem. Z reguły zabieg może odbyć się w ciągu kilku tygodni od pierwszego kontaktu. Również po operacji zapewniona jest opieka medyczna – z jasno określoną dostępnością zespołu lekarskiego oraz dodatkowymi rozwiązaniami cyfrowymi do monitorowania najważniejszych parametrów życiowych.

„Przed wykonaniem zabiegu ambulatoryjnego przeprowadzamy oczywiście szczegółową diagnostykę i wyjaśnienie bezpośrednio u nas na miejscu. Zazwyczaj okres między pierwszą wizytą a operacją wynosi około dwóch do czterech tygodni – w zależności od zakresu planowanego zabiegu oraz pilności. W przypadku ostrych dolegliwości może to oczywiście przebiegać szybciej. Terminy są zawsze ustalane w ścisłej współpracy z naszym zespołem anestezjologicznym i dodatkowo uwzględniają indywidualne życzenia pacjentów, na przykład w odniesieniu do obowiązków zawodowych lub terminów urlopów. Zawsze staramy się, aby ustalanie terminów było jak najbardziej elastyczne i przyjazne dla pacjentów. Po operacji ważne jest, aby pacjent bezpiecznie dotarł do domu. Samodzielna jazda samochodem nie jest dozwolona ze względu na skutki uboczne znieczulenia. Z reguły pacjenci organizują sobie transport przez krewnych lub przyjaciół, alternatywnie można skorzystać z taksówki lub transportu publicznego. W przypadku, gdy nie jest to możliwe, pomagamy również w zorganizowaniu transportu. Już następnego dnia odbywa się zazwyczaj pierwsza kontrola w warunkach ambulatoryjnych – również w tym przypadku zapewniamy w razie potrzeby niezbędną pomoc przy transporcie”, mówi dr Pöschmann, podkreślając znaczenie opieki pooperacyjnej:

„W okresie po operacji oferujemy ścisłą i dobrze zorganizowaną opiekę pooperacyjną. Chirurg prowadzący jest dostępny pod numerem alarmowym również po zabiegu – przez całą dobę, podobnie jak członek zespołu anestezjologicznego. Dzięki temu ewentualne komplikacje, takie jak ból, nudności lub problemy z raną, mogą być w każdej chwili kompetentnie zbadane. Ponadto obecnie pracujemy nad innowacyjną koncepcją opieki pooperacyjnej we współpracy ze start-upem: W przyszłości pacjenci mają być wyposażeni w aplikację z niewielkim systemem monitorującym, który będzie na bieżąco kontrolował parametry życiowe, takie jak tętno czy ciśnienie krwi. Nieprawidłowości będą automatycznie analizowane przez sztuczną inteligencję i – w zależności od stopnia nasilenia – zgłaszane bezpośrednio do lekarzy prowadzących, a w nagłych przypadkach nawet do pogotowia ratunkowego. System ten nie tylko zapewnia pacjentom dodatkowe bezpieczeństwo, ale także pozwala nam w przyszłości jeszcze lepiej reagować na indywidualne ryzyko – nawet w przypadku grup pacjentów z pewnymi schorzeniami. Pomimo tego wsparcia technicznego jedno pozostaje oczywiste: osobista odpowiedzialność chirurgów za swoich pacjentów – również po zabiegu ambulatoryjnym – nie podlega dla nas dyskusji”.

W porównaniu z tradycyjnymi zabiegami szpitalnymi ambulatoryjna chirurgia przepuklinowa oferuje szereg korzyści, zarówno dla pacjentów, jak i dla systemu opieki zdrowotnej. 

Chirurgia przepuklin w trybie ambulatoryjnym znacznie się rozwinęła w ostatnich latach i oferuje dziś liczne korzyści – zarówno dla pacjentów, jak i dla personelu medycznego. Podczas gdy wcześniej nawet proste, minimalnie inwazyjne zabiegi, takie jak operacja jednostronnej przepukliny pachwinowej, wiązały się z kilkudniowym pobytem w szpitalu – czasami od poniedziałku do soboty – sytuacja ta uległa zasadniczej zmianie. Dzisiaj wielu pacjentom trudno jest zrozumieć, dlaczego po nieskomplikowanej operacji mieliby pozostać w szpitalu, ponieważ zazwyczaj już następnego dnia rano nie odczuwają bólu, są mobilni i nie wymagają kroplówki.

„Ta zmiana wynika przede wszystkim z postępów w technikach operacyjnych i anestezjologicznych. Zabiegi są krótsze, mniej inwazyjne dla tkanek i powodują znacznie mniej bólu niż kiedyś. Szczególnie w przypadku niepowikłanych przepuklin pachwinowych lub pępkowych zabieg ambulatoryjny stał się już standardem. Również z punktu widzenia polityki zdrowotnej i medycyny ubezpieczeniowej coraz częściej preferuje się zabiegi ambulatoryjne. Pacjenci z zadowoleniem przyjmują tę zmianę, ponieważ wielu z nich celowo rezygnuje z hospitalizacji i aktywnie pyta o rozwiązania ambulatoryjne. Dla zespołu medycznego zmiana ta oznacza również większą efektywność: procesy organizacyjne są bardziej usprawnione, nie ma już obchodów i długotrwałych procedur szpitalnych, a komunikacja może przebiegać w sposób bardziej bezpośredni i ukierunkowany. W warunkach ambulatoryjnych opieka nad pacjentami między zabiegami jest również prostsza, bez konieczności utrzymywania szpitalnej opieki pielęgniarskiej. Ambulatoryjne operacje przepuklin są zazwyczaj wykonywane metodą minimalnie inwazyjną, na przykład za pomocą techniki laparoskopowej lub wspomaganej robotem. W niektórych przypadkach – na przykład u młodych pacjentów, przy mniejszych ubytkach lub w związku ze specjalnymi życzeniami medycznymi – sensowna może być również operacja otwarta, na przykład przy użyciu klasycznej techniki Shouldice'a bez wszczepiania siatki. „Te operacje otwarte są również bardzo delikatne dla tkanek i wykonywane przy użyciu mniejszych nacięć skóry o długości około dwóch do trzech centymetrów, często nawet w znieczuleniu miejscowym lub w połączeniu z krótkim znieczuleniem ogólnym” – wyjaśnia dr Pöschmann.

---

Do zabiegów ambulatoryjnych szczególnie dobrze nadają się zazwyczaj mniejsze i mniej złożone rodzaje przepuklin, w przypadku których operację można przeprowadzić metodą minimalnie inwazyjną, a pacjent może szybko powrócić do codziennego życia. Do tych rodzajów należą przede wszystkim przepukliny pachwinowe, pępkowe i udowe, o ile zostaną zdiagnozowane we wczesnym stadium i zabieg zostanie odpowiednio zaplanowany.

---

Przejście na zabiegi ambulatoryjne, zwłaszcza w przypadku bardziej złożonych operacji przepuklin, stanowi wyzwanie pod względem jakości opieki pooperacyjnej i szybkiego wykrywania ewentualnych powikłań. Aby zapewnić pacjentom optymalną opiekę pomimo rezygnacji z obserwacji szpitalnej, konieczne jest podjęcie szeregu działań, które koncentrują się zarówno na aspektach profilaktycznych, jak i na kompleksowej opiece pooperacyjnej. Obejmują one ścisłe monitorowanie pacjentów, nowoczesne kanały komunikacji oraz jasne wytyczne dotyczące samokontroli przez pacjentów.

„Wprowadzenie wspomnianej wcześniej aplikacji do cyfrowej opieki pooperacyjnej jest obiecującym krokiem w kierunku dalszej poprawy bezpieczeństwa i opieki po zabiegach ambulatoryjnych. Jednocześnie nasuwa się jednak uzasadnione pytanie, jak ten system będzie funkcjonował w przypadku pacjentów starszych lub nieposiadających doświadczenia technicznego – na przykład 80-letniej kobiety, która ma trudności z obsługą urządzeń cyfrowych. W takich przypadkach zasada jest jasna: bezpieczeństwo pacjentów jest najważniejsze. Jeśli już z góry można przewidzieć, że monitorowanie domowe – na przykład z powodu ograniczeń poznawczych lub braku możliwości technicznych – nie może być zapewnione, dana osoba nie zostanie zakwalifikowana do operacji ambulatoryjnej. Szczególnie w przypadku osób starszych z podwyższonym ryzykiem lub ograniczoną samodzielnością pobyt w szpitalu jest nadal wskazany i przewidziany. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku pacjentów, którzy są sprawni poznawczo i rozumieją obsługę aplikacji lub mogą w razie potrzeby liczyć na wsparcie ze strony bliskich. W takich przypadkach cyfrowy system opieki pooperacyjnej zapewnia dodatkowe bezpieczeństwo bez ograniczania opieki. „Pacjenci mogą dochodzić do siebie w znanym sobie środowisku domowym, pozostając jednocześnie pod nadzorem medycznym zespołu” – wyjaśnia dr Pöschmann i przedstawia opcje na wypadek, gdyby pacjent musiał jednak zostać przyjęty do szpitala:

„Na wypadek, gdyby pacjent po zabiegu ambulatoryjnym nadal potrzebował tymczasowo intensywniejszej opieki – na przykład z powodu nudności po znieczuleniu lub silnego bólu – w placówce dostępne są dodatkowo dwie sale dla pacjentów. Służą one z jednej strony jako rozszerzenie możliwości kliniki dziennej, z drugiej zaś jako zabezpieczenie na wypadek właśnie takich sytuacji. Ponadto pokoje te są również wykorzystywane przez lekarzy chirurgii plastycznej, których pacjenci po bardziej skomplikowanych zabiegach, na przykład w okolicy piersi, powinni pozostać na miejscu na jedną noc. W takich przypadkach odpowiedzialność za opiekę, która jest medycznie zabezpieczona, przejmuje dany chirurg – można to porównać do „hotelu na miejscu” z profesjonalną opieką.

Chociaż Seechirurgie jest wciąż stosunkowo młodym projektem, można już dokonać pierwszego podsumowania – i jest ono ogólnie bardzo pozytywne. Podstawy infrastrukturalne zostały stworzone i okazały się niezwykle wydajne i niezawodne w codziennej pracy, zwłaszcza w dni operacyjne.

„System medyczny nigdy nie jest idealny – i to dobrze. Ponieważ dalszy rozwój jest kluczowym elementem jakości medycznej. W zespole na bieżąco identyfikowane i wdrażane są drobne optymalizacje: czy to w organizacji procesów, komunikacji, czy w przebiegu opieki nad pacjentami. Celem jest zawsze jeszcze większa efektywność procesów, zapewnienie pacjentom bardziej komfortowego pobytu oraz dalsze zwiększanie bezpieczeństwa. Szczególną uwagę zwracamy na spójny przepływ informacji – jest to bowiem jedna z najważniejszych podstaw wysokiej jakości opieki medycznej. Aby to zapewnić, procesy wewnętrzne są stale weryfikowane i udoskonalane. Ponadto kolejnym ważnym krokiem jest wdrażanie nowych technologii. Postępująca cyfryzacja, na przykład poprzez cyfrowe karty pacjentów, nowoczesne systemy monitorowania lub inteligentne rozwiązania w zakresie opieki pooperacyjnej, jest celowo wykorzystywana do ciągłej modernizacji koncepcji opieki i dostosowywania jej do aktualnych standardów. Krótko mówiąc: nie ma miejsca na zastój. Seechirurgie to żywy system, który nieustannie się dostosowuje, ulepsza i rozwija – zawsze z myślą o zapewnieniu pacjentom najlepszej możliwej ambulatoryjnej opieki chirurgicznej”, wyjaśnia dr Pöschmann i na zakończenie naszej rozmowy podkreśla:

„Dodatkowym ważnym aspektem jest nasza oferta dla lekarzy prywatnych. Oprócz specjalistycznej chirurgii przepuklinowej oferujemy również innym lekarzom, którzy chcą wykonywać zabiegi ambulatoryjne, kompletną infrastrukturę i niezbędne wsparcie. Obejmuje to nie tylko nasze nowoczesne sale operacyjne, ale także wykwalifikowany personel oraz oddział anestezjologii i znieczulenia. Naszym celem jest ciągły rozwój i rozszerzanie tej oferty, tak aby jeszcze więcej pacjentów mogło skorzystać z tej wydajnej i przyjaznej dla pacjenta opieki. Obecnie wykonujemy około 50 do 60 operacji miesięcznie. Liczba ta prawdopodobnie będzie nadal rosła, ponieważ jesteśmy jeszcze na stosunkowo wczesnym etapie. Jednak rozwój sytuacji jest obiecujący i spodziewamy się, że liczba ta będzie nadal rosła w nadchodzących miesiącach”.

Serdecznie dziękujemy, panie doktorze Pöschmann, za te budujące informacje na temat operacji ambulatoryjnych w Państwa klinice Seechirurgie!