Leading Medicine Guide: Panie Profesorze Schäfers, operacje zastawek serca należą do najczęstszych zabiegów wykonywanych w Pańskiej klinice. Mamy wrażenie, że coraz częściej wymiana zastawki aortalnej dotyczy młodszych pacjentów. Czy się mylimy?
Prof. dr med. Hans-Joachim Schäfers: Mylą się Państwo, ponieważ wymiana zastawki aortalnej wcale nie występuje częściej u osób młodszych. Państwa spostrzeżenie wynika z faktu, że operacje zastawek serca są obecnie przedmiotem coraz większej uwagi i dyskusji, zwłaszcza w przypadku młodszych pacjentów.
Leading Medicine Guide: A z czego to wynika?
Prof. dr med. Hans-Joachim Schäfers: Wynika to z faktu, że młodsi pacjenci są dziś mniej niż kiedyś gotowi do długotrwałego przyjmowania leków takich jak Marcumar. Marcumar to lek silnie rozrzedzający krew, który wprawdzie zapobiega krzepnięciu krwi, ale jednocześnie powoduje skutki uboczne, takie jak siniaki lub krwawienia z nosa. Do tego dochodzi fakt, że obecnie coraz częściej stosuje się alternatywne metody, takie jak rekonstrukcja i operacja Rossa, których młodzi ludzie nie muszą się obawiać tak bardzo, jak klasycznych operacji serca jeszcze dziesięć, dwadzieścia lat temu.
Leading Medicine Guide: Czym jest operacja Rossa?
Prof. dr med. Hans-Joachim Schäfers: Operacja Rossa to na przykład wymiana chorej zastawki aortalnej na zdrową zastawkę płucną pochodzącą z własnego organizmu. Jest to zastawka serca znajdująca się między prawą komorą serca a tętnicą płucną. W naszej klinice operacja Rossa należy do rutynowych zabiegów.
Zastawka otwarta, zastawka zamknięta: zastawki o wysokiej wydajności
Leading Medicine Guide: A jak wygląda rekonstrukcja własnych zastawek serca?
Prof. dr med. Hans-Joachim Schäfers: Rekonstrukcja jako alternatywa dla wymiany zastawki aortalnej to wciąż dość nowa metoda. Zawsze trzeba sprawdzić, jakie zmiany w aorcie i zastawce aortalnej prowadzą do nieszczelności. Na przykład w przypadku rozszerzenia aorty dotknięty fragment zastępuje się kawałkiem rurki z tkaniny syntetycznej. Następnie zastawkę aortalną dostosowuje się do nowego kształtu. W przypadku szczególnych wad wrodzonych opracowujemy strategie mające na celu osiągnięcie konfiguracji zbliżonej do normalnej. W ostatnich latach stopniowo opracowywano metody rekonstrukcyjne, które umożliwiają również leczenie innych przyczyn nieszczelności. Sposób postępowania jest omawiany z pacjentem przed zabiegiem. Chociaż ostateczna decyzja zapada zawsze dopiero na sali operacyjnej.
Leading Medicine Guide: Obecnie możliwe jest wszczepienie sztucznych zastawek serca do serca za pomocą cewnika, prawda?
Prof. dr med. Hans-Joachim Schäfers: Dokładnie. A ponieważ jest to mniej inwazyjne niż operacja otwarta, tę metodę operacyjną można stosować zwłaszcza u starszych pacjentów. Niestety, trwałość zastawek cewnikowych jest nadal niejasna. Dlatego zalecam konwencjonalną wymianę, jeśli pacjent ma przed sobą co najmniej dziesięć lat życia. Wszczepienie sztucznych zastawek serca podczas operacji nie musi budzić obaw: ten niemal rutynowy zabieg opiera się na procedurze stosowanej od dziesięcioleci. Zabieg cewnikowy jest łagodniejszy zwłaszcza dla starszych pacjentów i nie wymaga znieczulenia ogólnego. W tym przypadku kardiolodzy i kardiochirurdzy wspólnie decydują, co jest najlepsze dla danego pacjenta.
Leading Medicine Guide: A jak postępujecie w przypadku wrodzonych wad zastawek serca?
Prof. dr med. Hans-Joachim Schäfers: Rozróżnia się wady zastawek serca wrodzone i nabyte. Około jedno na sto noworodków rodzi się z wadą zastawki serca, co może znacznie skrócić oczekiwaną długość życia. Również u młodszych osób występuje niewydolność zastawki aortalnej, co jest zazwyczaj konsekwencją nieprawidłowego ukształtowania zastawki. Młode serce rośnie jeszcze z upływem lat.
Leading Medicine Guide: Co dzieje się z wszczepioną zastawką serca? Czy młody pacjent będzie musiał ponownie poddać się operacji za kilka lat?
Prof. dr med. Hans-Joachim Schäfers: Typowe protezy zastawek nie rosną wraz z pacjentem. Powoduje to, że wraz z rozwojem ciała stają się one zbyt małe i trzeba je wymienić. Operacja ta nie zawsze jest prosta. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku wspomnianej już operacji Rossa i rekonstrukcji: po nich zastawki rosną wraz z pacjentem. Jeśli dziecku w młodym wieku trzeba już wszczepić zastawkę serca, należy mieć na uwadze różne fazy wzrostu. Wzrost podwaja się w ciągu pierwszych trzech lat, a następnie wynosi około sześciu centymetrów na rok życia aż do okresu dojrzewania, kiedy to następuje kolejny większy skok wzrostowy. Jednak zastawki serca z komórek własnych organizmu są obecnie nadal w fazie eksperymentalnej. Nie jest jeszcze jasne, czy rzeczywiście rosną wraz z pacjentem i czy są wystarczająco trwałe. Gdyby tak było, zastawki te byłyby dobrym rozwiązaniem pozwalającym uniknąć stałych zabiegów operacyjnych. W każdym razie mają one jedną zaletę: nie są odrzucane przez organizm.
Profesorze dr Schäfers, dziękujemy za dogłębny wgląd w niesamowity świat kardiochirurgii i za fascynującą rozmowę!
Mają Państwo jeszcze pytania na ten temat? Zapraszamy do odwiedzenia profilu prof. Schäfersa w serwisie Leading Medicine Guide! Tutaj mają Państwo również możliwość bezpośredniego kontaktu ze specjalistą ds. zastawek serca.
Więcej informacji na temat rekonstrukcji zastawek serca można znaleźć tutaj.
Źródła zdjęć: fotolia.com; psdesign1, me² medizin- und medien privatinstitut, Uniwersytet w Homburgu nad Saarem
