O czym pacjenci powinni wiedzieć przed operacją przepukliny

Dla wielu pacjentów operacja przepukliny nie jest rutynowym zabiegiem, lecz momentem, który wiąże się z pytaniami, obawami i oczekiwaniami. Przed podjęciem decyzji o operacji ważne jest, aby zrozumieć, co dzieje się w organizmie, jakie metody leczenia wchodzą w grę i dlaczego wybór odpowiedniego chirurga odgrywa kluczową rolę.

Współczesna chirurgia przepuklinowa oferuje obecnie bezpieczne, mało inwazyjne i zaawansowane metody – jednak każda przepuklina jest inna, a każde leczenie wymaga jasnej, indywidualnej oceny.

 

Konieczność operacji przepukliny wynika z kilku czynników medycznych, które należy rozpatrywać łącznie. Przepuklina nigdy nie ustępuje samoistnie, jednak nie każda przepuklina wymaga natychmiastowej operacji. 

„Nie każda przepuklina wymaga natychmiastowej operacji. Decydujące znaczenie mają dolegliwości, wielkość i lokalizacja przepukliny, a także ryzyko uwięzienia. Dodatkowo bierzemy pod uwagę wiek, choroby współistniejące, obciążenie fizyczne oraz oczekiwania pacjenta. Celem jest zawsze indywidualnie dostosowane (tzw. „tailored surgery”, czyli chirurgia szyta na miarę) i bezpieczne leczenie” – stwierdza dr Gorjanc na początku naszej rozmowy. 

Decydujące znaczenie ma na przykład to, jak stabilna pozostaje ściana brzucha, jak silne są dolegliwości oraz czy istnieje ryzyko powikłań. Przepuklina, która powoduje ból, powiększa się lub nie da się już wcisnąć z powrotem, jest uznawana za niestabilną i w związku z tym wymagającą operacji. Również ryzyko uwięzienia jelita lub tkanki tłuszczowej odgrywa kluczową rolę, ponieważ takie zaburzenia krążenia mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia i wymagają natychmiastowej interwencji.

Ponadto przy podejmowaniu decyzji uwzględnia się choroby współistniejące, takie jak cukrzyca, nadwaga lub osłabienie tkanki łącznej, a także wcześniejsze operacje i ogólną jakość tkanki. Indywidualną sytuację ocenia się na podstawie dokładnego badania klinicznego, podczas którego sprawdza się wyniki badania palpacyjnego, wybrzuszenie, punkty bólowe oraz możliwość reponowania przepukliny. Badanie ultrasonograficzne lub – w skomplikowanych przypadkach – tomografia komputerowa pomagają precyzyjnie ocenić wielkość, zawartość i stabilność przepukliny.

Również codzienne funkcjonowanie pacjenta ma znaczenie: jeśli przepuklina ogranicza chodzenie, pracę lub uprawianie sportu, przemawia to za leczeniem operacyjnym. Wszystkie te czynniki składają się na całościowy obraz, który decyduje o tym, czy operacja przepukliny jest konieczna i która metoda wydaje się najbardziej odpowiednia.

Wybór odpowiedniego specjalisty w dziedzinie przepuklin ma decydujący wpływ na bezpieczeństwo, jakość wyników i długoterminową stabilność po operacji. Operacje przepuklin należą do zabiegów, w których doświadczenie, specjalizacja i precyzja chirurga mają udowodniony, znaczący wpływ na wynik. Dlatego jakość pracy chirurga specjalizującego się w przepuklinach ocenia się na podstawie jasnych kryteriów fachowych. 

„Jakość pracy specjalisty od przepuklin można łatwo ocenić, ponieważ istnieją jasne kryteria fachowe, które wskazują, czy chirurg pracuje na nowoczesnym i bezpiecznym poziomie. Istotną podstawą jest formalna specjalizacja: doświadczony chirurg ściany brzucha i chirurgia jamy brzusznej opanowuje zarówno zabiegi otwarte, jak i laparoskopowe oraz posiada pogłębione wykształcenie w tej dziedzinie. Międzynarodowe kwalifikacje, takie jak FRCS lub europejski tytuł specjalisty FEBS AWS, świadczą o zdaniu wymagających egzaminów oraz o potwierdzeniu kompetencji przez niezależne komisje specjalistyczne.

Równie istotne jest doświadczenie praktyczne. Specjalista w dziedzinie chirurgii przepuklin powinien biegle opanować całe spektrum technik otwartych, laparoskopowych i robotycznych oraz indywidualnie dostosowywać metodę do budowy anatomicznej pacjenta. Duża liczba operowanych przypadków, wyraźna specjalizacja oraz współpraca z certyfikowanymi ośrodkami leczenia przepuklin są uznawane za obiektywne wyznaczniki jakości, ponieważ wskazują, że skomplikowane przypadki są leczone rutynowo, a nowoczesne procedury stosowane są precyzyjnie.

Ważną rolę odgrywają również zewnętrzne certyfikaty jakości. Certyfikaty i znaki jakości, takie jak „Chirurgia przepuklinowa z zapewnieniem jakości” przyznawane przez Niemieckie Towarzystwo Chirurgii Przepuklinowej, są przyznawane wyłącznie ośrodkom, które spełniają wysokie standardy, dokumentują swoje wyniki i poddają je regularnej kontroli. Udział w badaniach naukowych, członkostwo w stowarzyszeniach specjalistycznych lub międzynarodowych sieciach dodatkowo świadczy o tym, że chirurg jest na bieżąco z najnowszymi osiągnięciami w swojej dziedzinie i aktywnie przyczynia się do jej rozwoju.

Kolejnym wyznacznikiem wysokiej jakości jest przejrzystość. Kto ujawnia liczbę operacji, regularnie uczestniczy w szkoleniach i oferuje ustrukturyzowaną opiekę pooperacyjną, wykazuje się poczuciem odpowiedzialności i profesjonalizmem. Równie ważna jest jasna, zrozumiała komunikacja, która daje pacjentom poczucie bezpieczeństwa i sprawia, że cały proces leczenia staje się przejrzysty” – wyjaśnia dr Gorjanc. 

W przypadku przepuklin dostępne są dwie podstawowe metody operacyjne: operacja otwarta poprzez nacięcie brzucha oraz operacja laparoskopowa z wykorzystaniem endoskopu brzusznego. Obie mają ten sam cel – trwałe wzmocnienie słabego miejsca ściany brzucha – jednak znacznie różnią się techniką, obciążeniem dla pacjenta i przebiegiem gojenia. 

W przypadku operacji otwartej przepuklina jest bezpośrednio odsłonięta poprzez nacięcie skóry. Chirurg ma bezpośredni wgląd w dotknięte miejsce, może precyzyjnie ocenić tkankę i dokładnie umieścić siatkę. Metoda ta jest szczególnie odpowiednia w przypadku dużych, złożonych lub wielokrotnie operowanych przepuklin ściany brzucha, a także przy obniżonej jakości tkanki. Technika otwarta zapewnia bardzo stabilną rekonstrukcję, wiąże się jednak z większym nacięciem, nieco większym bólem w okolicy rany oraz dłuższym okresem rekonwalescencji.

Operacja laparoskopowa wykonywana jest poprzez niewielkie nacięcia przy użyciu kamery. Przepuklinę leczy się od wewnątrz, a siatkę umieszcza się za ścianą brzucha i mocuje. Ta minimalnie inwazyjna metoda zazwyczaj wiąże się z mniejszym bólem, mniejszymi bliznami i szybszym powrotem do aktywności. Jest idealna w przypadku obustronnych przepuklin pachwinowych, przepuklin nawrotowych po operacji otwartej lub u pacjentów, dla których szybki powrót do zdrowia jest istotny. Wymaga jednak wysokich umiejętności technicznych i nie jest odpowiednia w każdej sytuacji anatomicznej.

 

Laparoskopowa chirurgia przepuklin 

Dr Gorjanc komentuje to następująco: „Zasadniczo rozróżniamy zabiegi otwarte, laparoskopowe i wspomagane robotami. Nowoczesne techniki minimalnie inwazyjne często powodują mniejszy ból i umożliwiają szybszy powrót do zdrowia. Decydujące znaczenie ma jednak nie najnowocześniejsza technika, lecz metoda, która zapewnia największe długoterminowe korzyści w przypadku danej przepukliny i konkretnego pacjenta”. 

Przed operacją przepukliny pacjenci mogą w znacznym stopniu przyczynić się do zmniejszenia ryzyka operacyjnego i zauważalnej poprawy procesu gojenia. Kluczowe znaczenie ma doprowadzenie organizmu do stanu jak największej stabilności, dobrego odżywienia i wytrzymałości przed zabiegiem. 

„Przed operacją przepukliny warto jak najlepiej przygotować organizm do zabiegu. Obejmuje to przede wszystkim stabilne wyrównanie istniejących schorzeń, takich jak cukrzyca, nadciśnienie lub problemy sercowo-naczyniowe, ponieważ zrównoważony stan metaboliczny znacznie poprawia gojenie się ran i zmniejsza ryzyko powikłań. Należy również sprawdzić przyjmowane leki: leki rozrzedzające krew, niektóre środki przeciwbólowe lub suplementy diety często są dostosowywane lub tymczasowo odstawiane – zawsze w ścisłej współpracy z lekarzem prowadzącym. Kolejną ważną kwestią jest masa ciała. Nadwaga zwiększa nacisk na ścianę brzucha, utrudnia operację i spowalnia gojenie.

Już niewielkie kroki, takie jak niewielka utrata wagi, większa aktywność fizyczna i zbilansowana dieta, zauważalnie poprawiają sytuację wyjściową. Równie istotne jest podejście do nikotyny. Palenie pogarsza ukrwienie tkanek i zwiększa ryzyko infekcji oraz zaburzeń gojenia się ran. Udowodniono, że osoby, które już na kilka tygodni przed operacją palą mniej lub całkowicie rezygnują z palenia, wspomagają regenerację organizmu. Również skóra w obszarze operacyjnym powinna być w miarę możliwości zdrowa. Delikatne oczyszczanie, unikanie podrażnień skóry oraz leczenie niewielkich stanów zapalnych lub infekcji grzybiczych zmniejszają ryzyko infekcji.

Odpowiednie nawodnienie oraz dieta bogata w składniki odżywcze i białko wzmacniają układ odpornościowy i dodatkowo wspomagają gojenie się tkanek. Równie ważne jest leczenie przewlekłego kaszlu lub zaparć, ponieważ oba te schorzenia zwiększają ciśnienie w jamie brzusznej i obciążają ścianę brzucha” – zaleca dr Gorjanc. 

---

Stabilny stan metaboliczny, odpowiednia masa ciała, rzucenie palenia, zdrowa skóra, dobre odżywianie oraz leczenie obciążających chorób współistniejących stwarzają optymalne warunki do bezpiecznej operacji oraz szybkiego gojenia się bez powikłań.

---

Oprócz przygotowania fizycznego dużą rolę odgrywa organizacja codziennego życia. Po operacji przepukliny należy przez pewien czas unikać podnoszenia ciężarów, intensywnego uprawiania sportu oraz czynności wymagających wysiłku fizycznego. Pomocne jest wczesne zaplanowanie, kto w gospodarstwie domowym może służyć pomocą, jak zorganizować zakupy lub dojazdy do pracy oraz jakie środki pomocnicze – na przykład pas brzuszny – mogą się przydać. Ważne jest również przygotowanie się na pierwsze dni po operacji: luźna odzież, odpowiednie środki przeciwbólowe po konsultacji z lekarzem, spokojne otoczenie i krótkie odległości ułatwiają rozpoczęcie fazy rekonwalescencji.

Wreszcie, pacjenci odnoszą korzyści z psychicznego przygotowania się do zabiegu. Jasne zrozumienie przebiegu operacji, opieki pooperacyjnej oraz indywidualnego ryzyka daje poczucie bezpieczeństwa i zmniejsza stres. Rozmowy z zespołem medycznym, wyjaśnienie otwartych kwestii oraz świadomość własnych możliwości wpływania na sytuację wzmacniają zaufanie do całego procesu. 

Ryzyko, powikłania i wskaźniki powodzenia operacji przepukliny zależą zarówno od wybranej metody, jak i od indywidualnej budowy anatomicznej pacjenta oraz doświadczenia chirurga. Zasadniczo zarówno technika otwarta, jak i laparoskopowa są obecnie uważane za bardzo bezpieczne zabiegi o wysokim wskaźniku powodzenia, jednak różnią się one pod względem obciążenia dla pacjenta, przebiegu gojenia oraz specyficznych zagrożeń. 

„Każda operacja wiąże się z ryzykiem, takim jak krwawienie, zakażenie lub zaburzenia gojenia się rany. W przypadku operacji przepuklin mogą wystąpić przewlekłe bóle lub nawrót przepukliny. W rękach doświadczonych chirurgów wskaźniki powodzenia są bardzo wysokie, a większość pacjentów odczuwa trwałą poprawę jakości życia.

W przypadku operacji otwartej nacięcie skóry wiąże się z nieco wyższym ryzykiem zaburzeń gojenia się rany, krwiaków lub zakażeń, ponieważ tkanka jest bardziej obciążona. Jednocześnie metoda ta zapewnia bezpośredni wgląd w przepuklinę i umożliwia bardzo precyzyjną rekonstrukcję, co prowadzi do doskonałej długoterminowej stabilności, szczególnie w przypadku dużych lub złożonych ubytków.

Wskaźniki nawrotów wynoszą – w zależności od typu przepukliny i jakości tkanki – kilka procent. Operacja laparoskopowa, dzięki niewielkim nacięciom, zazwyczaj powoduje mniejszy ból, niższy wskaźnik zakażeń i pozwala na szybszy powrót do zdrowia. Powikłania, takie jak uszkodzenia struktur wewnętrznych lub problemy z siatką, występują rzadko, ale ze względów technicznych zdarzają się sporadycznie.

Również w tym przypadku wyniki długoterminowe są bardzo dobre, zwłaszcza w przypadku obustronnych przepuklin pachwinowych, nawrotów po operacji otwartej lub u pacjentów, którzy szybko wracają do zdrowia. „Wskaźniki powodzenia również mieszczą się w niskim zakresie procentowym, o ile procedura została prawidłowo dobrana i fachowo przeprowadzona” – podkreśla dr Gorjanc. 

Poważne powikłania, takie jak rozległe infekcje, przewlekły ból lub przemieszczenie siatki, występują rzadko i pojawiają się przede wszystkim w przypadku trudnej sytuacji anatomicznej lub obniżonej jakości tkanek. Decydującym czynnikiem wpływającym na wynik jest doświadczenie chirurga: im większe doświadczenie ma specjalista od przepuklin, tym mniejsze jest ryzyko powikłań i tym stabilniejsze jest długoterminowe rokowanie – niezależnie od tego, czy operacja jest wykonywana metodą otwartą, czy laparoskopową. 

Decyzja o zastosowaniu siatki zawsze zależy od tego, jak stabilna jest ściana brzucha i jakie ryzyko wiązałoby się z zamknięciem wyłącznie za pomocą szwów. Przepuklina powstaje w wyniku osłabienia tkanki – a im większe, szersze lub bardziej miękkie jest to miejsce, tym większe jest prawdopodobieństwo, że bez dodatkowego wzmocnienia ulegnie ono ponownemu osłabieniu. Dlatego siatka jest zawsze wybierana, gdy naturalne napięcie tkanki nie wystarcza do trwałego zamknięcia przepukliny.

 

„W przypadku większości przepuklin u osób dorosłych siatka zapewnia długotrwałą stabilność ściany brzucha i znacznie zmniejsza ryzyko ponownego wystąpienia przepukliny. Nowoczesne siatki z tworzywa sztucznego są obecnie bardzo dobrze tolerowane, a ich bezpieczeństwo potwierdzają wieloletnie doświadczenia kliniczne. Jedynie w przypadku bardzo niewielkich ubytków lub w szczególnych sytuacjach – na przykład podczas zabiegu metodą Shouldice’a w przypadku niektórych przepuklin pachwinowych – wystarczające może być zamknięcie wyłącznie za pomocą szwów. To, czy siatka jest konieczna, zależy przede wszystkim od wielkości i charakteru przepukliny.

Większe ubytki, wyraźne osłabienie tkanki łącznej, nawracające przepukliny lub ściana brzucha osłabiona wcześniejszymi operacjami wyraźnie przemawiają za zastosowaniem siatki. Również lokalizacja przepukliny ma znaczenie: w przypadku przepuklin pachwinowych i bliznowatych nowoczesne wytyczne zalecają w większości przypadków wzmocnienie siatką, ponieważ badania pokazują, że dzięki temu znacznie spada odsetek nawrotów. „Jedynie w przypadku bardzo małych przepuklin lub szczególnych uwarunkowań anatomicznych zamknięcie szwem bez siatki może stanowić stabilne rozwiązanie” – wyjaśnia dr Gorjanc i dodaje: 

„Dostępne są różne opcje materiałów siatkowych, które dobiera się w zależności od sytuacji anatomicznej i metody operacyjnej. Najczęściej stosuje się syntetyczne siatki polipropylenowe, które zapewniają wysoką stabilność i dobrze zrastają się z tkanką. Siatki lekkie również są wykonane z polipropylenu, ale także z poliestru lub polifluorku winylidenu (PVDF) (częściowo krystalicznego, termoplastycznego tworzywa fluorowego), są jednak cieńsze i bardziej elastyczne – idealne do wrażliwych tkanek lub zabiegów laparoskopowych, w których mniejsza grubość materiału stanowi zaletę.

Siatki kompozytowe łączą stabilny materiał podstawowy ze specjalną powłoką, która zapobiega przywieraniu siatki do narządów w jamie brzusznej; stosuje się je przede wszystkim w zabiegach laparoskopowych. Siatki wchłanialne lub częściowo wchłanialne, wykonane z materiałów takich jak polilaktyd, ulegają częściowemu lub całkowitemu rozpadowi i nadają się do sytuacji, w których ściana brzucha wymaga jedynie tymczasowego wzmocnienia lub gdy należy uniknąć długotrwałego obciążenia organizmu materiałem obcym. Sztuczne siatki resorbowalne oraz siatki biologiczne wykonane z tkanki zwierzęcej lub ludzkiej stanowią opcję w złożonych przypadkach, na przykład przy infekcjach lub silnie uszkodzonej tkance, ponieważ szczególnie dobrze integrują się z naturalną strukturą i z czasem ulegają resorpcji”. 

---

Na podstawie rodzaju przepukliny, jej wielkości, jakości tkanki, metody operacyjnej oraz indywidualnej oceny ryzyka wyłania się jasny obraz: siatka jest stosowana, jeśli poprawia długoterminową stabilność i zmniejsza ryzyko ponownego wystąpienia przepukliny. Wybór materiału wynika z sytuacji anatomicznej oraz doświadczenia chirurga – i właśnie ta kombinacja decyduje o trwałym, stabilnym wyniku.

---

Proces gojenia po operacji przepukliny przebiega w wyraźnie rozpoznawalnych fazach, które różnią się w zależności od metody operacyjnej, indywidualnej jakości tkanki oraz obciążenia fizycznego. 

„Proces gojenia po operacji przepukliny przebiega w kilku fazach, które co prawda różnią się w zależności od metody operacyjnej, ale przebiegają według łatwego do zrozumienia schematu. Większość pacjentów już kilka godzin po zabiegu odzyskuje sprawność ruchową i może samodzielnie się poruszać. Codzienne czynności, takie jak chodzenie, branie prysznica czy lekkie prace domowe, są często możliwe już po kilku dniach. W przypadku operacji laparoskopowych ten wczesny powrót do zdrowia przebiega zazwyczaj szybciej, ponieważ małe nacięcia mniej obciążają ścianę brzucha. Po operacjach otwartych ustabilizowanie się rany trwa nieco dłużej, ponieważ nacięcie jest większe, a tkanki zostały bardziej obciążone” – mówi dr Gorjanc i dodaje: 

„W pierwszych dniach na pierwszym planie jest gojenie się rany. Ból w tej fazie zazwyczaj da się dobrze kontrolować, a ruchomość szybko się poprawia. W kolejnych tygodniach rozpoczyna się regeneracja strukturalna ściany brzucha. Jeśli wszczepiono siatkę, stopniowo wrasta ona w tkankę i coraz bardziej stabilizuje słabe miejsce. Chociaż ściana brzucha jest w tym czasie wytrzymała, nie uważa się jej jeszcze za całkowicie odporną na obciążenia.

Dlatego przez około cztery do sześciu tygodni należy unikać podnoszenia ciężarów, intensywnych ćwiczeń sportowych, gwałtownych ruchów oraz silnego napinania mięśni brzucha. Natomiast lekka aktywność fizyczna jest zdecydowanie zalecana, ponieważ poprawia krążenie krwi i zapobiega powikłaniom, takim jak zakrzepica. Wiele osób może powrócić do pracy już po jednym lub dwóch tygodniach, o ile zawód nie wymaga wykonywania ciężkich czynności fizycznych. Pełna wytrzymałość ściany brzucha osiągana jest dopiero po kilku miesiącach. Nawet jeśli większość pacjentów już po kilku tygodniach czuje się znów w formie, proces gojenia wewnętrznego nie jest w tym momencie jeszcze zakończony.

Siatka i tkanki nadal się zrastają, blizny stabilizują się, a ściana brzucha osiąga swoją ostateczną wytrzymałość po około trzech do sześciu miesiącach. W tej fazie wskazane jest zachowanie pewnych środków ostrożności. Sygnały ostrzegawcze, takie jak kłujący ból przy wysiłku, nowe wybrzuszenie lub utrzymujący się obrzęk, należy traktować poważnie i skonsultować się z lekarzem. Aby proces rekonwalescencji przebiegał optymalnie, każdemu pacjentowi zaleca się indywidualnie dostosowany program rehabilitacji. Program ten uwzględnia rodzaj operacji, wyjściową kondycję fizyczną oraz codzienne życie zawodowe i prywatne pacjenta, a także wspiera bezpieczne i stabilne w dłuższej perspektywie gojenie”. 

---

Kto stopniowo zwiększa obciążenie, oszczędza ścianę brzucha oraz przestrzega zaleceń dotyczących pielęgnacji rany i aktywności fizycznej, stwarza optymalne warunki do gojenia przebiegającego bez powikłań i zapewniającego długotrwałą stabilność.

---

Ryzyko ponownego wystąpienia przepukliny po operacji wynika z połączenia uwarunkowań biologicznych, cech anatomicznych oraz zachowania po zabiegu. 

„Na ryzyko ponownego wystąpienia przepukliny po operacji wpływa kilka czynników. Decydujące znaczenie mają wielkość i lokalizacja pierwotnej przepukliny, wybrana metoda operacyjna oraz jakość tkanki. Duże ubytki, przepukliny bliznowate lub obszary, w których wielokrotnie przeprowadzano operacje, obciążają ścianę brzucha w większym stopniu i są bardziej podatne na ponowne ugięcie. Przepuklina jest zasadniczo przejawem strukturalnej słabości tkanki łącznej – im bardziej wyraźna jest ta słabość, tym większe ryzyko nawrotu.

Osoby z genetycznie uwarunkowaną słabością tkanki łącznej, w podeszłym wieku, cierpiące na cukrzycę, palące papierosy lub z nadwagą są zatem narażone na zwiększone ryzyko, ponieważ ich tkanka jest mniej stabilna, a ciśnienie w jamie brzusznej jest wyższe. Również technika chirurgiczna odgrywa kluczową rolę. Zabiegi bez użycia siatki mogą być wystarczająco stabilne w przypadku bardzo małych przepuklin, ale ogólnie częściej prowadzą do nawrotów niż operacje z użyciem siatki. Decydujące znaczenie ma nie tylko materiał, ale także prawidłowe umieszczenie i zamocowanie siatki.

Wykazano, że doświadczenie chirurga ma wpływ na wynik: wyspecjalizowane ośrodki z dużą liczbą przypadków osiągają w dłuższej perspektywie niższe wskaźniki nawrotów, ponieważ rutynowo oceniają złożone sytuacje anatomiczne i precyzyjnie stosują nowoczesne techniki. Zachowanie po operacji również w znacznym stopniu przyczynia się do stabilności ściany brzucha. Zbyt wczesne przeciążenie – na przykład poprzez podnoszenie ciężarów, intensywny wysiłek fizyczny lub silne napinanie mięśni brzucha – może nadmiernie obciążyć szwy lub siatkę, zanim tkanka całkowicie się zrośnie.

Z kolei lekka aktywność fizyczna wspomaga krążenie krwi i przyspiesza gojenie. Staranna pielęgnacja rany, zapobieganie infekcjom oraz przestrzeganie zaleceń lekarskich dotyczących obciążenia mają w tej fazie kluczowe znaczenie” – opisuje dr Gorjanc i na zakończenie naszej rozmowy podkreśla: 

„Najlepsza operacja przepukliny to nie ta najnowocześniejsza, lecz ta, która dla konkretnego pacjenta stanowi najbezpieczniejsze i najtrwalsze rozwiązanie. Chirurgia przepuklinowa jest dziś wysoce wyspecjalizowana. Wybór właściwej metody operacyjnej powinien zawsze wynikać z indywidualnej decyzji – a nie z zastosowania standardowego rozwiązania”.

---

• Uznany na arenie międzynarodowej chirurg specjalizujący się w przepuklinach, cieszący się doskonałą reputacją w zakresie leczenia złożonych przepuklin ściany brzucha i przepuklin jelitowych.
• Władze wszystkimi nowoczesnymi technikami chirurgii przepuklinowej – zarówno metodą otwartą, jak i laparoskopową.
• Dodatkowy tytuł FRCS jako członka Royal College of Surgeons of England – rzadko przyznawane na całym świecie świadectwo najwyższej kompetencji chirurgicznej.
• Europejski tytuł specjalisty FEBS AWS w zakresie chirurgii ściany brzucha, przyznany za wybitną liczbę operacji i osiągnięcia naukowe.
• Były prezes Słoweńskiego Towarzystwa Chirurgii Przepuklinowej, posiadający wieloletnie kontakty międzynarodowe.
• Bogate doświadczenie zdobyte podczas licznych misji humanitarnych z organizacją „Hernia International” w Afryce i Azji.
• Certyfikowana jakość: pracuje w ośrodku posiadającym certyfikat „Chirurgia przepuklinowa o zapewnionej jakości” przyznany przez Niemieckie Towarzystwo Przepuklinowe.
• Specjalizuje się w operacjach otwartych (nacięcie brzucha), zabiegach laparoskopowych oraz ustrukturyzowanej opiece pooperacyjnej.
• Aktywny badacz i twórca nowych metod operacyjnych; stale zaangażowany w działalność międzynarodowych stowarzyszeń specjalistycznych i badań naukowych.