Zasadą leczenia żylaków jest usunięcie poszerzonego odcinka żyły (żylaka). Pozwala to zapobiec zwiększonemu cofaniu się krwi do żylaka i zastojowi krwi w nodze.
Podczas zabiegu strippingowego lekarze usuwają chorą żyłę. W przypadku zabiegów minimalnie inwazyjnych (endovenicznych) zamykają żylaki od wewnątrz za pomocą ciepła.
Może to przebiegać w następujący sposób:
- Częstotliwość radiowa
- Laser
- Środki do obliteracji (płyny lub pianka)
Do najważniejszych zabiegów wewnątrznaczyniowych należą:
W terapii obliteracyjnej lekarze wstrzykują do żyły środek obliterujący zawierający alkohol (polidokanol; Sclerovein®, Aethoxysklerol®) w postaci płynnej lub spienionej.
Zabieg ten stosuje się zwłaszcza w przypadku pajączków. W przypadku większych żył jest on wskazany tylko w wyjątkowych przypadkach.
Środek do skleroterapii powoduje obumarcie żyły od wewnątrz, skleja ją i ostatecznie po kilku dniach lub tygodniach tworzy bliznę.
Zabieg skleroterapii można przeprowadzić bez znieczulenia. Trwa on od kilku minut do pół godziny. Następnie pacjent może wrócić do domu.
Po obliteracji większych żył następuje terapia medycznymi pończochami uciskowymi, które pacjent powinien nosić przez 2–4 tygodnie.
W przypadku pajączków terapia uciskowa nie jest wskazana, chyba że pacjent regularnie ją stosował i dobrze ją tolerował.
Szczególnie małe pajączki doskonale nadają się do zabiegu @ Dimid /AdobeStock
- Terapia częstotliwością radiową
W terapii częstotliwością radiową wykorzystuje się fale radiowe, które poprzez wytwarzane ciepło uszkadzają chorą żyłę. W tym celu lekarze wykonują nakłucie żyły poniżej kolana. Następnie umieszczają sondę w dotkniętej chorobą żyle.
Przenosi ona energię fal radiowych do ściany żyły. Fale radiowe podgrzewają ścianę żyły do temperatury nawet 120°C, niszcząc w ten sposób białka wewnętrznej ściany żyły. Prowadzi to do obrzęku ściany komórkowej, a następnie ściany zlewają się ze sobą. Żyła zamyka się.
Terapia częstotliwością radiową może być również wykonywana ambulatoryjnie i bez znieczulenia ogólnego. Jednak lekarze muszą wprowadzić płyn zawierający środki znieczulające miejscowo (roztwór tumescencyjny) wzdłuż całego przebiegu żyły.
Celem jest ograniczenie bólu podczas zabiegu i po nim do minimum. Płyn powoduje również, że odległość żyły od skóry jest większa. Dzięki temu lekarze mogą zminimalizować ryzyko oparzeń powierzchni skóry.
W zależności od stopnia zaawansowania i wielkości żylaków zaleca się terapię uciskową trwającą od 2 do 4 tygodni. W wielu przypadkach nie jest ona jednak absolutnie konieczna. Badanie kontrolne odbywa się zgodnie z zaleceniem lekarza prowadzącego.
Terapia falami radiowymi to delikatna procedura cewnikowa stosowana w leczeniu żylaków @ rh2010 /AdobeStock
Również w przypadku wewnątrznaczyniowej terapii laserowej (EVLT) wykonuje się niewielkie nakłucie żyły po wewnętrznej stronie podudzia, tuż poniżej stawu kolanowego.
Ponadto lekarze wprowadzają laser do żyły dożylnej aż do miejsca tuż poniżej pachwiny. Następnie podgrzewają sondę laserową i powoli, stopniowo ją wycofują.
W ten sposób żyła nagrzewa się i zlewa wzdłuż całej długości uda, aż tuż poniżej stawu kolanowego.
W wyniku następującego po tym bliznowacenia żyła ulega zamknięciu. Cofanie się krwi ustaje po kilku dniach. Kilka miesięcy po zabiegu organizm rozkłada zamkniętą żyłę lub przekształca ją w tkankę łączną.
Terapia laserowa może być również przeprowadzona bez znieczulenia ogólnego. Jednak również w tym przypadku konieczne jest wstrzyknięcie płynu wokół żyły (roztwór tumescencyjny = roztwór soli fizjologicznej z środkiem znieczulającym miejscowo).
Terapia laserowa jest zabiegiem ambulatoryjnym. Po zabiegu pacjent może wrócić do domu. Aby zminimalizować ból i przyspieszyć zamknięcie żyły, zaleca się noszenie pończoch uciskowych przez około 2–4 tygodnie. Bardziej szczegółowe informacje i zalecenia może udzielić lekarz prowadzący.
Technika laserowa umożliwia leczenie dużych żylaków na nogach w sposób minimalnie inwazyjny, ambulatoryjnie i w znieczuleniu miejscowym bez konieczności stosowania znieczulenia ogólnego @ Rabizo Anatolii /AdobeStock
- Ablacja mechaniczno-chemiczna (MOCA)
W przypadku ablacji mechaniczno-chemicznej lekarze również nakłuwają żyłę, wprowadzają sondę i przesuwają ją w górę.
Cechą charakterystyczną tej metody jest to, że sonda ma zakrzywioną końcówkę, która obraca się z prędkością do 3500 obrotów na minutę.
Powoduje to uszkodzenia ścianki żyły od wewnątrz. Następnie lekarze wstrzykują piankę do obliteracji lub klej, a potem wycofują sondę.
Żyła uszkodzona od wewnątrz zamyka się wtedy dzięki wstrzykniętej piance. Zamknięcie żyły nie następuje jednak pod wpływem ciepła, ale mechanicznie i chemicznie.
Zaletą tej metody jest to, że poza znieczuleniem miejscowym w miejscu nakłucia nie jest konieczne żadne inne znieczulenie. Roztwór tumescencyjny, który jest niezbędny w przypadku zabiegów termicznych, nie wymaga infiltracji.
Zabiegi wewnątrznaczyniowe mają kilka zalet w porównaniu z klasycznym strippingiem żył:
- Po pierwsze, zabieg można wykonać ambulatoryjnie w gabinecie lekarza prowadzącego.
- Nie jest konieczny pobyt w szpitalu. Po zabiegu pacjenci są niezdolni do pracy tylko przez krótki czas lub w ogóle. Jednak operacyjne stripping wykonywane jest głównie ambulatoryjnie. Dlatego zaleta ta staje się coraz mniej istotna.
- Po drugie, do znieczulenia wystarcza znieczulenie miejscowe. Natomiast w przypadku klasycznej operacji strippingowej zazwyczaj konieczne jest znieczulenie częściowe, a w niektórych przypadkach nawet ogólne.
- W porównaniu z operacją strippingiem czas trwania leczenia jest krótszy. Ponadto pacjenci po zabiegu wewnątrznaczyniowym rzadziej zgłaszają ból niż pacjenci po operacji żylnej.
W obu przypadkach zaleca się noszenie pończoch uciskowych, aby:
- zmniejszyć ból
- poprawić wyniki oraz
- przyspieszyć zamknięcie żył
Należy jednak pamiętać, że podczas zabiegów wewnątrznaczyniowych mogą wystąpić oparzenia skóry, które są bardzo bolesne.
Ponadto odnotowuje się również trwałe przebarwienia skóry wzdłuż leczonej żyły, które często są nieestetyczne.
Badania wskazują, że w przypadku zabiegów wewnątrznaczyniowych odsetek nawrotów w okolicy pachwiny jest wyższy niż w przypadku metod chirurgicznych.
Należy o tym pamiętać zwłaszcza w przypadku wielokrotnych zabiegów i uwzględnić to przy wyborze metody leczenia.