Ośrodki urazowe dysponują rozbudowaną infrastrukturą medyczną do obsługi nagłych przypadków i zapewniają najwyższy poziom opieki w leczeniu osób ciężko i bardzo ciężko rannych.
Dzięki ustandaryzowanemu systemowi ratunkowemu i wysokiemu stopniowi specjalizacji osoby ciężko ranne w Niemczech mają największe szanse na przeżycie.
Niemieckie Towarzystwo Chirurgii Urazowej certyfikuje te specjalistyczne kliniki.
W centrum urazowym pracują:
- ortopedia/chirurgia urazowa
- anestezjologia oraz
- chirurgia jamy brzusznej lub
- chirurgia ogólna
W większych (ponadregionalnych) ośrodkach dochodzi jeszcze więcej specjalizacji, jak na przykład neurochirurgia i chirurgia naczyniowa.
Ośrodki urazowe zapewniają optymalną opiekę nad osobami z ciężkimi i bardzo ciężkimi obrażeniami. Dysponują co najmniej jedną salą szokową, zwaną również salą resuscytacyjną. To właśnie tam udzielana jest pierwsza pomoc.
Oddział szokowy umożliwia następujące zabiegi:
- utrzymanie lub przywrócenie funkcji życiowych (resuscytacja)
- wentylację pacjenta (w razie potrzeby)
- Stabilizacja krążenia w ramach postępowania w przypadku wstrząsu
- przeprowadzenie wstępnych badań obrazowych (tomografia komputerowa, rentgen, USG)
- Przeprowadzenie natychmiastowych zabiegów ratujących życie
Ponieważ procedury są ustandaryzowane, wstępna diagnoza i opieka następują w krótkim czasie.
Ten cenny czas może decydować o życiu lub śmierci, ponieważ pacjent szybciej otrzymuje niezbędną operację.
Lokalne, regionalne i ponadregionalne centra urazowe są połączone w sieci TraumaNetzwerk Niemieckiego Towarzystwa Chirurgii Urazowej (DGU).
Różnią się one:
- liczby miejsc w sali szokowej
- wyposażenia
- dostępnej wiedzy specjalistycznej oraz
- doświadczeniem w leczeniu złożonych urazów
Centra urazowe dzielą się na następujące kategorie:
Lokalne centra urazowe: są odpowiedzialne za kompleksową opiekę w przypadku najczęstszych pojedynczych urazów. Poza aglomeracjami miejskimi zapewniają w razie potrzeby również pierwszą pomoc osobom z najcięższymi obrażeniami.
Regionalne centra urazowe: specjalizują się w opiece doraźnej i ostatecznej nad osobami ciężko rannymi. Dysponują wystarczającymi możliwościami w zakresie intensywnej terapii i operacji.
W leczenie zaangażowani są eksperci z różnych dziedzin, a wyposażenie sprzętowe jest na najwyższym poziomie.
Ponadregionalne centra urazowe: Znajdują się one w klinikach zapewniających opiekę medyczną na najwyższym poziomie i również specjalizują się w opiece doraźnej nad osobami z najcięższymi obrażeniami.
W przeciwieństwie do regionalnych centrów urazowych dysponują one większą liczbą miejsc do leczenia w sali szokowej. Lekarze posiadają wyższy poziom kompetencji specjalistycznych w leczeniu wyjątkowo złożonych i rzadkich urazów.
Centrum urazowe może przejąć opiekę nad ciężko rannymi pacjentami @ Adobe Contributor /AdobeStock
Aby zapewnić, że ośrodki spełniają wymagania, otrzymują one certyfikat od DGU. Kryteria tej kontroli jakości są udokumentowane w „Białej księdze opieki nad osobami ciężko rannymi DGU”.
Wymagania obejmują:
- Warunki lokalowe
- Kadrowe
- Kryteria merytoryczne i sprzętowe
Wytyczne zakładają jednolitą opiekę nad osobami ciężko rannymi pod względem kadrowym i organizacyjnym. Również procedury leczenia są ustandaryzowane.
Centra urazowe muszą posiadać wyposażenie sali szokowej. Istnieją również inne kryteria dotyczące transportu osób ciężko rannych we wczesnej fazie.
Lekarze posiadają specjalne kwalifikacje i zobowiązują się do udziału w dodatkowych programach szkoleniowych, takich jak kursy ATLS lub DSCT.
Koncepcja ATLS (Advanced Trauma Life Support) to międzynarodowe szkolenie, podczas którego lekarze uczą się standardowej pierwszej pomocy dla pacjentów po urazach.
W ramach tego szkolenia ćwiczą oni postępowanie w nagłych wypadkach w realistycznych symulacjach. Lekarze uczą się szybko i dokładnie oceniać stan pacjenta oraz leczyć urazy i zaburzenia.
Koncepcja DSTC (Definitive Surgical Trauma Care) opisuje działania diagnostyczne i terapeutyczne podejmowane po udzielenie pomocy w sali urazowej.
Wypadki motocyklowe kończą się zazwyczaj poważnymi obrażeniami @ AS Photo Family /AdobeStock
Podczas specjalnych kursów doskonalących lekarze uczą się technik chirurgii ratunkowej, na przykład na dawcach tkanek lub modelach, takich jak:
- Tamowanie krwawienia z jamy brzusznej
- torakotomia ratunkowa oraz
- opatrunek zaotrzewnowy
Dzięki takim ćwiczeniom mogą oni bezpiecznie, w sposób standardowy i rutynowy stosować środki niezbędne do ratowania życia, nawet w przypadku rzadziej wykonywanych zabiegów.
Centra urazowe leczą urazy:
- po wypadkach drogowych (samochód, motocykl, rower, pieszy)
- po upadkach z wysokości
- po próbach samobójczych oraz
- po przestępstwach z użyciem przemocy (na przykład rany kłute i postrzałowe)
W wyniku tych tępych i penetrujących urazów dochodzi czasami do zagrażających życiu uszkodzeń:
- kończyn
- narządów wewnętrznych
- głowy oraz
- klatki piersiowej (tułowia) i jamy brzusznej
- Typowe obrażenia to:
- stłuczenia płuc
- Złamania kręgosłupa i stłuczenia rdzenia kręgowego
- Złamania otwarte
- Urazy czaszkowo-mózgowe (złamania czaszki i krwotoki mózgowe)
- Krwawienia wewnętrzne
Często występujące urazy wielonarządowe po wypadku drogowym charakteryzują się obrażeniami wielu części ciała. Co najmniej jeden z nich zagraża życiu. Oparzenia są również częstym zagrożeniem w traumatologii.
Uraz czaszkowo-mózgowy często występuje po wypadkach drogowych @ bilderzwerg /AdobeStock
Stopień ciężkości urazu i działania podjęte w ciągu pierwszej godziny decydują o rokowaniach pacjenta.
Lekarze muszą bardzo precyzyjnie stosować środki ratunkowe. Jeszcze na miejscu wypadku lekarz pogotowia ratunkowego podejmuje decyzję o dalszym leczeniu.
Pierwsza pomoc na miejscu wypadku obejmuje tamowanie krwawienia i opatrzenie urazów klatki piersiowej. Również w przypadku ciężkiego urazu czaszkowo-mózgowego na pierwszym planie jest stabilizacja funkcji życiowych. Chodzi bowiem również o uniknięcie urazów wtórnych.
Ponadto lekarze zabezpieczają oddychanie i krążenie. Uszkodzona komórka mózgowa jest znacznie bardziej wrażliwa na niedobór tlenu niż zdrowa. Dlatego na pierwszym miejscu jest szybkie zwalczanie wstrząsu.
W ramach pierwszej pomocy szczególnie ważne są następujące kwestie:
- Utrzymanie drożności dróg oddechowych
- Zapewnienie odpowiedniej ilości tlenu
- Stabilizacja krążenia
- Równowaga kwasowo-zasadowa
- Stabilizacja złamań kości za pomocą szyn
- Unieruchomienie kręgosłupa w celu zapobiegania dalszym uszkodzeniom
Szybkość i wysoka jakość opieki medycznej to priorytet w medycynie ratunkowej. To one decydują o szansach na przeżycie ofiar wypadków.
Po udzieleniu pierwszej pomocy na miejscu wypadku dalsze leczenie chirurgiczne odbywa się w centrum urazowym. Specjaliści są bowiem w stanie profesjonalnie i szybko opatrzyć wszystkie urazy.
Kliniki urazowe dysponują zatem lądowiskami dla helikopterów, na które zespoły ratunkowe przylatują przez całą dobę.
