Podczas irydektomii podstawowej chirurg wykonuje niewielki otwór w tęczówce oka. Umożliwia to przepływ cieczy komorowej między przednią a tylną komorą oka.
Przednia komora oka może ponownie się pogłębić i uwolnić odpływ cieczy komorowej. Ciśnienie wewnątrzgałkowe reguluje się automatycznie, a nacisk na wrażliwy nerw wzrokowy w tylnej części oka zmniejsza się.
Ciśnienie wewnątrzgałkowe jest niezbędne do utrzymania kształtu oka oraz odległości między rogówką, soczewką i siatkówką. Ciśnienie to powstaje w wyniku obecności cieczy komorowej w oku.
Płyn ten powstaje w tylnej komorze oka (między soczewką a ciałem szklistym). Przechodzi on przez przestrzeń między tęczówką a soczewką do przedniej komory oka. W ten sposób otacza soczewkę i dostarcza jej składników odżywczych. Kanał Schlemmego w przedniej komorze oka odprowadza płyn komorowy z oka.
Budowa ludzkiego oka @bilderzwerg /AdobeStock
Produkcja cieczy wodnistej podnosi ciśnienie wewnątrzgałkowe, a jej odpływ je obniża. Zwykle ciśnienie wewnątrzgałkowe reguluje się samo. Jeśli powstaje więcej cieczy wodnistej niż jest odprowadzane, ciśnienie wewnątrzgałkowe stale rośnie. Naturalna regulacja przestaje działać, na przykład z powodu:
- Nadmiernej produkcji cieczy wodnistej: wytwarzana jest jej zbyt duża ilość, aby mogła zostać odprowadzona
- Zbyt małą wydajność odpływu: cyrkulacja cieczy wodnistej do przedniej komory oka jest nieprawidłowa, dlatego ciecz wodnista gromadzi się w tylnej komorze oka. W tym przypadku pomaga irydektomia / irydotomia
- Kanały odprowadzające odprowadzają zbyt mało płynu
Zbyt wysokie ciśnienie wewnątrzgałkowe może prowadzić do uszkodzenia nerwu wzrokowego w siatkówce. Ostrość widzenia trwale się pogarsza (patrz jaskra).
Irydektomia ma sens, gdy z medycznego punktu widzenia konieczny jest dostęp do tylnej komory oka.
Ma to miejsce, gdy:
- W tylnej komorze gromadzi się zbyt dużo płynu
- ciśnienie wewnątrzgałkowe jest zbyt wysokie
- ciśnienie wewnątrzgałkowe gwałtownie wzrasta
Słowo „irydektomia” pochodzi z języka greckiego i oznacza „wycięcie tęczówki”. Pierwsze tego typu zabiegi pojawiły się w XIX wieku. Lekarz wykonywał wówczas nacięcie/nakłucie o długości 4–6 mm na brzegu rogówki. Przez ten otwór wprowadzał małą pęsetę do przedniej komory oka.
Chwytał tęczówkę na brzegu źrenicy, a następnie wyciągał ją przez otwór. Następnie odcinał ją nożyczkami. Często dochodziło przy tym do poważnych urazów oka lub blizn na tęczówce. Utrudniało to później widzenie pacjentowi.
Obecnie w zabiegu tym stosuje się laser (iridotomia laserowa). Dzięki temu lekarz nie musi otwierać oka. Metoda laserowa jest obecnie bardzo rozpowszechniona, ponieważ jest znacznie mniej inwazyjna.
Iridotomia podstawowa jest stosowana raczej w wyjątkowych przypadkach. Na przykład irydotomia laserowa wymaga przejrzystej rogówki. Jeśli rogówka jest mocno zmętniała, konieczna jest chirurgiczna irydotomia. Niektórzy lekarze preferują irydotomię podstawową, ponieważ chirurgiczny otwór w tęczówce jest większy niż ten wykonany laserem.
Iridotomii podstawowej zawsze poprzedzają pewne badania. Dopiero po postawieniu dokładnej diagnozy okulista zaleca konkretną terapię.
W zależności od objawów konieczne są następujące badania:
Jeśli wyniki badań wskazują na konieczność uzyskania dostępu z przedniej do tylnej komory oka, lekarz zleca irydektomię podstawową/iridotomię.
Okulista dokładnie wyjaśnia pacjentowi, jakie środki ostrożności musi podjąć przed operacją. Pacjent musi ściśle przestrzegać tych zaleceń.
Możliwe środki ostrożności to:
- Nie noszenie soczewek kontaktowych przez określony czas przed zabiegiem
- Uzgodnienie z lekarzem przyjmowania określonych leków i ewentualne ich odstawienie
Irikektomia podstawowa to zabieg chirurgiczny o niskim ryzyku, trwający zaledwie kilka minut. Zazwyczaj odbywa się ambulatoryjnie na sali operacyjnej w znieczuleniu miejscowym. Jeśli pacjent chce znieczulenia ogólnego, musi za to sam zapłacić.
Pacjent kładzie się na plecach i otrzymuje znieczulenie miejscowe. Za pomocą mikroskopu chirurg wykonuje niewielkie nacięcie w rogówce, uzyskując w ten sposób dostęp do przedniej komory oka.
Następnie wycina niewielką część tęczówki. W ten sposób tworzy się połączenie między komorami oka. Odpływ cieczy komorowej z tylnej do przedniej komory oka jest ponownie możliwy.
Przezroczysta rogówka, a za nią tęczówka @ Adrian /AdobeStock
Zazwyczaj po zabiegu nie jest konieczne dalsze leczenie. Otwór w rogówce goi się zazwyczaj w ciągu kilku tygodni bez dolegliwości i bólu.
Bezpośrednio po zabiegu należy przestrzegać następujących zaleceń
- Ze względu na znieczulenie nie wolno pocierać oczu przez co najmniej pół godziny po operacji. Z powodu drętwienia można spowodować poważne obrażenia.
- Jeśli otrzymałeś leki rozszerzające źrenice, przez kilka godzin nie możesz aktywnie uczestniczyć w ruchu drogowym.
W dniach po zabiegu należy:
- Unikać przeciążania oczu: mało światła słonecznego, brak sportu, mało pracy i relaks przed ekranem
- Nie pocierać oczu
- Skonsultować się z lekarzem w sprawie przyjmowania leków, zwłaszcza kropli do oczu, maści do oczu i środków przeciwbólowych!
Ponieważ zabieg polega na otwarciu gałki ocznej, w rzadkich przypadkach mogą wystąpić powikłania, takie jak:
- zapalenie wnętrza gałki ocznej
- Odwarstwienie siatkówki
- Masywne krwawienia
- Uszkodzenie soczewki oka
- Łagodne stany zapalne
- Lekkie uczucie obecności ciała obcego w oku
Te skutki uboczne ustępują jednak zazwyczaj w ciągu kilku dni po zabiegu. Ogólnie rzecz biorąc, skutki uboczne irydektomii podstawowej występują stosunkowo rzadko.
Podsumowanie pokazuje, że chirurgiczna irydektomia jest uznaną procedurą operacyjną w okulistyce, mającą na celu obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego i uniknięcie powikłań, takich jak ostra jaskra z zamkniętym kątem przesączania. Termin „irydektomia” opisuje celowe usunięcie tkanki, przy czym irydektomii może towarzyszyć irydotomia jako zabieg mniej inwazyjny. Podczas tego zabiegu poprzez niewielkie nacięcie na zewnętrznym brzegu tęczówki wykonuje się otwór w tęczówce. Ten niewielki otwór w tęczówce zapewnia lepszą cyrkulację cieczy wodnistej w oku, co pozwala na wyrównanie ciśnienia między przednią a tylną komorą oka.
Iridektomię stosuje się zazwyczaj w przypadku zaburzeń odpływu cieczy wodnistej lub jaskry z zamkniętym kątem przesączania. Dzięki połączeniu przedniej i tylnej komory oka ciecz wodnista może odpływać, co obniża ciśnienie w oku. Nacięcie otwiera nową drogę, przez którą płyn dostaje się do komory oka, bez gromadzenia się płynu w oku. Szczególnie w okolicy brzegowej rogówki wykonuje się precyzyjne zabiegi, aby zachować funkcję tęczówki, która reguluje również wielkość źrenicy.
Stosuje się również nowoczesne procedury laserowe, aby zabieg był mniej inwazyjny i przyspieszyć proces gojenia. Niemniej jednak irydektomia wiąże się z pewnym ryzykiem, takim jak niepełna irydektomia lub pewne powikłania, np. stany zapalne. Bez leczenia może dojść do nieodwracalnego uszkodzenia wzroku, zwłaszcza w przypadku nawracających ataków jaskry.
Po operacji mogą wystąpić łagodne dolegliwości, takie jak łzawienie lub wrażliwość na światło, zwłaszcza w pierwszych godzinach. Dlatego ważna jest kontrola okulistyczna, aby monitorować proces gojenia i wcześnie wykryć ewentualne powikłania. Ogólnie rzecz biorąc, irydektomia należy do sprawdzonych zabiegów okulistycznych, które skutecznie pomagają regulować ciśnienie w gałce ocznej i zapobiegać długotrwałym uszkodzeniom.
Czym jest irydektomia?
Irydektomia to zabieg chirurgiczny na oku, podczas którego usuwa się niewielki fragment tęczówki. Dzięki temu płyn komorowy może lepiej odpływać, a ciśnienie wewnątrzgałkowe zostaje obniżone. Metoda ta jest często stosowana w przypadku jaskry.
Kiedy wykonuje się irydektomię?
Irydektomię wykonuje się przede wszystkim w przypadku jaskry z zamkniętym kątem lub ostrego napadu jaskry. Służy ona poprawie odpływu w komorze przedniej oka i zapobieganiu uszkodzeniom nerwu wzrokowego.
Jak przebiega operacja?
Iridektomia wykonywana jest zazwyczaj w znieczuleniu miejscowym. Chirurg wykonuje niewielkie nacięcie na brzegu tęczówki i tworzy otwór, przez który może odpływać ciecz wodnista. Zabieg ten jest zazwyczaj bezbolesny.
Jakie są zagrożenia związane z irydektomią?
Jak w przypadku każdej operacji, również przy irydektomii mogą wystąpić powikłania, takie jak krwawienie lub stan zapalny. W rzadkich przypadkach otwór może się ponownie zamknąć, co wymaga ponownego leczenia.
Jak wygląda opieka pooperacyjna?
Po irydektomii ważne są regularne kontrole u okulisty. Krople do oczu wspomagają gojenie i pomagają zapobiegać stanom zapalnym. Proces gojenia powinien być dokładnie monitorowany.
