Wodniak (zwany również: wodniakiem) to nagromadzenie płynu między jądrem a otaczającą je błoną. Powoduje to obrzęk moszny. Chociaż wodniak zazwyczaj nie powoduje bólu, w każdym przypadku należy go zbadać i w razie potrzeby poddać leczeniu.
Poniżej znajdziesz więcej informacji oraz listę wybranych specjalistów zajmujących się wodniakiem.
Wodniak może być wrodzony lub pojawić się dopiero w późniejszym dzieciństwie lub w wieku dorosłym.
W przypadku wodniaka wrodzonego (zwanego również wodniakiem pierwotnym) otrzewna nad moszną nie zamyka się prawidłowo. W rezultacie płyn z jamy brzusznej może przedostawać się do jądra.
Wodniak nabyty (zwany również wodniakiem wtórnym) może mieć różne przyczyny, takie jak na przykład:
Nie zawsze jednak można znaleźć przyczynę wodniaka nabytego. Czasami pojawia się on bez wyraźnego powodu.
Nagromadzenie płynu w mosznie powoduje jej obrzęk po stronie dotkniętej chorobą (lub po obu stronach). Powiększenie to może być raczej nieznaczne lub bardzo duże, w zależności od ilości nagromadzonego płynu. Często moszna jest napięta i elastyczna w dotyku.
W przypadku mniejszych wodniaków zazwyczaj nie występują żadne inne dolegliwości.
Jeśli nagromadzenie płynu jest duże, może to natomiast powodować
.
W przypadku wrodzonego wodniaka jądra obrzęk jest zazwyczaj silniejszy w pozycji stojącej niż leżącej. U niemowląt obrzęk nasila się, gdy płaczą.
W przypadku wodniaka w jądrach gromadzi się woda, co prowadzi do wyraźnego obrzęku © Artemida-psy | AdobeStock
W rzadkich przypadkach przyczyną powstawania wodniaka może być poważna choroba. Dlatego w każdym przypadku obrzęk powinien zbadać urolog.
Diagnozę stawia się na podstawie badania palpacyjnego jądra oraz badania ultrasonograficznego.
W pojedynczych przypadkach konieczne jest również wykonanie rezonansu magnetycznego (MRI). Jednak w większości przypadków wodniak jądra można zdiagnozować już na podstawie badania ultrasonograficznego. Pozwala to również na wykrycie lub wykluczenie guza jądra lub krwiaka.
Jeśli wodniak u noworodka nie jest zbyt duży, zazwyczaj nie trzeba go od razu leczyć. Obserwuje się rozwój wodniaka przez kilka miesięcy, a czasem nawet do drugich urodzin.
W większości przypadków połączenie między jamą brzuszną a moszną zamyka się w tym czasie samoistnie. Organizm sam wtedy usuwa nagromadzony płyn.
Jeśli tak się nie stanie, otwór zostaje zamknięty chirurgicznie w drugim lub trzecim roku życia. W przypadku silnych dolegliwości wskazana może być również wcześniejsza operacja.
Jeśli diagnoza wskazuje na przyczynę wodniaka, należy leczyć tę chorobę podstawową. W wielu przypadkach wodniak ustępuje.
W przypadku niewielkiego wodniaka, który nie powoduje dolegliwości, można zrezygnować z leczenia. Jednak w wielu przypadkach konieczna jest operacja. Wykonuje się ją przez mosznę: chirurg otwiera powłoki jądra i usuwa płyn. Powłoki jądra są następnie usuwane lub odwracane do tyłu, co jednak nie powoduje żadnych negatywnych skutków.
Po operacji pacjent zazwyczaj pozostaje w szpitalu przez kilka dni. Następnie musi schładzać jądro i trzymać je w pozycji uniesionej, aby uniknąć obrzęków. W zależności od indywidualnej sytuacji często możliwa jest również operacja ambulatoryjna.
Operacja jest zalecana przede wszystkim wtedy, gdy
Starsze metody leczenia, takie jak nakłucie lub skleroterapia, są obecnie stosowane rzadko. Wiążą się one z wieloma wadami, między innymi:
Bez leczenia wyraźna wodniak może prowadzić do poważnych powikłań:
Powikłania te występują jednak rzadko. W wielu przypadkach, zwłaszcza w przypadku wodniaka pierwotnego, objawy ustępują samoistnie. Również po operacji rokowanie jest dobre.
Obrzęki jądra są częste po operacji, ale zazwyczaj szybko ustępują. Aby wspomóc proces, mosznę należy schładzać i trzymać w pozycji uniesionej. Ponadto konieczne może być noszenie obcisłych bielizn, aby ograniczyć obrzęk.
Inne możliwe powikłania po zabiegu operacyjnym to krwawienia wtórne i infekcje. Występują one jednak rzadko.
Po operacji ryzyko nawrotu jest niewielkie, w większości przypadków problem ustępuje na stałe.
