Około 8–10 procent dzieci w Niemczech cierpi na astmę. Rozwój astmy u dzieci wiąże się również z warunkami życia dziecka.
Tutaj znajdą Państwo dodatkowe informacje oraz listę wybranych specjalistów i ośrodków zajmujących się leczeniem dzieci z astmą.
Około 8–10 procent dzieci w Niemczech cierpi na astmę.
Badania wskazują na związek między astmą a stylem życia i warunkami życia. W krajach zachodnich astma występuje u dzieci znacznie częściej niż w regionach Europy Wschodniej i krajach rozwijających się.
Również porównania z początku lat 90. XX wieku, w okresie zjednoczenia Niemiec, potwierdzają te obserwacje. W landach wschodnich liczba przypadków astmy u dzieci po zjednoczeniu wzrosła do poziomu landów zachodnich.
Zachodnie nawyki i warunki życia mają zatem wyraźnie negatywny wpływ. Może to być częściowo związane z odżywianiem.
Paradoksalnie zbytnia higiena może sprzyjać rozwojowi astmy u dzieci. Dzięki kontaktowi z zarazkami dzieci rozwijają lepszą ochronę immunologiczną, między innymi przed astmą.
Badania pokazują, że dzieci mieszkające na wsi mają zazwyczaj lepszą ochronę immunologiczną niż dzieci z obszarów miejskich.
Również określone geny i niekorzystne interakcje z czynnikami środowiskowymi sprzyjają rozwojowi astmy.
Ponadto badania wskazują na związek między poziomem IgE u nienarodzonego dziecka a rozwojem astmy.
Układ odpornościowy organizmu wytwarza immunoglobulinę E (IgE) jako substancję obronną przeciwko pasożytom. Wykorzystuje to przeciwciało w sposób ukierunkowany przeciwko obcym substancjom przedostającym się do organizmu.
Jeśli w momencie porodu w pępowinie znajdują się duże ilości IgE, dziecko ma trzykrotnie większe ryzyko zachorowania na astmę. Odpowiednie badania przeprowadzono na niemowlętach i małych dzieciach.
Zbyt wysokie wartości IgE są zatem wyraźną wskazówką na zwiększone ryzyko zachorowania na astmę alergiczną.
Wartości referencyjne dla immunoglobuliny E (IgE)
|
Wiek |
IgE całkowite |
|
Dorośli |
do 100 IU/ml (240 µg/l) |
|
Młodzież (10–15 lat) |
do 200 IU/ml (480 µg/l) |
|
Dzieci (6–9 lat) |
do 90 IU/ml (216 µg/l) |
|
Małe dzieci (1–5 lat) |
do 60 IU/ml (144 µg/l) |
|
Niemowlęta (do 1 roku) |
do 12,2 IU/ml (29,3 µg/l) |
Medycyna dzieli obraz kliniczny astmy u dzieci na cztery stopnie. Rozróżnienie opiera się na ciężkości przebiegu choroby.
Istotnym czynnikiem przy rozróżnieniu jest wartość FEV1. Określa ona ilość powietrza, jaką pacjent może wydychać w ciągu jednej sekundy. Dlatego też mówi się o pojemności sekundowej. Im bardziej zwężone są oskrzela płuc, tym niższa jest wartość FEV1.
Podobnym wskaźnikiem jest wartość PEF. PEF oznacza Peak Expiratory Flow i określa najwyższą prędkość wydychanego powietrza.
Dzieci z astmą muszą wcześnie nauczyć się radzić sobie z atakami astmy i dusznością. W nagłych przypadkach pomocny jest inhalator © Africa Studio | AdobeStock
Dziecko cierpi na łagodną astmę, która pojawia się tylko sporadycznie. Mówi się zatem o astmie przerywanej.
Ten stan przerywany występuje z przerwami w różnych sytuacjach. Wartość FEV1 wynosi ponad 80 procent wartości docelowej. Równolegle mierzona wartość PEF waha się o mniej niż 20 procent od wartości docelowej.
Występuje łagodna, przewlekła astma. Dziecko cierpi sporadycznie na duszności.
Wartość PEF waha się w granicach mniej niż 20–30 procent od normalnej wartości docelowej. Wartość FEV1 wynosi <80 procent wartości docelowej.
Dziecko od czasu do czasu doświadcza okresów bez dolegliwości. Okresy te występują średnio w odstępach krótszych niż dwa miesiące.
Objawy choroby występują w postaci przewlekłej astmy przez kilka dni w tygodniu. Dolegliwości mogą pojawiać się również w nocy.
Wartość PEF oscyluje w granicach mniej niż 30 procent wartości docelowej, podczas gdy wartość FEV1 wynosi <80 procent.
W najcięższym stopniu astmy pacjent cierpi na ciężką, przewlekłą astmę. Objawy występują często również w nocy.
Wartość PEF waha się o ponad 30 procent od wartości docelowej, a wartość FEV1 wynosi <60 procent wartości docelowej.
Podczas rozmowy z rodzicami dziecka oraz zbierania wywiadu lekarz pyta o historię medyczną pacjenta. Istotną rolę odgrywa również moment wystąpienia dolegliwości.
Następnie przeprowadza się kompleksowe badanie fizykalne. Lekarz osłuchuje przede wszystkim płuca za pomocą stetoskopu.
Dzięki kompleksowemu badaniu czynności płuc lekarz ustala typowe wartości dotyczące czynności płuc, takie jak
.
Lekarz bada również pod kątem alergii, które sprzyjają rozwojowi astmy u dzieci lub mogą ją nawet wywołać.
W leczeniu astmy u dzieci rozróżnia się różne formy terapii.
Leczenie podstawowe obejmuje długotrwałe leki przeciwzapalne, takie jak glikokortykoidy (kortyzon).
W cięższych przypadkach lekarz przepisuje dodatkowo długo działające beta-2-sympatykomimetyki (LABA). Należą do nich na przykład formoterol i salmeterol. Leki te są zazwyczaj przyjmowane za pomocą inhalatora.
Ten rodzaj terapii jest konieczny w przypadku ostrych ataków astmy. Stosuje się tu szybko działające leki doraźne, takie jak na przykład
. Pacjent wdycha te szybko działające leki jako beta-2-sympatykomimetyki (SABA).
Zaletą tych leków jest ich szybkie działanie. Podczas ataku astmy powodują one rozluźnienie mięśni oskrzeli w ciągu kilku minut. Dzięki temu objawy astmy szybko ustępują.
Leki te nie są jednak w stanie wyleczyć zapalenia oskrzeli.
Terapia profilaktyczna polega przede wszystkim na unikaniu zimnego powietrza lub kurzu domowego.
Obraz kliniczny astmy u dzieci wymaga kompleksowej i dokładnej diagnozy postawionej przez lekarza.
Dzięki ukierunkowanej terapii, dokładnie dostosowanej do potrzeb dziecka, często możliwe jest wyleczenie tej choroby.
