Wystarczy spróbować nowego sportu lub wykonać prace ręczne – i nagle pojawia się ból w stawie. Często przyczyną jest bolesne, ale zazwyczaj niegroźne zapalenie kaletki.
Objawia się ono obrzękiem dotkniętego obszaru, a także bólem, zaczerwienieniem i uczuciem ciepła. Zapalenie kaletki powstaje najczęściej w wyniku urazów lub przeciążenia, a także w następstwie chorób, takich jak dna moczanowa, artroza czy reumatyzm. Prawidłowo rozpoznane i leczone dolegliwości można szybko złagodzić.
Dowiedz się tutaj, który lekarz leczy zapalenie kaletki, jakie objawy i leczenie są ważne oraz co musisz wiedzieć o terapii i zapobieganiu zapaleniu kaletki.
Czym są kaletki maziowe i dlaczego dochodzi do ich zapalenia?
Mieszki maziowe (Bursa synovialis) to małe woreczki z tkanki łącznej wypełnione płynem. Występują one wszędzie tam, gdzie w organizmie występuje zwiększone obciążenie mechaniczne. Ich zadaniem jest amortyzowanie nacisku, zmniejszanie tarcia, a tym samym ochrona ścięgien, mięśni, kości i skóry. Jeśli obciążenia mechaniczne stają się zbyt duże, dochodzi do zapalenia.
Mieszki maziowe mogą ulegać zapaleniu we wszystkich stawach ciała.
Około 160 torebek maziowych odpowiada za bezbolesny ruch w organizmie. Torebki maziowe znajdują się na przykład w stawie barkowym, biodrowym lub skokowym stopy. Teoretycznie wszystkie kaletki mogą ulec zapaleniu. Jednak szczególnie często zapalenie kaletki występuje w miejscach lub stawach narażonych na obciążenia, na przykład w barku, biodrze, łokciu, stopie i pięcie lub w kolanie. Zapalenie kaletki (kod ICD: 71.9) nazywane jest również bursitis i może mieć różne przyczyny.
W zależności od lokalizacji lekarze mówią np. o zapaleniu kaletki łokciowej (bursitis olecrani) w okolicy łokcia, zapaleniu kaletki podbarkowej (bursitis subacromialis) w okolicy barku lub zapaleniu kaletki kolanowej.
Jakie są przyczyny i czynniki ryzyka zapalenia kaletki maziowej?
W wielu przypadkach przyczyną zapalenia kaletki jest zbyt duże obciążenie ciśnieniowe. W szczególności powtarzające się i/lub długotrwałe czynności, które wywierają nacisk na kaletkę, mogą wywołać stan zapalny. Do czynności tych należą na przykład układanie płytek lub dywanów, długie siedzenie na twardych krzesłach lub uprawianie sportów wytrzymałościowych, takich jak biegi długodystansowe, a także częste opieranie się na łokciach. Dlatego też częściej dotknięci są tym problemem glazurnicy i inne grupy zawodowe, które pracują w pozycji klęczącej lub opierając się na łokciach.
Podrażnienie spowodowane uciskiem powoduje tzw. mikrourazy. Te drobne urazy wywołują reakcję zapalną w dotkniętej strukturze.
Również większe urazy i kontuzje, na przykład w wyniku wypadków, mogą sprzyjać powstawaniu zapalenia kaletki. W przypadku otwartej rany bakterie i inne patogeny mogą dostać się do rany i zainfekować kaletkę. Takie bakteryjne zapalenie kaletki występuje jednak raczej rzadko. Częściej zapalenie kaletki jest następstwem uderzenia lub zderzenia. W wyniku wypadku kaletka wypełnia się krwią, a następnie ulega zapaleniu.
Częstą przyczyną pozostaje długotrwałe podrażnienie mechaniczne. Jeśli ostre zapalenie kaletki nie zostanie odpowiednio wyleczone lub obciążenie nie ustąpi, może rozwinąć się przewlekłe zapalenie kaletki.
Jakie objawy występują w przypadku zapalenia kaletki?
Typowe objawy to zaczerwienienie, obrzęk i przegrzanie okolicy wokół kaletki – są to typowe oznaki zapalenia i główne objawy zapalenia kaletki. Ponieważ zapalenie dotyczy przede wszystkim kaletek znajdujących się w pobliżu stawów, pacjenci odczuwają ból w stawie. Stawy są wrażliwe na ucisk, a ból nasila się podczas ruchu.
Jeśli stan zapalny rozprzestrzeni się poza kaletkę, obrzęk mogą również wystąpić w otaczających tkankach oraz w regionalnych węzłach chłonnych. Inne objawy wyraźnego i/lub bakteryjnego zapalenia kaletki to:
- gorączka,
- zmęczenie,
- osłabienie oraz
- ogólne złe samopoczucie.
W zależności od lokalizacji objawy zapalenia kaletki mogą się różnić. Zapalenie kaletki w okolicy łokcia często objawia się wyraźnym, dobrze widocznym obrzękiem. Zapalenie kaletki w okolicy kolana lub rzepki powoduje ból podczas klękania, chodzenia lub wchodzenia po schodach. Zapalenie kaletki w okolicy ścięgna Achillesa może powodować dolegliwości w pięcie, a w okolicy barku możliwe są silne bóle podczas podnoszenia ramienia.
Jak diagnozuje się zapalenie kaletki?
Podczas szczegółowej rozmowy na temat wywiadu lekarskiego lekarz pyta o konkretne dolegliwości. Interesujące są zarówno charakter bólu, jak i aktywność fizyczna, praca zawodowa, wcześniejsze choroby lub wypadki jako możliwe przyczyny zapalenia.
Po zebraniu informacji o objawach i historii choroby lekarz przeprowadza badanie fizykalne. Zwraca przy tym uwagę na
- obszary wrażliwe na ból,
- czy obszar jest opuchnięty,
- zaczerwienienia oraz
- przegrzania.
Jeśli przyczyny zapalenia pozostają niejasne lub zapalenie kaletki występuje wielokrotnie bez wyraźnego powodu, można przeprowadzić dalsze badania. Zmiany w strukturze stawów i kości są widoczne w badaniu rentgenowskim. Badanie krwi pomaga również w rozpoznaniu chorób ogólnoustrojowych, takich jak dna moczanowa, reumatyzm lub infekcja.
Badanie ultrasonograficzne może wykazać, czy w kaletce zgromadził się płyn. Możliwe jest również zastosowanie innych metod obrazowania. W przypadku podejrzenia zapalenia wywołanego przez bakterie lekarz może pobrać płyn z kaletki i zlecić jego badanie.
Leczenie i terapia zapalenia kaletki
Rodzaj leczenia zależy od przyczyny, nasilenia i przebiegu choroby.
Pierwsza pomoc: odpoczynek i okłady z lodu
Aby nie podrażniać dalej zapalnego kaletki, należy tymczasowo unieruchomić dotknięte chorobą miejsce na ciele. Aby jednak nie doszło do ograniczeń funkcjonalnych lub ruchowych, nie należy oszczędzać stawów przez zbyt długi czas. Maścichłodzące, okłady z lodu lub poduszki chłodzące mogą złagodzić stan zapalny i sprawić, że obrzęk ustąpi. Leki przeciwzapalne i przeciwbólowe, takie jak ibuprofen lub diklofenak, również mogą złagodzić dolegliwości. Leki przeciwbólowe należy stosować zgodnie z zaleceniami lekarza.
Nakłucie w celu usunięcia nagromadzonego płynu
Chociaż zwykłe zapalenie kaletki maziowej zazwyczaj dobrze się leczy, mogą pozostać nagromadzenia płynu. Objawiają się one w postaci bezbolesnego obrzęku. Podczas nakłucia lekarz odsysza płyn za pomocą kaniuli, a następnie wstrzykuje do kaletki przeciwzapalny kortyzon. Tymczasowy bandaż uciskowy ma zapobiegać ponownemu gromadzeniu się płynu.Bakteryjne zapalenie kaletki: operacja i antybiotyki
Bakteryjne zapalenie kaletki wymaga specjalnego leczenia. Lekarz musi operacyjnie otworzyć kaletkę, aby usunąć ropny płyn znajdujący się w jej wnętrzu. Ponadto pacjenci z infekcją bakteryjną muszą zazwyczaj przyjmować antybiotyki. W rzadkich przypadkach konieczne może być całkowite chirurgiczne usunięcie kaletki.Jeśli zapalenie kaletki jest spowodowane inną chorobą, taką jak artroza lub dna moczanowa, leczenie dostosowuje się do tej choroby podstawowej. Tylko wtedy, gdy leczy się przyczynę choroby podstawowej, zmniejsza się ryzyko ponownego zapalenia kaletki.
Jak długo trwa leczenie zapalenia kaletki?
Przebieg i czas trwania zapalenia kaletki zależą od przyczyny, nasilenia i sposobu leczenia choroby. Nieskomplikowane zapalenie kaletki przy odpowiednim leczeniu ustępuje bez powikłań w ciągu czterech do sześciu tygodni.
Konsekwentne oszczędzanie kończyny, przyjmowanie leków przeciwzapalnych oraz regularne stosowanie okładów chłodzących i masaży mogą pozytywnie wpłynąć na przebieg leczenia i skrócić czas trwania choroby.
Specjaliści
Pierwszym punktem kontaktowym jest często lekarz rodzinny. W przypadku silniejszych dolegliwości, niejasnej diagnozy, podejrzenia infekcji, nawracających objawów lub ograniczeń ruchowych lekarz ten zazwyczaj kieruje pacjenta do specjalisty ortopedy lub reumatologa.
Zapobieganie zapaleniu kaletki
Również w życiu codziennym można zadbać o stawy i kaletki. Należy dbać o regularną aktywność fizyczną dostosowaną do stanu zdrowia, która nie powoduje przeciążenia, a na początku uprawiania nowych dyscyplin sportowych lub treningu fitness warto skorzystać z pomocy instruktora, aby zapobiec nieprawidłowemu obciążeniu.
Podczas wykonywania czynności w pozycji klęczącej pomocne są podkładki, a podczas pracy przy biurku – odpowiednie podparcie i unikanie długotrwałego opierania się.
Również zdrowa waga ciała odciąża stawy. Za środki przeciwzapalne uważa się między innymi imbir i kurkumę. Nie zastępują one terapii medycznej, ale mogą stanowić część zbilansowanej diety. Osoby zauważające nawracające dolegliwości powinny wcześnie zgłosić się do lekarza, aby sprawdzić, czy nie doszło do zapalenia kaletki maziowej, czy też istnieją inne przyczyny.
Często zadawane pytania
Czym jest zapalenie kaletki?
Zapalenie kaletki to bolesne zapalenie kaletki. Kaletka puchnie, bo gromadzi się w niej więcej płynu. To powoduje ból, wrażliwość na dotyk, zaczerwienienie i ograniczenia ruchowe.
Jak długo trwa zapalenie kaletki?
Nieskomplikowane zapalenie kaletki maziowej często ustępuje w ciągu 4–6 tygodni przy oszczędzaniu stawu i odpowiedniej terapii. W przypadku ciągłego obciążania, chorób podstawowych lub infekcji powrót do zdrowia może trwać dłużej.
Co szybko pomaga w przypadku zapalenia kaletki?
Zazwyczaj pomagają odpoczynek, chłodzenie, odciążenie oraz leki przeciwzapalne. Ważne jest, aby nie podrażniać dotkniętego stawu. W przypadku silnego bólu, gorączki lub nasilającego się zaczerwienienia należy skonsultować się z lekarzem, aby wykluczyć zapalenie bakteryjne.
Co jest lepsze w przypadku zapalenia kaletki: ciepło czy zimno?
W przypadku powierzchownego, ostro bolesnego zapalenia kaletki często pomocne jest zimno. Może ono zmniejszyć ból i obrzęk. Ciepło może być przyjemniejsze w przypadku niektórych głęboko położonych dolegliwości, ale w przypadku podejrzenia zapalenia bakteryjnego nie należy go stosować bez konsultacji z lekarzem.
Kiedy konieczne jest operacyjne leczenie zapalenia kaletki?
Operacja jest rzadko konieczna, ale może być rozważana w przypadku wyraźnego ropnego zapalenia, gdy dolegliwości powracają pomimo leczenia lub występują przewlekłe zmiany w kaletce.
Czy zapalenie kaletki może wyleczyć się samoistnie?
Tak, łagodne przypadki mogą wyleczyć się przy konsekwentnym oszczędzaniu, chłodzeniu i odciążaniu. Jeśli dolegliwości nasilają się lub utrzymują się dłużej, należy zgłosić się do lekarza.
Udostępnij artykuł