Malassezia to drożdżak należący do rodzaju drożdżaków. Zazwyczaj występuje w florze bakteryjnej skóry każdego człowieka. Podobnie jak w przypadku innych grzybic, drożdżaki z rodzaju Malassezia występują również u psów. Drożdżaki z rodzaju Malassezia nie są szkodliwe, jednak są one również czynnikami wywołującymi niektóre choroby skóry, takie jak łupież pstry lub wyprysk łojotokowy.
Poniżej znajdziesz więcej informacji oraz listę wybranych specjalistów od Malassezia.
Drożdżaki z rodzaju Malassezia występują w florze skórnej ludzi oraz niektórych zwierząt stałocieplnych. Żywią się głównie długołańcuchowymi kwasami tłuszczowymi. Jedynym wyjątkiem jest tutaj gatunek M. pachydermatis.
Ze względu na konieczność zaopatrzenia się w długołańcuchowe kwasy tłuszczowe drożdżaki z rodzaju Malassezia bardzo często występują w obszarach skóry bogatych w sebum.
Przykłady to:
Według aktualnych badań drożdżaki z rodzaju Malassezia dzieli się na dwanaście gatunków.
Częstość występowania tych drożdżaków na skórze zdrowego człowieka zależy przede wszystkim od wieku danej osoby. Dopiero w okresie dojrzewania następuje zwiększona aktywność gruczołów łojowych. Od tego momentu skóra staje się atrakcyjnym środowiskiem dla drożdżaków z rodzaju Malassezia. Dopiero wraz z wiekiem i związanym z nim zmniejszeniem produkcji sebum gęstość kolonizacji ponownie maleje.
Łupież pstry (pityriasis versicolor) jest najczęstszą chorobą wywoływaną przez grzyby z rodzaju Malassezia. Odpowiedzialnym za nią drożdżakiem jest Malassezia furfur.
Szacuje się, że w regionach tropikalnych choruje co druga osoba. W strefie umiarkowanej, takiej jak Niemcy, Austria i Szwajcaria, dotyczy to jedynie 1 procenta populacji.
Zakażenie Malassezia wywołujące łupież pstry występuje w dwóch różnych odmianach. Eksperci rozróżniają:
Objawy i wygląd łupieżu pstrokaty
Pityriasis versicolor chromians występuje w postaci przebarwionej. Przebarwienia mają zazwyczaj okrągły kształt. Plamy pojawiają się szczególnie w miejscach skóry bogatych w sebum. Choroba może jednak wystąpić również w innych obszarach ciała, takich jak brzuch i ramiona.
Cechą charakterystyczną jest różnorodność kolorów plam lub przebarwień. Zazwyczaj pokrywają je łuski. Jednak w świetle UV o długiej fali widoczna jest żółto-zielona fluorescencja.
Łupież pstry (Pityriasis versicolor) to choroba skóry, w której nieszkodliwy grzyb skóry nagle gwałtownie się namnaża @ buraratn_100 /AdobeStock
Jeśli po wyleczeniu przebarwień pozostają długotrwałe depigmentacje, eksperci mówią o łupieżu pstrego typu alba.
Ta forma zakażenia Malassezia dotyka głównie osoby dorosłe. Trudno ją leczyć. Poprawa stanu następuje powoli. W każdym razie potrzebna jest pomoc specjalisty.
Nie jest do końca jasne, jak dochodzi do takiej infekcji.
Lekarze często uważają, że jest to reakcja alergiczna spowodowana zwiększoną koncentracją drożdżaków Malassezia.
Inni lekarze uważają natomiast, że drożdżaki te mają szkodliwy wpływ głównie na określone grupy ryzyka. Do grup ryzyka należą kobiety w ciąży i osoby z obniżoną odpornością.
Z kolei inni lekarze podejrzewają związek między grupami ryzyka a reakcją alergiczną.
Można zatem stwierdzić, że praktycznie nikt nie jest całkowicie zabezpieczony przed zakażeniem drożdżakami z rodzaju Malassezia. Jeśli jednak należy się do jednej z grup ryzyka, prawdopodobieństwo zachorowania jest większe.
Łupież pstrzy jest zasadniczo tylko problemem kosmetycznym. Przebarwione plamy utrzymują się długo i są rozłożone na dużej powierzchni skóry.
Powierzchowna grzybica nie jest niebezpieczna i nie zagraża życiu. Nie należy jednak lekceważyć tej choroby i należy zgłosić się do specjalisty w celu zbadania.
W niektórych przypadkach grzybica powierzchowna może przekształcić się w grzybicę ogólnoustrojową. Dzieje się tak, gdy skóra jest tak silnie zaatakowana, że patogeny przedostają się do organizmu. W przypadku grzybicy ogólnoustrojowej atakowane są narządy wewnętrzne człowieka, co może prowadzić do śmierci.
Diagnoza jest najpierw stawiana na podstawie badania fizykalnego. Lekarz dokładnie ogląda dotknięte miejsce, a następnie pobiera próbkę.
Zazwyczaj zeskrobuje on kilka łusek skóry, które następnie bada pod mikroskopem. Za pomocą tzw. preparatu KOH lekarz może dokładnie stwierdzić, czy występuje zakażenie Malassezia.
Jeśli lekarz znajdzie tu skupiska okrągłych komórek zarodkowych i strzępek przypominające „spaghetti z klopsikami”, wówczas diagnoza jest pewna.
Leczenie odbywa się zazwyczaj poprzez terapię miejscową. Lekarze próbują w ten sposób powstrzymać i zniszczyć patogen za pomocą środków stosowanych zewnętrznie.
W tym celu stosuje się zazwyczaj maści, żele, specjalne szampony lub kremy. Pacjenci nakładają te substancje na zmienioną chorobowo skórę w regularnych odstępach czasu.
Zaleca się nakładanie maści przed snem, aby zapewnić dłuższy czas działania @ Ольга Тернавская /AdobeStock
Jest to ważne, ponieważ patogeny mogą znajdować się również wokół ogniska choroby. Należy pamiętać o dokładnej dezynfekcji odzieży, która miała kontakt z grzybicą. Tylko w ten sposób terapia miejscowa może zakończyć się sukcesem.
Aby terapia miejscowa była skuteczna, lekarze stosują dodatkowo roztwory, które pacjenci nakładają na całe ciało.
Stosuje się to przede wszystkim w przypadku rozległych zmian.
W terapii miejscowej stosuje się tzw. leki przeciwgrzybicze. Stosuje się leki przeciwgrzybicze z grupy azoli, cyklopiroksolaminę i terbinafinę. W badaniach wykazały one swoją skuteczność.
Choroba ta jest również wywoływana przez drożdżaki z rodzaju Malassezia. Jednak choroba ta nie występuje często. Dla osób dotkniętych tą dolegliwością szczególnie uciążliwe jest swędzenie plam i powstawanie krost.
Lekarze leczą zakażenie Malassezia również lekami przeciwgrzybiczymi, które zazwyczaj szybko łagodzą dolegliwości.
Choroba ta może wystąpić nie tylko u ludzi, ale także u zwierząt. Szczególnie często występuje u psów.
Choroba ta nazywa się wtedy zapaleniem skóry wywołanym przez Malassezia. U psów często jest wykrywana późno, ponieważ większość właścicieli nie dostrzega objawów. Myślą o pchłach. Również gęsta sierść nie ułatwia właścicielowi wizualnego rozpoznania choroby.
Również u zwierząt dochodzi do przebarwień, które zazwyczaj obejmują duży obszar. Pogrubienie skóry również nie jest rzadkością. Szczególnie często psy borykają się z infekcją łap i pazurów.
Częste lizanie łap stanowi typowy sygnał alarmowy. Również zapalenie łożyska pazura lub przebarwienie pazurów mogą być oznakami grzybicy.
W przypadku silnego swędzenia i zaczerwienień należy pilnie zgłosić się do weterynarza, ponieważ psy często drapią się do krwi. W wyniku drapania patogeny mogą dostać się do organizmu i wywołać poważniejsze konsekwencje. Ponadto leczenie trwa wtedy dłużej, a ból odczuwany przez zwierzę jest silniejszy.
Szczególnie często dotknięte są uszy, dolna część szyi, łapy i pachy @ weerachaiphoto /AdobeStock
Zarówno ludzie, jak i zwierzęta powinni zgłosić się do lekarza w przypadku łuszczenia się skóry i zaczerwienień oraz poddać się leczeniu. Leczenie jest konieczne zwłaszcza w przypadku rozległych zmian. Chociaż grzyby z rodzaju Malassezia są zasadniczo nieszkodliwe, w niektórych wyjątkowych przypadkach mogą one powodować poważne konsekwencje.
