Kryptitis: stan zapalny krypt odbytowych prowadzący do powstania przetoki odbytu i ropnia okołoodbytowego

Zapalenie krypt to proces zapalny w odbytnicy, w którym dochodzi do zapalenia krypt Lieberkühna. Poniżej znajdą Państwo więcej informacji na temat objawów, diagnostyki i możliwości leczenia zapalenia krypt. Znajdą tu Państwo również specjalistów proktologii zajmujących się leczeniem zapalenia krypt i ropnia odbytu.

Na czym polega choroba zwana kryptitis?

Kryptitis to proces zapalny w odbytnicy. Nazwa choroby pochodzi od krypt Lieberkühna. Są to wgłębienia przypominające kieszonki, znajdujące się w odcinku jelita zwanym kanałem odbytu. Krypty otoczone są brodawkami odbytu, czyli wydłużonymi fałdami w kanale odbytu.

Każdy człowiek ma w dolnej części jelita grubego, 2–3 cm powyżej ujścia jelita, krypty ułożone w kształcie koła, w sumie od 10 do 15 sztuk. W stanie zdrowym krypty o głębokości 1–2 mm nie powodują dolegliwości. Jednak w przypadku zapalenia są wrażliwe na ucisk i bolesne.

Do zapalenia krypt dochodzi w wyniku problemów z wypróżnianiem. Jeśli kał dostanie się do tych woreczkowatych zagłębień i tam pozostanie, obszar ten ulega zapaleniu i staje się wrażliwy na ucisk.

Krypty Lieberkühna znajdują się w kanale odbytu @ bilderzwerg /AdobeStock

Jakie objawy występują w przypadku zapalenia krypt?

Ból wywołany zapaleniem krypt prawie zawsze wiąże się z wypróżnieniem. Nie musi jednak pojawiać się natychmiast po wypróżnieniu. 

Często ból w wrażliwych na ucisk kryptach pojawia się dopiero po jednej lub dwóch godzinach. Często może utrzymywać się przez cały dzień. 

Czasami w okolicy odbytu pojawia się wydzielina i smar. Czasami po wypróżnieniu występują przejściowe krwawienia. Oprócz bólu typowymi objawami zapalenia krypt są swędzenie i pieczenie w okolicy odbytu. Niektórzy pacjenci zgłaszają również uczucie obecności ciała obcego w dolnej części jelita grubego.

Przyczyny i czynniki ryzyka zapalenia krypt

Miękkie, papkowate stolce są tak samo przyczyną zapalenia krypt, jak twarde stolce w przypadku zaparć. Miękkie stolce ze względu na swoją konsystencję łatwo dostają się do zagłębień, gdzie czasami pozostają jako resztki. 

W przypadku twardych stolców, wysiłek związany z wypróżnianiem się powoduje odkładanie się stolca w jednej lub kilku kryptach. Stolec może być tak twardy, że uszkadza delikatną błonę śluzową jelita, co dodatkowo sprzyja zapaleniu.

U niektórych osób rozwija się błędne koło: wstrzymują one wypróżnianie, aby odłożyć wizytę w toalecie lub zmniejszyć częstotliwość wypróżnień. 

W przypadku zaparć powoduje to dodatkowe stwardnienie stolca i nasila zaburzenia wypróżniania oraz wynikające z nich dolegliwości, w tym ból. Ponadto niektórzy pacjenci ograniczają spożycie pokarmów, aby zmniejszyć liczbę wypróżnień.

Dla ogólnego uspokojenia należy powiedzieć, że takie zaleganie stolca w kryptach jelita grubego stanowi wyjątek. Zazwyczaj nie należy się spodziewać takiego zdarzenia. 

Dobrze jest być o tym poinformowanym. Jednak w przypadku problemów z wypróżnianiem istnieje ryzyko zapalenia krypt. Jeśli problemy te występują regularnie w postaci zaparć, wskazane jest podjęcie odpowiednich działań. Celem jest uzyskanie bardziej miękkiego i gładkiego stolca.

Postępujące zapalenie łatwo prowadzi do powstania ropnia lub przetoki, czemu często towarzyszy gorączka i osłabienie. 

W przypadku podejrzenia zapalenia krypt, zaleca się natychmiastową wizytę u lekarza. Wiele osób dotkniętych tą dolegliwością nadal z powodu wstydu zgłasza się do lekarza zbyt późno. 

Chcielibyśmy im powiedzieć: to, co dla pacjentów jest nieprzyjemną, wyjątkową sytuacją, dla lekarza jest codzienną rutyną bez sensacji. Wizyta u lekarza w przypadku zapalenia krypt jest nieunikniona. Im wcześniej, tym lepiej. 

Pojawiające się powikłania, w tym infekcje i możliwe zatrucie krwi, są wyraźnie związane z opóźnieniem wizyty u lekarza i rozpoczęciem leczenia.

Badanie i diagnoza zapalenia krypt

Pierwszą osobą kontaktową w przypadku chorób jelit, w tym zapalenia krypt, jest często lekarz rodzinny. W razie potrzeby pełni on tradycyjnie rolę przewodnika, kierując pacjenta do kolegów specjalizujących się w określonych schorzeniach. Jako specjalista od jelit, proktolog jest lekarzem specjalizującym się w leczeniu zapalenia krypt.

Na początku badania lekarz dokładnie bada palcem od wewnątrz dotknięty chorobą odcinek jelita. Jako dodatkowe narzędzia diagnostyczne wykorzystuje wziernik i sondę. 

Ponieważ objawy zapalenia krypt przypominają hemoroidy, czasami dochodzi do błędnych diagnoz. Dodatkową jasność w ustaleniu diagnozy zapewnia kolonoskopia.

Oprócz bólu typowymi objawami zapalenia krypt są swędzenie i często towarzyszące mu pieczenie w okolicy odbytu @ methaphum /AdobeStock

Leczenie zapalenia krypt

Choć zapalenie krypt jest bardzo uciążliwe dla osób dotkniętych tą chorobą, na szczęście można je skutecznie leczyć. Pierwszym krokiem jest zwalczanie stanu zapalnego w okolicy odbytu. 

W tym celu lekarz przepisuje:

• leki
• maści łagodzące i przeciwzapalne lub
• czopki

Czopki są dla pacjentów szczególnie wygodne i bezpieczne w stosowaniu. 

Kolejnym krokiem są wskazówki dotyczące zmiany diety: stolec powinien mieć średnio twardą konsystencję, czyli nie może być ani zbyt miękki, ani zbyt twardy.

Lekarz wyjaśni Państwu również ćwiczenia mięśnia zwieracza, które wspomagają krążenie krwi w okolicy odbytu.

W przypadku poważniejszych stanów zapalnych, takich jak ropnie i przetoki, leczenie farmakologiczne nie wystarczy. Dlatego chirurg musi usunąć dotknięte chorobą obszary. Z doświadczenia wiadomo, że pacjenci szybko wracają do zdrowia po operacji zapalenia krypt. Już po kilku dniach mogą opuścić szpital.

Kryptitis: przebieg i rokowanie

Leczenie kryptitis, rozpoczęte jak najwcześniej, jest zazwyczaj krótkie i prawie zawsze prowadzi do całkowitego ustąpienia dolegliwości.

Natomiast w przypadku późnego lub braku leczenia grożą poważne szkody zdrowotne. Jelito może stracić swoją funkcjonalność w niektórych obszarach. Nowotwory, a nawet przedwczesna śmierć to kolejne zagrożenia związane z późnym lub brakiem leczenia kryptitis.

Wyleczone zapalenie krypt nie chroni jednak przed ponownym wystąpieniem choroby. Większa wiedza na temat tego schorzenia pozwala rozpoznać pierwsze objawy zapalenia krypt. Szczególne znaczenie ma profilaktyka.

Zapobieganie zapaleniu krypt

Przyczyna choroby jest jednocześnie kluczową wskazówką, jak można zapobiegać kryptitis: Należy stosować zbilansowaną dietę bogatą w błonnik.

Pij wystarczającą ilość płynów, co najmniej 1,5 l dziennie. Błonnik zawarty w pełnowartościowej diecie z dużą ilością warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych pobudza trawienie. Ogranicz spożycie mięsa. Unikaj zaparć. Środki przeczyszczające należy stosować tylko w wyjątkowych przypadkach.

Również aktywność fizyczna pobudza pracę jelit, a tym samym zapobiega zapaleniu krypt. Może to być sport, ale nie jest to konieczne. Na co dzień chodź dużo pieszo, jeździj na rowerze i korzystaj ze schodów zamiast wind.

Podsumowanie

Cechą charakterystyczną zapalenia krypt jest obecność wypełnionych kałem zagłębień w kształcie kieszonek w odbytnicy. Z tych wypełnionych kałem krypt powstaje zapalenie krypt. Zapalne krypty są bardzo wrażliwe na ucisk i ból. Zaleca się natychmiastową wizytę u lekarza.

Kryptitis jest nieprzyjemny, a dla osób dotkniętych tą dolegliwością często krępujący. Jednak przy jak najwcześniejszym rozpoczęciu leczenia ma duże szanse wyleczenia. Zmiana diety dostosowana do ryzyka zachorowania stanowi ponadto obiecującą metodę profilaktyki.

Podsumowanie:

Kryptitis to stan zapalny krypt odbytowych w odbytnicy, który najczęściej wynika z zaburzeń wypróżniania i może prowadzić do bolesnych dolegliwości.

Typowe objawy to opóźniony ból po wypróżnieniu, wrażliwość na ucisk, swędzenie, pieczenie i czasami uczucie ciała obcego.

Przyczynami są przede wszystkim twarde lub bardzo miękkie stolce, które sprzyjają przedostawaniu się kału do krypt lub pojedynczej krypty, a także zastój wydzieliny i infekcja gruczołu odbytu. 

W diagnostyce stosuje się badanie palpacyjne odbytnicy, proktoskopię, sondowanie, a w razie potrzeby ultrasonografię lub endosonografię. Obraz kliniczny można łatwo pomylić z hemoroidami lub szczeliną odbytu. 

Leczenie polega początkowo na miejscowych środkach mających na celu zmniejszenie stanu zapalnego, regulację konsystencji stolca i wspomagającą higienę odbytu; w przypadku ropnia lub przetoki odbytu konieczna jest operacja.

Jeśli kryptitis zostanie wcześnie wykryty, zazwyczaj można go całkowicie wyleczyć, podczas gdy nieleczone przypadki mogą prowadzić do ropni odbytu i przetok odbytu lub ropni okołoodbytniczych oraz innych ostrych dolegliwości, a także przewlekłych przebiegów. 

Ryzyko można znacznie zmniejszyć poprzez dietę bogatą w błonnik, odpowiednie nawodnienie, regularną aktywność fizyczną oraz unikanie zaparć.

Klasyfikację specjalistyczną można znaleźć m.in. w aktualnym wydaniu czasopisma „Proktologie”, publikacjach DGIM Innere Medizin oraz wydawnictwach Springer, a także w międzynarodowych klasyfikacjach, takich jak Anorectal Fistulae i Pelvic Floor Disorders.

FAQ Często zadawane pytania

Jakie są typowe objawy zapalenia krypt?

Charakterystyczne są opóźnione bóle po wypróżnieniu, wyraźna wrażliwość na ucisk w okolicy odbytu, a także pieczenie, sączenie lub uczucie obecności ciała obcego. Czasami występują niewielkie krwawienia, zwłaszcza po wypróżnieniu.

Jakie są przyczyny i czynniki ryzyka prowadzące do zapalenia krypt?

Czynnikami wywołującymi są zazwyczaj zaburzenia wypróżniania: twarde stolce w przypadku zaparć lub bardzo miękka konsystencja, która łatwo dostaje się do krypt odbytowych. Również zastój wydzieliny, infekcje gruczołów odbytu lub powtarzające się parcie zwiększają ryzyko.

Jak diagnozuje się i leczy zapalenie krypt?

Diagnozę stawia się na podstawie badania proktologicznego z badaniem palpacyjnym, proktoskopii i, w razie potrzeby, dodatkowych badań obrazowych. Leczenie obejmuje miejscowe środki przeciwzapalne, regulację konsystencji stolca oraz środki higieniczne. W przypadku ropni lub przetok konieczna jest operacja.