Hemoroidy są naturalną strukturą ludzkiego ciała i, ściśle rzecz biorąc, nie stanowią choroby. „Splot hemoroidalny” składa się z wielu naczyń krwionośnych i znajduje się powyżej zwieracza odbytnicy. Wspomaga on zwieracz w zatrzymywaniu treści jelitowej. Dopiero gdy splot opada i powoduje dolegliwości, osoba dotknięta tym schorzeniem cierpi, potocznie mówiąc, na hemoroidy.
Tutaj znajdziesz więcej informacji oraz listę lekarzy specjalizujących się w leczeniu hemoroidów.
Hemoroidy to zupełnie normalna tkanka anatomiczna występująca w organizmie człowieka. Lekarz mówi o hemoroidach, gdy pacjenci odczuwają dolegliwości w okolicy odbytu i odbytnicy lub błony śluzowej odbytu. Zazwyczaj nie powodują one bólu, ale mogą wywoływać takie dolegliwości jak swędzenie.
Około 4 na 100 dorosłych skarży się na objawy choroby hemoroidalnej, a predyspozycje rodzinne do powiększonych hemoroidów sprzyjają ich powstawaniu.
Problemy w okolicy jelit nadal są tematem tabu. Tylko nieliczni pacjenci zgłaszają się wcześnie do proktologa w celu leczenia chorób odbytnicy.
Szacuje się, że w Niemczech około 50% populacji powyżej 50. roku życia cierpi na hemoroidy. Zasadniczo nikt nie jest w żadnym wieku chroniony przed hemoroidami. Liczba niezgłoszonych przypadków jest bardzo wysoka i najwyraźniej choruje nieco więcej mężczyzn niż kobiet.
Leczenie w postaci czopków lub tamponów doodbytniczych może przynieść krótkotrwałą ulgę w dolegliwościach, jednak w przypadku zaawansowanych hemoroidów proktolodzy zalecają leczenie operacyjne polegające na podwiązaniu hemoroidów.
Lekarze dzielą hemoroidy na 4 stopnie zaawansowania:
Hemoroidy 1. stopnia
Rozszerzenia naczyń są jeszcze bardzo małe. Najczęściej lekarze wykrywają je przypadkowo podczas kolonoskopii. Na tym etapie nie występuje ból, ale mogą pojawić się krwawienia.
Hemoroidy 2. stopnia
Węzły naczyniowe są już nieco powiększone i wysuwają się na zewnątrz podczas wypróżniania w wyniku nacisku na brzuch. Po wypróżnieniu cofają się jednak spontanicznie z powrotem do odbytnicy. Na tym etapie oprócz krwawień mogą pojawić się również pieczenie i swędzenie.
Hemoroidy 3. stopnia
W tym przypadku hemoroidy wysuwają się na zewnątrz podczas parcia lub spontanicznie, ale nie cofają się samodzielnie. Hemoroidy trzeba wsunąć palcem. Oprócz pieczenia i swędzenia mogą pojawić się silniejsze bóle i wydzielina. Może też wystąpić lekka postać nietrzymania stolca, tzw. „rozmazywanie stolca”.
Hemoroidy 4. stopnia
Gdy hemoroidy wysuwają się na zewnątrz, ale nie da się ich już wsunąć z powrotem, lekarze mówią o hemoroidach 4. stopnia. Często jest to stan ostry, który może wiązać się z silnym bólem. Niedostateczne ukrwienie i zakrzepy (skrzepy krwi) jeszcze bardziej zwiększają obciążenie dla osób dotkniętych tą dolegliwością.
Różne stadia hemoroidów © bilderzwerg | AdobeStock
Dokładne przyczyny hemoroidów nie są znane. Wydaje się, że ważną rolę odgrywają czynniki genetyczne. Również czynniki żywieniowe mogą przyczyniać się do wystąpienia objawów hemoroidów.
W przypadku zaparć pacjent musi zazwyczaj mocniej parić, aby wypróżnić się. W ten sposób naczynia hemoroidalne wypełniają się, co może prowadzić do ich powiększenia. Również błona śluzowa może się zerwać podczas parcia z powodu zwiększonego ciśnienia i wysunąć się na zewnątrz przy ujściu odbytnicy.
Lekarz często stawia diagnozę na podstawie opisu objawów przedstawionego przez pacjenta podczas wywiadu. Wstępne podejrzenie lekarza można potwierdzić poprzez badanie okolicy odbytu. W razie potrzeby wykonuje się rektoskopię.
To badanie endoskopowe okolicy odbytnicy pozwala określić stopień zaawansowania hemoroidów i wyjaśnić przyczynę obecności krwi w stolcu. W przypadku podejrzenia hemoroidów lekarze zawsze wykluczają raka jelita grubego oraz polipy, które są stanami przedrakowymi.
Terapia zależy przede wszystkim od rodzaju dolegliwości. W większości przypadków wystarczająca jest jednak terapia farmakologiczna w połączeniu ze zmianą stylu życia. Operacja jest zawsze ostatecznym środkiem w leczeniu hemoroidów.
Celem terapii jest zapewnienie wystarczająco miękkiego stolca. Musi on być wydalany bez większego wysiłku, tj. bez parcia. W tym celu pacjent powinien wybrać dietę bogatą w błonnik, a także zadbać o odpowiednie nawodnienie i aktywność fizyczną.
Również przyjmowanie środków pęczniejących, takich jak łupiny psyllium, może prowadzić do bardziej miękkiego stolca, a tym samym do zmniejszenia dolegliwości.
W leczeniu hemoroidów często stosuje się kremy, maści i czopki. Składniki w nich zawarte (np. miejscowe środki znieczulające lub kortyzon) mogą wprawdzie zmniejszyć odczucia, a tym samym dolegliwości, jednak nie pozwalają one na całkowite wyleczenie.
Jeśli te zachowawcze metody leczenia nie przyniosą oczekiwanych rezultatów, dostępne są metody interwencyjne. Szczególnie często stosuje się podwiązanie gumką lub obliterację. W ten sposób lekarze ograniczają dopływ krwi do hemoroidów.
W przypadku podwiązania lekarze zakładają gumkę na przylegającą błonę śluzową, co powoduje jej obumarcie. W przypadku obliteracji wstrzykują płyn, który ma taki sam efekt jak gumka. Jednak długotrwałe sukcesy są raczej rzadkie przy tych metodach.
Najlepsze wyniki można osiągnąć dzięki zabiegom operacyjnym.
W tym przypadku lekarze usuwają:
Długoterminowy wskaźnik skuteczności tych metod wynosi 85–95%.
Objawami hemoroidów mogą być krew (w stolcu lub na papierze toaletowym), swędzenie lub pieczenie podczas wypróżniania, a także (w przypadku powiększonych hemoroidów) ich wypadanie z odbytu. We wczesnym stadium (hemoroidy 1. stopnia) często nie występuje ból, dopiero w dalszym przebiegu choroby, w przypadku hemoroidów trzeciego lub czwartego stopnia, pojawiają się dolegliwości.
W celu zdiagnozowania hemoroidów lekarz prowadzący przeprowadza wywiad (np. na temat nawyków wypróżniania się lub krwi w stolcu) i bada okolice odbytu. W przypadku podejrzenia powiększonych hemoroidów wykonuje się badanie odbytnicy (rektoskopię), aby wykluczyć hemoroidy lub inne przyczyny krwi w stolcu.
Leczenie hemoroidów zależy od stopnia zaawansowania choroby i dolegliwości pacjenta. Na pierwszym planie znajduje się zmiana stylu życia (dieta bogata w błonnik, ruch, nawodnienie), kąpiele nasiadowe oraz maści i czopki łagodzące objawy. W zaawansowanych stadiach stosuje się takie metody jak podwiązanie gumką lub chirurgiczne usunięcie.
