Wizyta u „lekarza od jelita” wciąż jest postrzegana jako raczej nieprzyjemna. Jednak dzięki nowoczesnej, delikatnej metodzie endoskopii strach przed badaniem jelita jest bezpodstawny.
Endoskopowe badanie jelita grubego gwarantuje delikatną „wędrówkę po jelitach” bez żadnych nacięć. Przez odbyt do jelita wprowadza się cienką rurkę. Za pomocą małej kamery i źródła światła lekarz może dokładnie obejrzeć wnętrze jelita.
Ponadto przez rurkę można wprowadzić miniaturowe narzędzia. Dzięki temu lekarz może w razie potrzeby pobrać próbki tkanki lub bezpośrednio usunąć ewentualne polipy jelita, co sprawia, że oddzielna operacja nie jest konieczna.
Polipy jelitowe mogą z biegiem lat ulec złośliwieniu i ostatecznie spowodować raka jelita grubego. Jeśli rozpozna się i usunie te narośla wystarczająco wcześnie, ryzyko raka jelita grubego zostaje wyeliminowane. Dzięki stale udoskonalanej technice istnieją coraz lepsze możliwości usuwania nowotworów od wewnątrz.
Samo badanie jest dziecinnie proste: po podaniu łagodnego środka znieczulającego pacjent zapada w sen, budzi się po około pół godzinie – i nie pamięta absolutnie nic.
Za pomocą kolonoskopu można dokładnie zbadać jelito od wewnątrz © phonlamaiphoto | AdobeStock
Krew w stolcu może wskazywać na następujące choroby.
Szczelina odbytu
Rany w kanale odbytu, które powstają samoistnie. Nie wiadomo jeszcze dokładnie, dlaczego błona śluzowa pęka, ale szczeliny odbytu są łagodne i łatwe do wyleczenia dzięki terapii laserowej. Pomocne mogą być również maści azotowe.
Angio-dysplazja
Wrodzone wady naczyniowe, które mogą krwawić. Doświadczony lekarz może je łatwo zatamować.
Te wady rozwojowe, które czasami powodują silniejsze krwawienia, można jednak usunąć za pomocą zabiegu laserowego.
Polipy jelita
Zgrubienia błony śluzowej, które mogą być stanem przednowotworowym raka jelita grubego i dlatego nie wolno ich w żadnym wypadku lekceważyć. Zadaniem gastroenterologów jest ich wczesne wykrywanie i usuwanie.
Dlatego też nieustannie apeluje się do mężczyzn i kobiet, aby najpóźniej od 40. roku życia poddawali się badaniom jelita grubego.
Polipy jelita grubego są stanem przedrakowym i można je całkowicie usunąć za pomocą kolonoskopii © Alex | AdobeStock
Hemoroidy
Bardzo często występujące guzki krwionośne, które mogą „pękać”, powodując obecność krwi w stolcu. Wymagają leczenia tylko wtedy, gdy prowadzą do ciągłego krwawienia lub dolegliwości utrudniają pacjentowi funkcjonowanie (swędzenie lub zwiększona wilgotność). Zazwyczaj wystarczy zadbać o to, aby stolec był miękki i uformowany.
Tylko wtedy, gdy hemoroidy wypadają przy każdym wypróżnieniu lub ciągle powodują krwawienia, leczy się je poprzez podwiązanie.
Dla osób dotkniętych tą dolegliwością ważne jest zachowanie szczególnej higieny poprzez spłukiwanie i osuszanie miękkim ręcznikiem frotte. Hemoroidy, wraz z jelita grubego, powinny zostać zbadane przez specjalistę.
Zapalenie błony śluzowej żołądka
Zapalenie błony śluzowej żołądka to stan zapalny błony śluzowej żołądka, który dzieli się na trzy główne grupy:
- Autoimmunologiczne zapalenie żołądka (A-Gastritis): Choroby autoimmunologiczne to zaburzenia układu odpornościowego. Predysponują one do raka żołądka i chłoniaków żołądka. Autoimmunologiczne zapalenie żołądka jest wywoływane przez stany zapalne błony śluzowej żołądka. Choroba ta powoduje, że organizm nie jest w stanie wchłonąć ważnej witaminy B12. Dawniej, kiedy nie można było jeszcze podawać witaminy B12 w zastrzykach, ludzie często umierali z tego powodu.
- Zapalenie błony śluzowej żołądka wywołane przez bakterie (zapalenie typu B): Najczęściej lub prawie zawsze wywoływane przez bakterie Helicobacter. Bakterie te można skutecznie zwalczać, dzięki czemu ta postać zapalenia ma duże szanse na wyleczenie. Zapalenie błony śluzowej żołądka typu B towarzyszy wrzodom dwunastnicy i żołądka, a także może powodować raka żołądka.
- Zapalenie błony śluzowej żołądka wywołane czynnikami chemiczno-toksycznymi (zapalenie typu C): Może być spowodowane między innymi paleniem tytoniu, refluksem żołądkowo-przełykowym lub lekami.
Istnieją również inne, rzadsze formy zapalenia błony śluzowej żołądka.
Krwawienie z żołądka
Na szczęście krwawienia z żołądka występują coraz rzadziej, ponieważ leki stają się coraz lepsze, a ludzie otrzymują je coraz wcześniej. Przyczynami są najczęściej wrzody żołądka, nowotwory żołądka, wady naczyniowe oraz inne, rzadsze przyczyny.
Zespół Mallory'ego-Weissa
Pęknięcia błony śluzowej spowodowane częstym odbijaniem się, wynikające ze spożywania tłustych potraw i alkoholu. Zazwyczaj niegroźne, ale w każdym przypadku wymagające wyjaśnienia!
Zapalenie żołądka i jelit
Pod pojęciem zapalenia żołądka i jelit rozumie się zazwyczaj wywołane wirusowo stany zapalne, które prowadzą do krótkotrwałych dolegliwości i złego samopoczucia. Zazwyczaj ustępują one samoistnie.
Zawał krezki
Jeśli fragment jelita cienkiego lub grubego nie jest już zaopatrywany w krew, dochodzi do zawału krezki. Przyczyną może być niedrożność naczynia spowodowana miażdżycą lub zatorem.
W tym przypadku niezwykle ważna jest szybka i kompleksowa diagnoza. Tylko wtedy można rozpocząć terapię ratującą życie. W przeciwnym razie pacjent może umrzeć z powodu gromadzących się toksyn.
Pseudomembranowe zapalenie jelita grubego
Zapalenie wywołane przez toksynę wytwarzaną przez bakterie – zwane również „Clostridium difficile”. Zapalenie to pojawia się prawie zawsze po kuracji antybiotykowej. Podczas endoskopii można rozpoznać tę chorobę, która wygląda jak czapeczki na błonie śluzowej.
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego
Przewlekłe zapalenie jelita grubego, którego przyczyny nie zostały jeszcze do końca wyjaśnione. Wrzodziejące zapalenie jelita grubego można złagodzić lub spowolnić za pomocą leków.
Choroba Leśniowskiego-Crohna
Przewlekłe stany zapalne, które mogą występować we wszystkich odcinkach przewodu pokarmowego. Choroba Leśniowskiego-Crohna dotyka jednak najczęściej najniższe odcinki jelita cienkiego i jelita grubego. Choroby tej nie da się wyleczyć, ale można ją łagodzić za pomocą leków.
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna to dwie różne formy przewlekłych zapalnych chorób jelit © bilderzwerg | AdobeStock
Zapalenie uchyłków
Zapalenie, które dotyka odcinek jelita, w którym znajdują się uchyłki. W Niemczech ponad 50 procent ludzi ma uchyłki. Przebieg zapalenia uchyłków może być łagodny lub śmiertelny. Zazwyczaj zapalenie uchyłków leczy się zachowawczo (płukanie jelita z uchyłków i antybiotyki).
Zapalenie naczyń
Zapalenie naczyń, które często występuje w przypadku chorób immunologicznych. Może również dotyczyć przewodu pokarmowego. Zapalenie naczyń może mieć ciężki przebieg, ale występuje dość rzadko.
Czy krew w stolcu jest zawsze niebezpieczna?
Krew w stolcu jest zawsze sygnałem alarmowym, nawet jeśli często ma to niewinne przyczyny, takie jak hemoroidy. Niemniej jednak krew w stolcu może wskazywać na poważną chorobę, taką jak rak jelita grubego lub inne choroby jelit. Dlatego każde krwawienie powinno zostać zbadane przez lekarza.
Jakie są możliwe przyczyny krwi w stolcu?
Możliwymi przyczynami krwi w stolcu są powiększone hemoroidy, szczeliny odbytu, polipy jelitowe lub zapalenie jelit, takie jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Również krwawienie w górnym odcinku przewodu pokarmowego, na przykład spowodowane wrzodem żołądka, może powodować czarne stolce lub stolce smoliste. W rzadkich przypadkach przyczyną jest silniejsze krwawienie w jelicie grubym lub choroba nowotworowa.
Co oznacza jasnoczerwona lub czarna krew w stolcu?
Jasna krew w stolcu lub świeża krew na papierze toaletowym wskazuje zazwyczaj na źródło krwawienia w dolnej części przewodu pokarmowego, na przykład w odbytnicy. Czarna krew lub stolce o czarnym zabarwieniu wskazują raczej na krwawienie w górnym odcinku przewodu pokarmowego. Ciemnoczerwona krew może wskazywać na silniejsze krwawienie w jelicie grubym. Kolor i konsystencja stolca dostarczają ważnych wskazówek.
Jak diagnozuje się przyczynę krwi w stolcu?
W przypadku podejrzenia obecności krwi w stolcu najpierw przeprowadza się badanie fizykalne i dokładny wywiad. W zależności od wyników badania wykonuje się kolonoskopię w celu zidentyfikowania źródła krwawienia w jelicie lub jelicie grubym. Również ukrytą krew w stolcu lub krew okultową w stolcu można wykryć za pomocą specjalnych testów.
Kiedy należy skonsultować się z lekarzem w przypadku krwi w stolcu?
W przypadku krwi w stolcu zawsze należy skonsultować się z lekarzem, zwłaszcza jeśli występują dodatkowe dolegliwości, takie jak bóle brzucha, utrata masy ciała, wymioty lub utrzymujące się krwawienie. Krew w stolcu może mieć wiele różnych przyczyn i nigdy nie należy jej ignorować. Wczesne zbadanie pomaga w odpowiednim czasie rozpoznać i leczyć ewentualne schorzenia.
