Układ mięśniowy człowieka składa się z ponad 600 pojedynczych mięśni. Mięsień składa się z pojedynczych włókien mięśniowych, które z kolei zbudowane są z miofibryli i ułożone są równolegle. Włókna te są z kolei połączone w wiązki, które ostatecznie tworzą mięsień. Wiązki te otoczone są powięzią przypominającą tkankę łączną. Film pokazuje budowę mięśnia:
W przypadku urazu mięśnia spowodowanego przeciążeniem lub inną przyczyną dochodzi do zerwania całego wiązki włókien mięśniowych. Uraz powoduje krwawienie, które przedostaje się do mięśnia i powoduje jego obrzęk. W niektórych przypadkach zrywają się jednak tylko pojedyncze włókna mięśniowe, co również jest bolesne.
Naciągnięcie mięśnia, podobnie jak ból mięśniowy, należy do lżejszych urazów mięśni. Komórki mięśniowe pozostają przy tym nienaruszone, a tkanka mięśniowa ulega jedynie silnemu nadwyrężeniu.
Budowa wiązki mięśniowej złożonej z włókien mięśniowych.
W przypadku zerwania włókien mięśniowych dochodzi do zerwania pojedynczych lub wielu włókien mięśniowych, co powoduje tzw. „strukturalne uszkodzenie mięśnia”.
Ponadto istnieje jeszcze zerwanie wiązki mięśniowej, które jest poważniejsze i bolesne. W tym przypadku dochodzi do zerwania całej wiązki mięśniowej.
W przypadku zerwania mięśnia (zerwanie mięśnia) dochodzi do całkowitego przecięcia mięśnia. Powoduje to całkowitą utratę siły mięśniowej i silne krwawienie.
Zerwanie włókien mięśniowych jest przede wszystkim urazem sportowym. Występuje ono zwłaszcza w przypadku nagłej zmiany kierunku lub silnego obciążenia mięśni. Nierzadko przed strukturalnym zerwaniem włókien lub wiązek mięśniowych dochodzi do naciągnięcia mięśni. Dlatego tak ważne jest, aby po bolesnym nadwyrężeniu mięśni zrobić sobie przerwę w uprawianiu sportu. Zerwanie włókien mięśniowych może również wystąpić bez wcześniejszych sygnałów ostrzegawczych. U wielu osób zdarza się to na przykład podczas sprintu.
Inną przyczyną zerwania włókien mięśniowych jest niewłaściwe zachowanie podczas treningu, na przykład:
- brak lub niewystarczająca rozgrzewka
- brak kondycji fizycznej
- zły stan zdrowia (trening podczas choroby)
- ekstremalne lub nietypowe obciążenia
- przemęczenie mięśni
Zerwanie włókien mięśniowych nie musi się zdarzyć – warto nosić odpowiednie buty i rozgrzewać się przed ćwiczeniami. © Dmytro Panchenko
Na to, czy dojdzie do zerwania włókien mięśniowych, mogą wpływać również inne czynniki, w tym:
- niedobory (szczególnie magnez, żelazo, kwas foliowy, witaminy B2, B6, B12 i C są ważne dla mięśni)
- choroby ortopedyczne, zwłaszcza wady stóp (na przykład płaskostopie)
- nieodpowiednie obuwie podczas treningu
- złe warunki nawierzchni, zwłaszcza podczas biegania i joggingu
- niektóre dyscypliny sportowe: tenis, piłka ręczna (z powodu szybkiego przyspieszania i hamowania), piłka nożna (mięśnie łydek są na przemian silnie napinane i rozluźniane)
- ogniska zapalne (na przykład zapalenie mięśni, ale także zapalenia innych narządów)
Zapalenia innych narządów prowadzą do zapalenia mięśni, jeśli nie są leczone przez dłuższy czas. Na przykład patogeny z zatok lub migdałków przedostają się przez krew do mięśni. Tam powodują zapalenie mięśni. To z kolei jest czynnikiem ryzyka zerwania włókien mięśniowych.
Urazy często dotyczą większych grup mięśni. W ten sposób włókna mięśniowe w łydkach i udach pękają szczególnie często, ponieważ muszą wytrzymać duże obciążenia. Może to dotyczyć zarówno tylnej, jak i przedniej części uda.
Rzadziej dochodzi do zerwania włókien mięśniowych w plecach, ramionach, barkach lub w okolicy brzucha. Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy te partie ciała nie są dobrze wytrenowane, a nagle poddaje się je dużemu obciążeniu.
Znanym przykładem jest spontaniczne podnoszenie bardzo ciężkich przedmiotów. Takie urazy mięśni mogą więc wystąpić raczej podczas przeprowadzki lub remontu domu.
Zerwanie włókien mięśniowych diagnozuje się na podstawie badania lekarskiego. Lekarz weźmie pod uwagę występujące objawy oraz, jeśli to możliwe, przebieg wypadku.
Te objawy wskazują na zerwanie włókien mięśniowych:
- nagły, kłujący ból
- ból przypominający ukłucie igłą lub nożem
- ból zlokalizowany w jednym miejscu mięśnia
- niemożność poruszania się
- mięsień nie wytrzymuje obciążenia
Ponadto lekarz bada dotknięte miejsce pod kątem wyczuwalnego wgłębienia w przebiegu mięśnia. Później pojawiają się również krwiaki (hematomy). Można je wyczuć jako obrzęk w mięśniu i wskazują one na strukturalne uszkodzenie mięśnia.
Lekarz rozróżnia różne stopnie ciężkości urazu. W tym celu przeprowadza test ruchowy i rozciągający. Wskazuje on dokładny zakres urazu sportowego.
© JPC-PRO / Fotolia
Jeśli konieczne jest dokładniejsze badanie, lekarz wykonuje badanie ultrasonograficzne (USG). Pozwala mu to oszacować czas niezbędny do wyleczenia.
W rzadkich przypadkach wykonuje się również badanie rentgenowskie. Jest ono przeprowadzane, gdy lekarz podejrzewa dodatkowo urazy kości.
Również rzadko zleca się badanie MRI (rezonans magnetyczny). Lekarze stosują je raczej w przypadku zawodowych sportowców, aby uzyskać jeszcze dokładniejsze informacje na temat przebiegu leczenia i jego czasu trwania.
Aby skrócić czas gojenia, ważne jest udzielenie pierwszej pomocy zgodnie ze schematem PECH. Schemat ten jest zalecany w przypadku wielu urazów sportowych. Litery oznaczają:
- P – odpoczynek
- E – lód
- C – ucisk
- H – uniesienie
Zimno w połączeniu z uciskiem pomaga zmniejszyć krwiak. Idealne do tego są chłodzące bandaże uciskowe. Nie należy jednak stosować lodu bezpośrednio na skórę przez dłuższy czas, ponieważ może to prowadzić do odmrożeń. W przypadku bolesnego zerwania włókien mięśniowych w nodze najlepiej na krótko skorzystać z kuli i zgłosić się do lekarza.
Ponadto kompleksowa terapia obejmuje leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Sprawdzone są na przykład ibuprofen i diklofenak, które w razie potrzeby można również stosować w postaci maści chłodzącej i przeciwbólowej.
Dodatkowo pomocne mogą być drenaż limfatyczny, zabiegi z użyciem zimna oraz ćwiczenia rozluźniające mięśnie. Tych ostatnich można się nauczyć na przykład u fizjoterapeuty lub lekarza medycyny sportowej.
Zerwaniom włókien mięśniowych można zapobiec, przestrzegając kilku zasad. Najważniejsze jest, aby uprawiać sport tylko wtedy, gdy pozwala na to stan zdrowia. Jeśli jesteś wystarczająco sprawny, aby trenować, niezbędna jest przedtem dokładna rozgrzewka. Dzięki temu mięśnie są dobrze ukrwione, elastyczne i gotowe do aktywnych ruchów.
Dobrze wpływa na mięśnie również wykrycie i uzupełnienie niedoborów witamin i minerałów.
Odpowiednie buty sportowe są bardzo ważne dla zdrowego treningu.
Cierpisz na zerwanie włókien mięśniowych? W takim razie na pewno chcesz wiedzieć, kiedy będziesz mógł ponownie obciążać kontuzjowany mięsień. Zasadniczo obowiązuje zasada: im większe uszkodzenie mięśni, tym dłużej trwa ich gojenie.
Bardzo ważne jest szybkie udzielenie pierwszej pomocy bezpośrednio po urazie: skraca to czas trwania procesu gojenia. Środki takie jak okłady z lodu i unieruchomienie zapobiegają przedostawaniu się zbyt dużej ilości krwi z uszkodzonych naczyń do mięśni. Prowadzi to bowiem do powstania blizny w mięśniu, co utrudnia gojenie.
Powrót do uprawiania sportu po zerwaniu włókien mięśniowych zajmuje około trzech do sześciu tygodni. W ciężkich przypadkach proces gojenia trwa do 16 tygodni. Ważne jest, aby naprawdę obciążać mięśnie dopiero wtedy, gdy nie odczuwasz już żadnego bólu. Zbyt wczesny powrót do aktywności często oznacza ponowne zerwanie włókien mięśniowych. W ten sposób czas gojenia niepotrzebnie się wydłuża.
Daj więc mięśniom odpocząć, na co zasługują. Zwróć uwagę na informacje dotyczące terapii i profilaktyki. Dzięki temu nawet przy intensywnym uprawianiu sportu takie urazy będą się zdarzały rzadziej.
Czym jest zerwanie włókien mięśniowych?
Zerwanie włókien mięśniowych to uraz mięśni, w którym pojedyncze lub wiele włókien mięśniowych ulega zerwaniu w wyniku dużego obciążenia. Zerwanie włókien mięśniowych występuje szczególnie często podczas sprintu, gry w piłkę nożną lub tenisa. W odróżnieniu od naciągnięcia mięśnia, w przypadku zerwania włókien mięśniowych dochodzi do prawdziwego zerwania tkanki mięśniowej.
Jak rozpoznać zerwanie włókien mięśniowych?
Typowe objawy to nagły, przeszywający ból, obrzęk, krwiak i ograniczona ruchomość. Często bezpośrednio po urazie pojawia się krwiak, ponieważ dochodzi do uszkodzenia małych naczyń krwionośnych. W przypadku podejrzenia zerwania włókien mięśniowych badanie fizykalne, diagnostyka i rezonans magnetyczny pomagają ustalić zakres urazu.
Co robić w przypadku zerwania włókien mięśniowych?
Bezpośrednio po urazie należy oszczędzać i schładzać uszkodzony mięsień. Leczenie zerwania włókien mięśniowych odbywa się zazwyczaj zachowawczo, poprzez fizjoterapię, oszczędzanie mięśnia i powolne zwiększanie obciążenia. W zależności od stopnia ciężkości może być konieczna operacja, jeśli mięsień jest całkowicie przecięty lub doszło do całkowitego zerwania mięśnia.
Jak długo trwa leczenie zerwania włókien mięśniowych?
Szybkość gojenia się zerwania włókien mięśniowych zależy od stopnia urazu. Lżejsze urazy, takie jak naciągnięcie mięśnia, często wymagają zaledwie kilku dni, podczas gdy większe zerwania włókien mięśniowych wymagają kilku tygodni regeneracji. W pierwszych godzinach po urazie należy unikać dużego obciążenia, aby zapobiec tworzeniu się blizn i dalszym uszkodzeniom.
Jak można zapobiegać zerwaniu włókien mięśniowych?
Aby zapobiec zerwaniu włókien mięśniowych, kluczowe znaczenie mają rozgrzewka, rozciąganie i regularny trening mięśni. Do zerwania włókien mięśniowych dochodzi szczególnie często podczas szybkich zmian kierunku lub przy dużym obciążeniu mięśni. Ćwiczenia takie jak Nordic Hamstring Exercise mogą zmniejszyć ryzyko zerwania włókien mięśniowych i zwiększyć wytrzymałość.
.jpg)
