Pozytonowa tomografia emisyjna (PET) to metoda diagnostyczna stosowana w medycynie nuklearnej. Wykorzystuje się ją do diagnozowania nowotworów oraz wykrywania przerzutów w organizmie. Badanie PET może również dostarczyć cennych informacji w przypadku niektórych schorzeń mózgu i serca.
Zapoznaj się tutaj z metodą diagnostyczną PET (pozytonowa tomografia emisyjna) i znajdź wybranych specjalistów!
Pozytonowa tomografia emisyjna (PET) to badanie medycyny nuklearnej.
Wykorzystuje się w nim substancje o niskiej radioaktywności. Dzięki PET można lepiej rozpoznać procesy metaboliczne i ukrwienie tkanek. Te substancje radioaktywne (radionuklidy) emitują pozytony. Są to dodatnio naładowane cząstki atomów.
Radionuklidy są wcześniej łączone z określonymi substancjami, takimi jak cukier. Następnie są one wstrzykiwane pacjentowi do żyły jako radioznaczniki. Poprzez krwiobieg docierają one do różnych tkanek i narządów ciała, które mają różne zapotrzebowanie na cukier.
Narządy o wysokim zużyciu energii, takie jak mózg czy serce, potrzebują szczególnie dużo cukru. Dlatego też cukier gromadzi się w tych tkankach w większym stopniu. Promieniowanie radioaktywne emitowane z tych miejsc można zmierzyć.
Natężenie promieniowania można uwidocznić za pomocą PET. W ten sposób obrazuje się rozkład cząsteczek cukru znakowanych radioaktywnie. Pozwala to na wyciągnięcie wniosków dotyczących metabolizmu cukrów: na przykład, czy jest on ograniczony, czy też w ogóle nie funkcjonuje.
Na tej podstawie lekarze mogą również, przy pomocy pozytonowej tomografii emisyjnej,
.
PET uwidacznia procesy metaboliczne w organizmie i dlatego może być również wykorzystywany w diagnostyce nowotworów © samunella | AdobeStock
Radionuklidy stosowane w medycynie nuklearnej mają jedynie krótki okres połowicznego rozpadu. Jest to czas, jaki potrzebuje substancja radioaktywna, aby stracić połowę swojego potencjału promieniowania.
W diagnostyce nowotworów często stosuje się FDG (F18-deoksyglukozę). Jest to cząsteczka glukozy znakowana radioaktywnym fluorem, której okres połowicznego rozpadu wynosi mniej niż dwie godziny. Przy tak krótkich okresach połowicznego rozpadu ryzyko zagrożenia dla pacjenta i środowiska jest niewielkie.
Niemniej jednak tomografii emisyjnej pozytonowej zasadniczo nie wolno wykonywać u kobiet w ciąży i karmiących piersią.
Również nowotwory złośliwe wykazują w porównaniu z otaczającą je zdrową tkanką m.in.
. Dlatego radionuklid wstrzyknięty przed badaniem tomografii emisyjnej pozytonowej gromadzi się w większym stopniu również w komórkach nowotworowych. Dzięki temu lekarze mogą wykrywać nowotwory, a także określać ich wielkość.
PET jest zatem pomocną metodą diagnostyczną w poszukiwaniu guzów pierwotnych, a także przerzutów do węzłów chłonnych i przerzutów odległych.
Również w rozróżnianiu zmian łagodnych i złośliwych w
jest możliwe dzięki pozytonowej tomografii emisyjnej. Wykrycie ukrwienia i metabolizmu pozwala ponadto odróżnić tkankę nowotworową, która jest jeszcze żywa (witalna), od tej, która została już zniszczona. Dzięki temu pozytonowa tomografia emisyjna pozwala również ocenić skuteczność terapii po
oraz, w razie potrzeby, na czas zmienić strategię leczenia.
Jednak rozdzielczość przestrzenna techniki PET jest ograniczona. Dlatego zmienione struktury są widoczne tylko wtedy, gdy mają co najmniej około pięciu do ośmiu milimetrów.
Ponadto nie każda podwyższona aktywność metaboliczna oznacza nowotwór. Również procesy zapalne prezentują się podobnie na obrazie PET.
Skuteczna terapia zawsze opiera się na dokładnej diagnozie. Sama pozytonowa tomografia emisyjna nie wystarcza do postawienia diagnozy. Dlatego nadal stosuje się inne metody diagnostyczne.
W poszukiwaniu nowotworów i przerzutów tomografia emisyjna pozytonowa nie ma uniwersalnego zastosowania. Jak dotąd można wykrywać przede wszystkim nowotwory pierwotne w okolicy głowy i szyi, takie jak
.
Urządzenie do tomografii emisyjnej pozytonowej wygląda podobnie do tomografu komputerowego (CT).
Pacjent leży na stole do badań, który jest powoli przesuwany przez pierścień detektorów, tzw. skaner PET. Skaner rejestruje napływające promieniowanie.
Za pomocą skanera komputer tworzy, podobnie jak w tomografii komputerowej,
. Badanie całego ciała trwa od 45 do 60 minut.
Tomograf emisyjny pozytonowy wygląda podobnie do aparatu do tomografii komputerowej, który można tu zobaczyć © Gorodenkoff | AdobeStock
Przed badaniem PET pacjenci powinni zazwyczaj być na czczo. Dozwolone jest picie płynów.
Pacjent przyjmuje roztwór do picia zawierający radioznaczniki na około godzinę przed badaniem. Ma to zapewnić wystarczającą ilość czasu na rozprzestrzenienie się substancji w organizmie.
Aby radionuklid nie pozostawał zbyt długo w organizmie, po badaniu pacjent powinien pić dużo płynów. Substancje radioaktywne są wtedy szybko wydalane przez nerki i pęcherz.
