Tomografia optyczna koherencyjna (w skrócie: OCT) to bezkontaktowa i precyzyjna metoda badania oczu. Cechą charakterystyczną OCT jest dokładne odwzorowanie poszczególnych warstw siatkówki.
Poniżej znajdą Państwo więcej informacji oraz listę wybranych specjalistów w dziedzinie tomografii optycznej koherencyjnej.
Metoda laserowa odgrywa bardzo ważną rolę w diagnostyce chorób siatkówki.
Znajduje ona zastosowanie w następujących obszarach:
.jpg "Makula des Auges")
Część centralna siatkówki: dołek centralny (fovea), naczyniówka (choroid), twardówka (sclera), siatkówka (retina), plamka żółta (makula) @ rob3000 /AdobeStock
Tomografia optyczna koherencyjna wykorzystuje światło laserowe do optycznego obrazowania warstw tkanki. Różne warstwy w różny sposób odbijają padające światło. Ta zasada interferometrii – czyli analiza interferencji fal świetlnych – pozwala obliczyć i przedstawić przekrój tkanki. Taka rekonstrukcja nazywa się tomografią. Technicznie rzecz biorąc, w urządzeniu OCT promienie światła są rozdzielane przez rozdzielacz wiązki na dwie ścieżki: jedna część jest kierowana na siatkówkę, gdzie tkanka jest skanowana punkt po punkcie, a druga na odcinek referencyjny. Na podstawie powracającego sygnału interferencyjnego z obu ścieżek urządzenie oblicza strukturę głębokościową tkanki.
W przeciwieństwie do diagnostyki ultrasonograficznej, która wykorzystuje fale dźwiękowe, OCT wykorzystuje światło i dlatego jest bezkontaktowa.
Różne warstwy tkanki powodują odbicia na granicach faz, ponieważ różnią się one między sobą współczynnikiem załamania światła. Długość koherencji zastosowanego źródła światła określa rozdzielczość osiową, podczas gdy głębokość penetracji zależy od długości fali. Nowoczesne urządzenia OCT o wysokiej rozdzielczości osiągają w ten sposób rozdzielczość w zakresie mikrometrów. Jakość obrazu może być ograniczona przez materiały silnie rozpraszające światło w torze wiązki, na przykład w przypadku zmętnienia soczewki.
Funduskopia i angiografia fluorescencyjna umożliwiają „widok z góry” na siatkówkę i jej struktury. Nie pokazują one jednak trójwymiarowej budowy badanego tkanki.
W tym przypadku stosuje się OCT. Tomografia koherencyjna nie obciąża oka, a pomiar przez ciało szkliste oka nie jest zakłócany.
Tomografia optyczna koherencyjna nadaje się do obrazowania struktur tylnego odcinka oka, dzięki czemu idealnie sprawdza się w badaniu dna oka. Umożliwia ona mikroskopowo dokładne odwzorowanie cienkich warstw siatkówki. Możliwe jest również dokładne zmierzenie poszczególnych warstw.
Dzięki wysokiej czułości i dokładności pomiaru obrazowanie warstw siatkówki pozwala lekarzowi wykryć nawet niewielkie zmiany w tkankach już we wczesnym stadium.
Dzięki temu lekarz może wcześnie podjąć działania, które zapobiegną lub spowolnią nieodwracalne uszkodzenia komórek nerwowych.
Ze względu na wysoką precyzję tomografia optyczna koherencyjna o ultra wysokiej rozdzielczości zrewolucjonizowała okulistykę. Okuliści mogą teraz badać warstwy tkanki in vivo, które wcześniej znali jedynie z podręczników.
W porównaniu z mikroskopem konfokalnym OCT, jako urządzenie obrazujące o wysokiej rozdzielczości, oferuje zaletę głębszego obrazowania tkanek przy jednoczesnym bezkontaktowym zastosowaniu.
Kolejną cechą charakterystyczną tej metody jest obrazowanie przedniego odcinka oka. W szczególności dotyczy to rogówki (pomiar grubości, wszczepianie przeszczepów rogówki) oraz kąta przesączania (zmiana położenia w przypadku ataku jaskry).
Badanie przebiega podobnie jak w przypadku badania za pomocą lampy szczelinowej: pacjent siedzi przed urządzeniem z unieruchomioną głową, aby niewielkie ruchy nie zafałszowały obrazu. Ponieważ jest to badanie bezkontaktowe, znieczulenie nie jest konieczne.
Lekarz wykonuje zdjęcia, które następnie ogląda i ocenia.
Tomografia optyczna koherencyjna jest bezkonkurencyjną metodą w okulistyce. Umożliwia wczesną diagnostykę poważnych schorzeń bez obciążania oka.
W przypadku zdiagnozowanego zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem koszty badania pokrywa kasa chorych. Również w przypadku cukrzycy OCT jest ważnym narzędziem wczesnego wykrywania uszkodzeń siatkówki. W pozostałych przypadkach jest to usługa IGEL (indywidualna usługa zdrowotna), za którą pacjent musi zapłacić samodzielnie.
Ze względu na ogromne korzyści, metoda ta stała się nieodzowna w diagnostyce chorób siatkówki i nerwu wzrokowego. Ponadto OCT ugruntowało swoją pozycję jako jedna z najważniejszych metod obrazowania również w innych dziedzinach medycyny.
W kardiologii wewnątrznaczyniowa tomografia optyczna służy do obrazowania ścianek naczyń wieńcowych w wysokiej rozdzielczości. Pozwala to na ocenę blaszek miażdżycowych oraz kontrolę prawidłowego umiejscowienia stentów po zabiegach wieńcowych.
Również w dermatologii, onkologii i angiologii OCT jest coraz częściej wykorzystywana jako uzupełniająca metoda diagnostyczna.
1. Jak działa OCT?
W OCT fale świetlne są wysyłane na siatkówkę. Odbite światło jest analizowane za pomocą interferometru i składane w obraz przekroju o wysokiej rozdzielczości – tomografię.
2. Do czego służy OCT?
OCT służy do badania dna oka i nadaje się szczególnie do diagnostyki chorób siatkówki, zwyrodnienia plamki żółtej, a także do monitorowania przebiegu jaskry.
3. Czy badanie jest uciążliwe?
Nie. OCT to bezkontaktowa metoda o wysokiej rozdzielczości, która nie wymaga znieczulenia i nie obciąża oka. Obrazowanie trwa tylko kilka sekund.
4. Czy koszty są pokrywane?
W przypadku zdiagnozowanego zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem koszty pokrywa kasa chorych. We wszystkich innych przypadkach jest to indywidualna usługa zdrowotna (IGeL), za którą pacjent musi zapłacić sam.
