Chociaż protezy biodrowe mogą służyć nawet przez 25 lat lub dłużej, ich trwałość jest ograniczona. Z upływem czasu może się zdarzyć, że proteza nie będzie już stabilnie osadzona. Dochodzi wówczas do obluzowania protezy biodrowej.
Tutaj znajdziesz wszystkie informacje oraz listę wybranych specjalistów zajmujących się obluzowaniem protez biodrowych.
W 2019 roku w Niemczech około 240 000 pacjentów otrzymało sztuczny staw biodrowy (zwany również endoprotezą biodrową lub TEP biodrową). Dzięki dzisiejszym technikom i materiałom te sztuczne stawy biodrowe wytrzymują zazwyczaj 25 lat i dłużej. Oznacza to jednak również, że trwałość protez biodrowych jest ograniczona.
W wyniku rosnącego zużycia między elementami sztucznego stawu biodrowego dochodzi do obluzowania implantu.
Oznacza to, że endoproteza stawu biodrowego nie jest już mocno zakotwiczona w kości. Lekarze nazywają to obluzowaniem protezy biodrowej.
Jeśli implant biodrowy obluzuje się w ciągu pierwszych pięciu do dziesięciu lat, mamy do czynienia z wczesnym obluzowaniem endoprotezy stawu biodrowego.
Sztuczny staw biodrowy nie jest wieczny.
Przyczyny obluzowania się wszczepionego stawu biodrowego mogą być różne.
Lekarze rozróżniają dwa podstawowe rodzaje obluzowania protezy:
Przyczyny leżą wówczas po stronie samego pacjenta, na przykład:
Jednak przyczyną mogą być również materiał i konstrukcja protezy, technika mocowania oraz technika operacyjna.
Typowym objawem obluzowania endoprotezy stawu biodrowego jest ból.
W zależności od stopnia obluzowania i tego, który element protezy się poluzował, dolegliwości pojawiają się w różnych miejscach:
O początkowym obluzowaniu protezy biodrowej świadczą bóle przy ruszaniu się i obciążaniu.
W przypadku obluzowania trzonu protezy często pojawiają się dolegliwości w udzie podczas stania lub chodzenia. Ból może również promieniować do stawu kolanowego i pośladków.
Ból w pachwinie może wskazywać na obluzowanie panewki (obluzowanie panewki biodrowej). Często nie powodują one żadnego bólu lub powodują jedynie niewielki ból.
Inne objawy lub oznaki obluzowania sztucznego stawu biodrowego to:
Jeśli noga uległa skróceniu, prawdopodobnie mamy do czynienia z zaawansowanym obluzowaniem.
Wówczas panewka stawu biodrowego przesunęła się ze swojego pierwotnego położenia lub doszło do złamań kości w okolicy trzonu kości biodrowej. Doprowadziło to do „ściśnięcia” nogi.
Jeśli przyczyną obluzowania protezy biodrowej jest infekcja bakteryjna, mogą pojawić się typowe objawy zapalenia lub infekcji:
Infekcja bakteryjna może być przyczyną obluzowania protezy biodrowej tylko w pierwszych miesiącach lub latach po operacji biodra. Później septyczne obluzowanie protezy biodrowej występuje rzadko.
W późniejszym okresie jako przyczyny obluzowania protezy dominują następujące czynniki:
U około jednego do dwóch procent pacjentów podczas operacji biodra dochodzi do wprowadzenia bakterii. Osadzają się one wokół protezy, namnażają się i tworzą w ten sposób biofilm.
To z kolei uniemożliwia prawidłowe zrośnięcie się implantu z kością. Skutkiem tego jest obluzowanie protezy biodrowej.
Wszystkie wcześniejsze choroby, terapie lub okoliczności związane z osłabieniem odporności są uważane za czynniki ryzyka septycznego obluzowania protezy.
Są to na przykład:
Jeśli podczas operacji biodra do organizmu dostaną się bakterie, może dojść do septycznego obluzowania protezy biodrowej.Jeśli podczas operacji biodra dostaną się bakterie, może dojść do septycznego obluzowania protezy biodrowej.
W sztucznym stawie biodrowym elementy stawu nie są chronione przed zużyciem warstwą chrząstki. W zdrowym stawie jest to jednak już zapewnione.
Ciągłe ocieranie się o siebie sztucznych powierzchni powoduje ścieranie materiału powierzchniowego.
Cząsteczki znajdujące się w stawie biodrowym prowadzą z kolei bezpośrednio lub pośrednio, poprzez reakcję zapalną, do resorpcji kości. To z kolei powoduje obluzowanie endoprotezy biodrowej.
Inne czynniki, które mają negatywny wpływ na trwałość protezy biodrowej, to:
W ramach wywiadu, czyli rozmowy z pacjentem, na pierwszy plan wysuwają się dolegliwości opisane przez pacjenta oraz historia choroby.
Obejmują one na przykład:
Rodzaj i lokalizacja bólu stanowią pierwszą wskazówkę dotyczącą możliwego obluzowania protezy.
W ramach badania klinicznego lekarz próbuje wywołać ból w nodze lub biodrze.
Odbywa się to poprzez:
Sprawdza również ruchomość stawu biodrowego i zwraca uwagę na to, jak pacjent chodzi oraz czy jego chód jest prawidłowy.
Jeśli istnieje podejrzenie, że endoproteza biodra uległa obluzowaniu, lekarz wykonuje zdjęcie rentgenowskie biodra.
Na zdjęciu widoczna jest również cała endoproteza. Nie zawsze lekarz jest w stanie jednoznacznie rozpoznać oznaki obluzowania na zdjęciu rentgenowskim.
Dlatego wskazane jest porównanie z zdjęciem rentgenowskim wykonanym bezpośrednio po wszczepieniu endoprotezy biodra.
W niejasnych przypadkach lub w przypadku szczególnych wątpliwości często stosuje się następujące metody badawcze:
W przypadku podejrzenia przyczyny septycznej lekarz zleca oznaczenie parametrów zapalenia w próbce krwi.
Są to:
Dodatkowo lekarz wykonuje nakłucie stawu długą igłą cewkową, a następnie bada płyn stawowy pod kątem obecności bakterii.
Luzujące się endoprotezy stawu biodrowego lekarze najpierw usuwają operacyjnie w ramach operacji wymiany. Starą protezę zastępują nową sztuczną protezą stawu biodrowego.
Za ekspertów w zakresie rewizji stawu biodrowego (operacji rewizyjnych) uważa się przede wszystkim ortopedów i chirurgów urazowych posiadających bogate doświadczenie w endoprotezoplastyce stawu biodrowego.
Dokładny przebieg operacji wymiany zależy od tego, czy przyczyna jest bakteryjna, czy niebakteryjna.
W przypadku aseptycznego obluzowania protezy lekarze usuwają endoprotezę stawu biodrowego (ekspantacja) podczas jednoetapowej operacji wymiany. Następnie wszczepiają nową endoprotezę (endoprotezę rewizyjną).
Natomiast większość przypadków septycznego obluzowania protezy wymaga przeprowadzenia przez lekarzy dwuetapowej operacji wymiany.
W tym przypadku protezę rewizyjną wszczepiają podczas drugiej operacji, po usunięciu zainfekowanej tkanki i przeprowadzeniu terapii antybiotykowej.
Oczyszczenie kości i terapia antybiotykowa mogą trwać kilka tygodni. W niektórych przypadkach terapię trzeba powtórzyć, aby całkowicie wyeliminować infekcję.
Wszczepienie endoprotezy rewizyjnej po aseptycznym obluzowaniu protezy przebiega zasadniczo tak samo jak zwykła operacja wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego.
Dlatego rokowanie zależy od istniejących czynników ryzyka. Właściwości materiałów, z których wykonane są obecnie sztuczne stawy biodrowe, są znacznie lepsze.
Zasadniczo endoproteza stawu biodrowego ma dłuższą trwałość niż jeszcze 20 czy 30 lat temu.
Natomiast rokowanie po operacyjnym leczeniu septycznego obluzowania protezy zależy w decydującym stopniu od przebiegu infekcji. Jest to długotrwały proces, który może wiązać się z ponownymi operacjami i zabiegami sanacyjnymi.
Prawdopodobieństwo wystąpienia obluzowania protezy biodrowej zależy również od doświadczenia chirurga. Wynika to z badania przeprowadzonego przez Instytut Naukowy AOK.
Dlatego sztuczne staw biodrowy powinien być wszczepiany wyłącznie przez absolutnych specjalistów w zakresie operacji endoprotezoplastyki stawu biodrowego. W ten sposób już od samego początku można zmniejszyć ryzyko późniejszego obluzowania protezy.
Jak już wspomniano: znaczna nadwaga jest potencjalnym czynnikiem ryzyka obluzowania się endoprotezy. Dlatego należy starać się unikać nadmiernego przyrostu masy ciała lub, w przypadku znacznej nadwagi, zmniejszyć masę ciała.
Ponadto należy w miarę możliwości unikać wszelkich czynności i sportów, które nadmiernie obciążają staw biodrowy.
