Specjaliści medycyny nuklearnej zajmują się przede wszystkim technikami obrazowania i terapii z wykorzystaniem promieniowania radioaktywnego. Stanowią oni ważnych partnerów w zespołach interdyscyplinarnych, umożliwiających na przykład dostosowanie radioterapii do indywidualnych potrzeb pacjentów z nowotworami.
Tutaj znajdziesz renomowane gabinety medycyny nuklearnej w Twojej okolicy oraz dodatkowe informacje na temat tej specjalizacji.
Osoba poddająca się terapii medycyny nuklearnej przechodzi w rzeczywistości nic innego jak radioterapię – tyle że od wewnątrz. Medycyna nuklearna wykorzystuje bowiem tzw. radionuklidy do diagnozowania i leczenia chorób. Te cząstki radioaktywne pomagają wykrywać guzy lub przerzuty.
Leki stosowane w medycynie nuklearnej docierają bezpośrednio do chorych komórek. Dzięki swoim typowym właściwościom cząsteczki radioaktywne niszczą je za pomocą odpowiedniego promieniowania. Zaleta: zdrowa tkanka jest narażona na promieniowanie tylko punktowo – i to w znacznie mniejszym stopniu niż w przypadku tradycyjnej radioterapii.
W medycynie nuklearnej cząsteczki radioaktywne są wykorzystywane do diagnostyki lub terapii. (Adobe Stock 381969837 ©natali_mis)
Historia medycyny nuklearnej sięga około 1938 roku, kiedy to po raz pierwszy zastosowano radioaktywny jod do diagnozowania chorób tarczycy. Cztery lata później, wraz z wprowadzeniem jodu-131, pojawiła się pierwsza możliwość terapeutyczna.
Od tamtych czasów w medycynie nuklearnej wiele się zmieniło, ale jedno pozostało niezmienne: diagnostyka i terapia tarczycy nadal zajmują znaczną część czasu pracy w medycynie nuklearnej.
Ponadto specjaliści medycyny nuklearnej zajmują się również diagnostyką i leczeniem nowotworów, diagnostyką naczyniową i kardiologiczną, a także obrazowaniem chorób kości i demencji. Ze względu na szeroki wachlarz możliwości diagnostycznych i terapeutycznych medycyna nuklearna jest dziedziną o rozległych powiązaniach i charakteryzującą się najwyższym stopniem interdyscyplinarności.
Kamera gamma jest urządzeniem diagnostycznym stosowanym w medycynie nuklearnej. (AdobeStock 279344190 ©Петр Смагин)
Obecnie specjaliści medycyny nuklearnej stosują tzw. radioizotopy w celu ukierunkowanego zwalczania komórek nowotworowych w organizmie. W zależności od zastosowania te radiofarmaceutyki są podawane w zastrzykach lub w postaci infuzji, a następnie przemieszczają się zazwyczaj precyzyjnie do komórek nowotworowych lub np. do obszarów przerzutów kostnych.
Stosowane radioizotopy są zazwyczaj promiennikami o krótkim zasięgu, co oznacza, że są radioaktywne tylko w bardzo ograniczonej przestrzeni, a zatem niszczą komórki nowotworowe, ale mają mniejszy wpływ na oddalone, zdrowe komórki organizmu.
Dzięki temu radiologiczne metody leczenia stosowane w medycynie nuklearnej są w niektórych przypadkach bardziej ukierunkowane niż np. klasyczna chemioterapia z cytostatykami podawanymi ogólnoustrojowo. Mniejsze szkodliwe oddziaływanie radiofarmaceutyków na zdrowe komórki organizmu zapewnia ponadto w medycynie nuklearnej mniej skutków ubocznych, co sprawia, że terapia jest lepiej tolerowana przez pacjentów i pozwala utrzymać jakość życia na pewnym poziomie pomimo choroby zagrażającej życiu.
Kolejnym innowacyjnym obszarem zastosowań medycyny nuklearnej jest obrazowanie trójwymiarowe za pomocą pozytonowej tomografii emisyjnej (PET) lub rezonansu magnetycznego i tomografii komputerowej (MRT + CT). W zależności od wskazań można tu przedstawić całe ciało człowieka „warstwa po warstwie”.
Specjalne radioznaczniki pozwalają na radiologiczne „zabarwienie” określonych struktur i tkanek docelowych ze względu na ich szczególny metabolizm, dzięki czemu stają się one jeszcze lepiej widoczne. Obrazy mają wysoką rozdzielczość i pozwalają dostrzec nawet najmniejsze zmiany.
Te nowe metody medycyny nuklearnej oferują ogromne korzyści, szczególnie w diagnostyce chorób naczyniowych, nowotworów i chorób otępiennych. Jednak metody te są również znacznie droższe niż np. klasyczne techniki obrazowania, takie jak rentgen. Dlatego tomografy znajdują się zazwyczaj w wyspecjalizowanych klinikach radiologicznych lub ośrodkach leczenia.
Aby po ukończeniu studiów medycznych móc pracować jako specjalista medycyny nuklearnej, konieczne jest odbycie pięcioletnich studiów specjalizacyjnych z medycyny nuklearnej. Studia te kończą się egzaminem specjalizacyjnym.
Ponadto przepisy dotyczące kształcenia specjalistycznego w dziedzinie medycyny nuklearnej wymagają wykonania określonej minimalnej liczby badań i zabiegów z zakresu medycyny nuklearnej, aby móc posługiwać się tytułem specjalisty medycyny nuklearnej. Do wykonywania zawodu niezbędne są również kwalifikacje w zakresie ochrony przed promieniowaniem.
