Wykonując ponad 600 operacji przepuklin rocznie, certyfikowane centrum referencyjne chirurgii przepuklin przy Szpitalu Kantonalnym w Baselland jest jednym z największych w Szwajcarii. Pod kierownictwem ordynatora, profesora dr. Roberta Rosenberga oraz dr. Dietmara Euckera (głównego lekarza) dysponuje ono najwyższym poziomem wiedzy specjalistycznej o międzynarodowej renomie – dzięki zespołowi sprawdzonych ekspertów: dr med. Christine Glaser, dr med. Bernd Schenkluhn, dr med. Andres Heigl oraz dr med. Sebastian Lamm.
Centrum Leczenia Przepuklin KSBL oferuje wysoce specjalistyczne usługi diagnostyczne i terapeutyczne dla pacjentów z przepuklinami lub dolegliwościami bólowymi w okolicy brzucha i pachwiny. Klinika Chirurgiczna Szpitala Kantonalnego Baselland z oddziałami w Liestal i Bruderholz obejmuje całe spektrum chirurgii ogólnej i jamy brzusznej, zwanej również chirurgią jamy brzusznej. Obejmuje to przede wszystkim operacje narządów przewodu pokarmowego – czyli żołądka, jelit i przełyku – a także operacje pęcherzyka żółciowego, wątroby i trzustki.
W ramach chirurgii ogólnej i jamy brzusznej operacyjnie leczy się również choroby narządów poza jamą brzuszną. Należą do nich w szczególności choroby narządów produkujących hormony, takich jak tarczyca, przytarczyce i nadnercza, którymi zajmują się specjaliści z Klinik Chirurgicznych Szpitala Kantonalnego w Baselland w ramach tzw. chirurgii endokrynologicznej.
Dr Eucker po raz pierwszy opracował metodę śródoperacyjnego rozciągania powłok brzusznych/trakcji powięzi (IFT) w centrum referencyjnym chirurgii przepuklin w Kantonspital Baselland. Redakcja Leading Medicine Guide chciała dowiedzieć się więcej na ten temat i rozmawiała z dr. Euckerem o szeroko pojętych przepuklinach i możliwościach ich leczenia.
„Przepuklina to słabe miejsce w ścianie brzucha, które najczęściej pojawia się w pachwinie, w okolicy pępka, w bliznie lub w górnej części brzucha. Obróbka błony otrzewnej i ewentualnie jelit wypycha się przez ścianę brzucha i powoduje wybrzuszenie – przepuklinę”, rozpoczyna dr Eucker naszą rozmowę i wyjaśnia: „Przepuklina zazwyczaj nie boli, rośnie powoli, a stopniowo zauważalny staje się obrzęk. Uwięzienia są raczej rzadkie. Najczęstszą przepukliną jest przepuklina pachwinowa, która dotyka średnio co trzeciego mężczyznę w ciągu jego życia. Tutaj, w Kantonspital Baselland, operujemy około 400 mężczyzn rocznie w okolicy pachwiny”.
Objawy przepukliny mogą się różnić w zależności od jej rodzaju i lokalizacji. W przypadku przepukliny pachwinowej, pępkowej lub bliznowatej zazwyczaj pojawia się widoczne wybrzuszenie lub guzek w dotkniętym obszarze. Przepukliny mogą powodować ból, ale najczęściej powodują raczej nieprzyjemne odczucia, takie jak uczucie ucisku, zwłaszcza gdy ciśnienie w jamie brzusznej wzrasta w wyniku długiego chodzenia lub stania, noszenia ciężkich przedmiotów, kaszlu lub wypróżniania.
W ostatnich latach w chirurgii przepuklin osiągnięto znaczący postęp.
„Chirurgia przepuklin stała się obecnie specjalistyczną dyscypliną. Ma to sens, jeśli weźmie się pod uwagę, że na przykład operacja przepukliny pachwinowej jest najczęstszym zabiegiem w chirurgii ogólnej. To, co wykonuje się często, powinno być również szczególnie dobrze opracowane. Dlatego w ostatnich latach chirurgia przepuklinowa doprowadziła do powstania częściowo zupełnie nowych technik operacyjnych. To, co jeszcze dziesięć lat temu uchodziło za nowoczesne, może być obecnie przestarzałe. Aby nadążyć za rozwojem i móc oferować wszystkie możliwości techniczne, wymagana jest obecnie pewna specjalizacja. „Metody operacji minimalnie inwazyjnych i robotycznych to tylko część spektrum”, wyjaśnia dr Eucker.
Czym dokładnie jest minimalnie inwazyjna chirurgia przepuklin?
Większość pacjentów zna już hasła „chirurgia minimalnie inwazyjna”, „chirurgia laparoskopowa” i „chirurgia przez małe nacięcia” i często o nie pyta. Zazwyczaj zakłada się, że jest to przeciwieństwo chirurgii „otwartej”. Faktem jest jednak, że również w chirurgii „otwartej” nacięcia i dostępy są utrzymywane na jak najmniejszym poziomie. Również tak zwana technika otwarta powinna być jak najmniej inwazyjna. Zasada wykonywania jak najmniejszych nacięć i częściowego korzystania z kamer oraz specjalistycznych narzędzi jest więc w zasadzie zawsze stosowana w wyspecjalizowanych ośrodkach i ma tę zaletę, że zapewnia mniejszy ból, szybszy powrót do zdrowia oraz minimalny odsetek zakażeń.
Typowymi operacjami, które stanowią połączenie minimalnego dostępu z tak zwaną operacją otwartą, są operacje MILOS:
Technika operacyjna MILOS (MILOS: Mini or Less Open Sublay Operation)
Operacja MILOS łączy zalety metod minimalnie inwazyjnych i operacji otwartych. Podczas operacji MILOS siatka z tworzywa sztucznego, niezbędna do stabilizacji ściany brzucha, jest umieszczana poprzez możliwie najmniejsze nacięcia w ścianie brzucha, ale poza jamą brzuszną, na przykład w warstwie między otrzewną a nośną ścianą brzucha. Jest to zatem operacja minimalnie otwarta: w ten sposób łączy się zalety powszechnie stosowanych metod, unikając jednocześnie ewentualnych wad.
Płynne przejście od operacji otwartej do minimalnie inwazyjnej
„Technika minimalnie inwazyjna nie ogranicza się tylko do laparoskopii, czyli techniki „dziurki od klucza”. Często nie jest łatwo wyjaśnić to pacjentowi, ponieważ terminy te bywają mylące. W technice MILOS operuje się wprawdzie metodą otwartą, ale przy użyciu możliwie najmniejszych nacięć. Dzięki temu można na przykład umieścić siatki tam, gdzie naprawdę powinny się znaleźć, a mianowicie pomiędzy mięśniami a innymi warstwami ściany brzucha. Przez niewielkie nacięcie o długości 6 cm można wprowadzić np. siatkę o długości 30 cm. MILOS jest więc techniką hybrydową” – tak dr Eucker wyjaśnia tę skuteczną metodę operacyjną.
Śródoperacyjne rozciąganie ściany brzucha/trakcja powięzi (AWEX/IFT), fasciotens®
Dr Dietmar Eucker posiada szczególne doświadczenie w zakresie złożonych rekonstrukcji ściany brzucha, tj. odbudowy ściany brzucha w przypadku dużych i ekstremalnych przepuklin bliznowatych. Już w 2012 roku zespół KSBL opracował i opublikował technikę, która od tego czasu rozprzestrzeniła się na całym świecie: śródoperacyjne rozciąganie ściany brzucha/śródoperacyjna trakcja powięzi.
„Problem z rekonstrukcją w przypadku bardzo dużych przepuklin ściany brzucha polega na tym, że mięśnie brzucha ulegają skróceniu i cofają się. Nie da się tego łatwo odwrócić. Technicznie rzecz biorąc, podczas operacji AWEX/IFT skrócona ściana brzucha jest delikatnie wydłużana poprzez rozciąganie, bez dodatkowych nacięć. Metoda ta charakteryzuje się wyjątkowo niską częstością powikłań i oszczędnością czasu. Jako środek wspomagający można wstrzyknąć pacjentowi botoks w ścianę brzucha na cztery tygodnie przed operacją. Dzięki temu mięsień nieco się rozluźnia jeszcze przed operacją i zyskuje się na długości” – tak dr Eucker rozpoczyna wyjaśnienie tej absolutnie fascynującej metody operacyjnej.
AWEX to skrót od Abdominal Wall Extension, co oznacza wydłużenie ściany brzucha (technika rozciągania) i zostało opracowane jako innowacyjna metoda operacyjna przez dr. med. Dietmara Euckera i jego zespół w Centrum Kompetencji Chirurgii Przepuklin w Szpitalu Kantonalnym Baselland. W międzyczasie uzgodniono nazwę IFT (introperative Faszientraktion). Technika ta jest obecnie wykonywana przy użyciu specjalnie opracowanych urządzeń: fasciotens® to nazwa firmy producenta tych urządzeń.
AWEX/IFT/fasciotens® to metoda stosowana w celu rozciągnięcia ściany brzucha w taki sposób, aby operację ściany brzucha można było przeprowadzić przy niewielkim napięciu. W tym celu stosuje się urządzenie zewnętrzne, które wywiera nacisk na ścianę brzucha, delikatnie pociągając struktury ściany brzucha w kierunku przedniej części ciała. Urządzenie to pozwala na precyzyjną regulację siły naciągu oraz stopniowe dokręcanie podczas operacji. Naciąg ten można utrzymywać tak długo, aż ściana brzucha zostanie wystarczająco rozciągnięta, aby przeprowadzić niezbędną operację zamknięcia. Naciąg można skierować albo prosto z góry na dół, albo ukośnie z góry na dół.
„Dzięki fasciotens® udało nam się już zamknąć wiele dużych przepuklin bez dodatkowych zabiegów (np. tzw. separacji komponentów). Pacjenci na ogół nie skarżą się na ból pooperacyjny i mogą zostać wypisani ze szpitala już po kilku dniach. To imponujący wynik w przypadku dużych przepuklin. W szczególności ryzyko powikłań jest znacznie mniejsze dzięki uniknięciu dodatkowych zabiegów. Po tych doświadczeniach jestem absolutnie przekonany o skuteczności i korzyściach płynących ze stosowania fasciotens® w leczeniu złożonych przepuklin ściany brzucha”, podkreśla dr Eucker i dodaje: „Ponadto urządzenie jest łatwe w obsłudze. Niestety, w 2014 roku nie mogliśmy przedłużyć patentu na nasze własne urządzenie z powodu braku zainteresowania sponsorów, dlatego obecnie współpracujemy z firmą faciotens. Nie mamy jednak udziałów w tej firmie! Urządzenie jest obecnie znane na całym świecie, od Norwegii po Portugalię i Grecję, ale także w Indiach, Australii i Stanach Zjednoczonych. Dzięki temu światową sławę zyskało również Centrum Leczenia Przepuklin KSBL”.
Szpital Kantonalny Baselland – certyfikowane centrum referencyjne w zakresie chirurgii przepuklin
„Dziesięć lat temu rozpoczęliśmy zapewnianie jakości za pomocą bazy danych Herniamed, a w 2015 roku staliśmy się pierwszym certyfikowanym centrum leczenia przepuklin w Szwajcarii (centrum kompetencji). Obecnie jesteśmy jednym z największych ośrodków leczenia przepuklin i posiadamy status centrum referencyjnego w zakresie chirurgii przepuklin (a także chirurgii minimalnie inwazyjnej). Centrum referencyjne wyróżnia się dużą liczbą przypadków, oferuje staże i szkolenia, prowadzi badania naukowe i publikuje wyniki. „Jakość jest na pierwszym miejscu, a nasza wiedza jest przekazywana dalej, na przykład poprzez nasze coroczne warsztaty operacyjne” – relacjonuje dr Eucker o szpitalu kantonalnym w Baselland. Patrząc w przyszłość, podsumowuje: „Wiedza na temat ściany brzucha powinna być szeroko rozpowszechniana, aby podnieść poziom jakości. Należy wspierać specjalizację. Tutaj, w Kantonsspital Baselland, nie ma prawie żadnej ściany brzucha, której nie bylibyśmy w stanie zrekonstruować!”.
Panie doktorze Eucker – serdecznie dziękujemy za tak wnikliwy wgląd w złożony temat chirurgii przepuklin!
