W przypadku złamania kompresyjnego kręgosłupa, które powoduje silny ból, wskazane może być wykonanie kyfoplastyki.
Jest to minimalnie inwazyjna metoda leczenia bólu. Polega ona na wstrzyknięciu przez lekarza cementu kostnego w miejsce złamania trzonu kręgowego.
Kręgosłup pełni przede wszystkim funkcję podporową dla ciała, ale ma również zadania ruchowe. Dlatego poszczególne odcinki kręgosłupa są stale obciążone. W starszym wieku często dochodzi do zmian spowodowanych zużyciem.
Również stałe obciążenia kręgosłupa mogą w niektórych przypadkach prowadzić do takich zmian już we wczesnym wieku. Dodatkowo często dochodzi do zmniejszenia masy kostnej (tzw. osteoporoza). Dlatego już przy niewielkich obciążeniach lub wypadkach mogą wystąpić złamania trzonu kręgowego.
Złamania te występują zazwyczaj w odcinku lędźwiowym i piersiowym kręgosłupa. Powoduje to zgniecenie trzonu kręgowego i utratę wysokości trzonu kręgowego. Ta utrata wysokości, zwana również spiekaniem, prowadzi do powstania tzw. złamania spiekanego.
Utrata wysokości jest zazwyczaj bardziej wyraźna w przedniej części trzonu kręgowego, co powoduje powstanie kształtu klina w kręgu.
Jeśli tkanka kostna w trzonie kręgowym jest niestabilna z powodu osteoporozy, nawet niegroźne sytuacje z życia codziennego mogą prowadzić do złamania trzonu kręgowego @ Sagittaria /AdobeStock
Objawy pojawiają się nagle po niewielkim ruchu, podniesieniu ciężaru lub upadku. Opisuje się je jako silny ból pleców, czasami promieniujący do sąsiednich obszarów ciała. Czasami dolegliwości są tak nie do zniesienia, że dochodzi do unieruchomienia.
Jeśli część kości przesunie się w kierunku struktur nerwowych, może dojść do paraliżu i zaburzeń czucia. W takich przypadkach konieczna jest natychmiastowa wizyta u lekarza.
Leczenie rozpoczyna się od rozpoznania złamania kręgu. W tym celu lekarz najpierw wykonuje badanie rentgenowskie. Jeśli konieczne jest dalsze zróżnicowanie, wykonuje się następnie tomografię komputerową i/lub rezonans magnetyczny.
Terapia obejmuje w pierwszej kolejności leczenie ostrego bólu. Orteza (gorset) zapewnia unieruchomienie złamanego kręgu.
Jeśli pomimo tych środków nie nastąpi poprawa dolegliwości, należy rozważyć kyfoplastykę.
Anatomicznie ukształtowana szyna na plecy ułatwia utrzymanie wyprostowanej postawy @ chayantorn /AdobeStock
Leczenie operacyjne za pomocą kyfoplastyki powinno być przeprowadzone w następujących przypadkach:
- W przypadku ryzyka dalszego zapadnięcia się kręgu z uszkodzeniem struktur nerwowych
- W przypadku bólu, którego nie da się opanować farmakologicznie
Chirurgia kręgosłupa należy do dziedziny ortopedii i chirurgii urazowej. Lekarze specjaliści ortopedii i chirurgii urazowej specjalizują się w diagnozowaniu i leczeniu określonych schorzeń kręgosłupa.
W specjalistycznych centrach kręgosłupa lekarze różnych specjalności współpracują w ramach interdyscyplinarnego zespołu, aby zapewnić pacjentom z chorobami kręgosłupa najlepszą możliwą opiekę. W procesie tym uczestniczą również neurochirurdzy i radiolodzy.
Kifoplastyka wykonywana jest zazwyczaj w znieczuleniu ogólnym w pozycji leżącej na brzuchu. Trwa około 30 minut. Pod kontrolą rentgenowską lekarze wprowadzają dwie igły do złamanej kręgosłupowej. Następnie za pomocą małego balonika, który można napełnić płynem, tworzą jamę.
Następnie przez igły wprowadzają cement kostny. Jest to szybko twardniejący, lepki tworzywo sztuczne, które pod względem mechanicznym przypomina zdrową kość. Pod koniec zabiegu kyfoplastyki cement ten jest całkowicie utwardzony i wytrzymały.
Mobilizacja pacjenta następuje zazwyczaj jeszcze w dniu operacji. Po zabiegu kyfoplastyki nie jest wymagane leżenie w łóżku.
Po wypisaniu ze szpitala pacjent może powrócić do codziennych czynności. W przypadku występowania choroby podstawowej, np. osteoporozy, terapia ma charakter długotrwały.
10 zasad szkoły pleców:
- Ruszaj się!
- Trzymaj plecy prosto!
- Podczas schylania się kucaj!
- Jeśli to możliwe, nie podnoś ciężkich przedmiotów!
- Rozkładaj ciężar i noś go blisko ciała!
- Nie stój z ugiętymi kolanami!
- Leżąc, podciągnij nogi!
- Podczas siedzenia trzymaj kolana niżej niż biodra!
- Codziennie ćwicz mięśnie pleców!
- Uprawiaj regularnie sport! Jeśli to możliwe: pływaj stylem grzbietowym, jeździj na rowerze, biegaj po miękkim podłożu
Pomimo zachowania najwyższej staranności podczas i po kyfoplastyce mogą wystąpić powikłania. W trakcie zabiegu kyfoplastyki może dojść do wycieku cementu z trzonu kręgowego. Ponieważ zabieg wykonywany jest pod kontrolą rentgenowską, wyciek można natychmiast wykryć.
W przeszłości wielokrotnie dochodziło do wycieku cementu do naczyń krwionośnych. Z tego powodu zmieniono skład cementu kostnego. Obecnie tego rodzaju powikłania występują podczas kyfoplastyki bardzo rzadko.
Ponadto podczas nakłucia trzonu kręgowego w ramach kyfoplastyki może dojść do uszkodzenia nerwów. Również to powikłanie występuje bardzo rzadko.
Kifoplastyka jest uważana za nowoczesną, minimalnie inwazyjną metodę leczenia złamań kręgów w chorobach osteoporotycznych i jest często omawiana w kontekście wertebroplastyki. W przypadku osteoporotycznych złamań kompresyjnych kręgów stosuje się dwie kaniule, przez które do złamanego kręgu wprowadza się balonik, który jest następnie napełniany, a następnie wstrzykuje się cement kostny, aby zapewnić kręgom nową stabilność.
Celem kyfoplastyki jest wyprostowanie złamanych trzonów kręgowych, złagodzenie silnego bólu oraz trwała poprawa statyki kręgosłupa, przy czym wybór między kyfoplastyką a wertebroplastyką zależy od wyników badań. W porównaniu z wertebroplastyką „balonowa kyfoplastyka” często wykazuje przewagę pod względem wyprostowania, co ma szczególne znaczenie w leczeniu złamań kręgów i innych urazów kręgosłupa.
Kifoplastyka jest zazwyczaj wykonywana w pozycji leżącej na brzuchu w znieczuleniu miejscowym i, w zależności od techniki, jest uważana za bezpieczną procedurę w leczeniu pacjentów z osteoporotycznymi złamaniami kręgów. Z reguły nie jest wymagany odpoczynek w łóżku, zaleca się jednak krótkotrwałe stosowanie gorsetu w celu wsparcia rehabilitacji i stabilizacji trzonów kręgowych. Ogólnie rzecz biorąc, vertebroplastyka i kyfoplastyka, jako zabiegi minimalnie inwazyjne, a także metoda leczenia kyfoplastyka, są skuteczne w łagodzeniu bólu, utrzymaniu statyki kręgosłupa i przywróceniu mobilności pacjentom z osteoporotycznymi kręgami.
Jaka jest różnica między kyfoplastyką a wertebroplastyką?
W przypadku kyfoplastyki przed wstrzyknięciem cementu kostnego nadmuchuje się balonik, aby wyprostować trzon kręgu. W wertebroplastyce pomija się ten etap i stabilizuje trzon kręgu bezpośrednio za pomocą cementu.
Dla jakich pacjentów jest odpowiednia kyfoplastyka?
Kifoplastyka jest odpowiednia przede wszystkim dla pacjentów z osteoporotycznymi złamaniami kręgów i silnymi bólami pleców. Wskazania ustala się na podstawie badania klinicznego i obrazowego.
Jak przebiega zabieg?
Kifoplastyka jest zabiegiem minimalnie inwazyjnym i zazwyczaj wykonywana jest w pozycji leżącej na brzuchu, w znieczuleniu ogólnym lub miejscowym. Balon wprowadza się przez kaniule, nadmuchuje, a następnie wprowadza cement kostny.
Jakie są zalety kyfoplastyki?
Kifoplastyka może przywrócić prawidłowe ułożenie kręgów, poprawić statykę kręgosłupa i znacznie złagodzić ból. Często po zabiegu szybko następuje poprawa ruchomości.
Czy istnieją jakieś zagrożenia lub powikłania?
Jak w przypadku każdego zabiegu operacyjnego, mogą wystąpić powikłania, takie jak wyciek cementu lub infekcje. Ogólnie jednak kyfoplastyka jest uważana za bezpieczną i sprawdzoną procedurę.
